Modderstroom vol 'onthullingen' kan Oranje kapotmaken

Als de sfeer op het EK zo slecht was als sommige media denken, is het Nederlands elftal kampioen toneelspelen.

GDANSK - Bondscoach Bert van Marwijk, die de telefoon meestal laat rinkelen op een dag als deze, neemt voor de verandering op en zegt even later: 'Ik heb hier helemaal geen zin in. Er wordt zoveel onzin verkondigd.' Het moest gaan over de uitschakeling van Oranje op het EK, de talloze berichten over verpeste onderlinge verhoudingen en over zijn toekomst.

Het is wildwest rond Oranje. Elke dag weer. Tegenover de bonds-evaluatie van het mislukte EK staan 'onthullingen' van meestal anonieme bronnen. Het is een modderstroom die ook kapot kan maken wat nog heel is en die niet te stoppen is.

Veel spelers zijn op vakantie na de EK-blamage, de bondscoach heeft 'geen zin' om iets te zeggen, de KNVB is pakweg halverwege de evaluatie van zijn werk en dat van andere stafleden. Intussen openbaart de journalistiek. Het is niet genoeg te stellen dat tegenstanders beter waren.

Een greep uit de onthullingen sinds de uitschakeling van het Nederlands elftal op het EK, ruim een week geleden: Huntelaar was een 'gezwel' in de groep, omdat hij eiste te spelen en vervelend werd toen hij reserve was. Als hij straks weer wordt opgeroepen, kan zelfs een 'opstand' volgen, zo wist NRC Handelsblad te melden. Wesley Sneijder haastte zich maandag dat laatste verhaal als 'onzin' te bestempelen, vanaf zijn vakantieadres.

Verder 'nieuws': menigeen noemde aanvoerder Van Bommel spottend assistent-bondscoach, als schoonzoon van de trainer. Bouma vocht met de dokter. Van Marwijk had elke dag woedeaanvallen. Van der Wiel is een rare snuiter die met alles bezig is behalve voetbal. Robben is een egoïst. Iedereen haat Afellay. Van Persie is hooghartig en koesterde privileges. Elke dag een nieuw verhaal, het ene nog gekker dan het andere.

Haast nooit wordt een bron opgevoerd. Bijna alles is anoniem. Niemand weet welk belang een zegsman of zegsvrouw heeft bij een bepaalde mededeling. Wat is een opmerking waard? Met welke factor is alles uitvergroot? Dat is onbekend. Zelfs spindoctor Kees Jansma doet er het zwijgen toe. Iets ontkennen heeft geen zin meer, bevestigen ook niet.

Alleen Johan Cruijff is duidelijk, zoals maandag in zijn column in De Telegraaf. Hij stelt, kort samengevat, dat de top fouten heeft gemaakt, door niet te vernieuwen toen de resultaten in het najaar van 2011 een dalende lijn vertoonden. Speltechnische oorzaken dus.

Wie een week of vijf rond het Nederlands elftal vertoefde, zag een ploeg die niet in vorm was met een bondscoach die, grofweg, hoopte dat de aanvallers zouden goedmaken wat de verdedigers lieten liggen. Toen het openingsduel met Denemarken verloren ging, terwijl dat vanwege de zwaarte van de groep een zege moest opleveren, was het spel al bijna uit.

Onderlinge haat

De spanningen liepen daarna op, de matige vorm bleef, het elftal viel uit elkaar, de gesprekken gingen over ego's, onvrede bij reserves, Huntelaar en/of Van Persie, en over wie welke invloed had op de opstelling.

Maar al die onderlinge haat? Is dat niet wat overdreven? Die hebben de internationals dan goed verborgen in Krakau en Charkov. Als dat allemaal waar is, zijn de voetballers van Oranje in ieder geval Europees kampioen toneelspelen.

Wat meespeelt in het proces: verliezen mag niet meer in sport, en verliezen met slecht spel, zoals Oranje deed, al helemaal niet. Kijk naar het buitenland. De minister van sport van Rusland, Moetko, veroordeelt het optreden en het vermeende gebrek aan fitheid van de Russen van Dick Advocaat, terwijl conditietrainer Verheijen juist verklaart dat aan het conditionele vermogen weinig schortte.

De uitgeschakelde Fransen ruziën, met de eigengereide Samir Nasri in de hoofdrol. Bondscoach Oleg Blochin van Oekraïne wilde op de vuist met een kritische journalist, de Engelsen morren alweer over het waardeloze spel.

Rond Oranje is de anonymus de held van de kolommen en van de elkaar kapot concurrerende talkshows in de avonduren, waar de scheidslijn tussen entertainment en journalistiek bijna niet meer is te trekken en de een de ander overschreeuwt.

Kan Van Marwijk blijven? Moet hij blijven? Moet hij weg? Wil hij wel blijven? Het gevaar van een langer verblijf is vooral dat de onderlinge spanningen, die er hoe dan ook zijn, niet verdwijnen. Dat dezelfde problemen zullen terugkeren, dat de mening in den lande al bepaald is en nauwelijks meer is bij te sturen, zeker niet bij nieuwe, slechte resultaten. Een frisse start is dus mogelijk verstandiger.

De KNVB evalueert, op elk gebied, het volledig mislukte EK. Directeur Bert van Oostveen: 'We hebben de eerste gesprekken gevoerd. Het streven is dat we het overleg uiterlijk medio juli hebben afgerond. Inhoudelijk ga ik daar verder niet op in.' Het kan derhalve alle kanten op. Stellen dat Van Marwijk - wiens contract loopt tot 2016 - blijft, is volgens de bond prematuur. Net als opmerken dat hij vertrekt.

Intussen zegt Van Bommel dat hij het begrijpt als hij geen uitnodiging meer krijgt, maar dat hij niet uit zichzelf bedankt als international. Hij vraagt zich bovendien af hoe bepaalde media aan die wilde verhalen komen over onderlinge relaties.

En Bert van Marwijk volhardt in het weigeren van commentaar, al zou hij door duidelijkheid te scheppen de nodige onzinverhalen uit de wereld helpen. 'Ja, maar ik heb hier gewoon echt geen zin in. Ze zoeken het maar uit, die journalisten.'

Een aantal spelers verklaarde overigens met klem dat Van Marwijk wat hen betreft mag blijven, onder wie Kuijt, Van der Vaart, Robben en Sneijder. De volgende vraag is daarom interessant: waarom zouden ze dat zeggen als ze met elkaar over straat rollebollen, als de verhoudingen totaal verpest zijn?

Ze beseffen waarom het werkelijk fout liep: ze hebben gefaald als sporters. Met zijn allen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden