Mobieltje kán soms ontploffen

Gsm-batterijen ontploffen heel soms, in Hengelo en in Vietnam. Dat komt door 'goedkope' batterijen uit China, zeggen producenten Nokia en Siemens....

Van onze verslaggever Broer Scholtens

Batterijen van mobiele telefoons kunnen onder bepaalde omstandigheden extreem warm worden, en eventueel gedeeltelijk smelten. Dat is, zeggen batterijexperts, inherent aan hun functie: opslag van zo veel mogelijk energie – in de vorm van elektriciteit – in een zo klein mogelijk doosje.

De kans op een calamiteit achten ze erg klein. Er zijn ter voorkoming daarvan diverse technische beveiligingen ingebouwd. Statistisch gezien kán het echter gebeuren – er worden per slot van rekening jaarlijks wereldwijd een half miljard mobiele telefoons verkocht en dus ook evenzoveel battery packs, is de redenering.

Meldingen van hitteproblemen met mobiele telefoons zijn uiterst zeldzaam, en bovendien slecht gedocumenteerd. In Vietnam zou afgelopen weekend een vrouw haar gezicht hebben verbrand na het ontploffen van haar mobieltje. In Hengelo liep vorige week een 15-jarige jongen brandwonden op aan het been. In augustus liep in Amsterdam een vrouw brandwonden op in het gezicht na het ontploffen van haar gsm.

Elektriciteit wordt in een batterij opgeslagen in de vorm van elektrochemische energie. Bij het opladen wordt een chemische reactie in gang gezet, waarbij stof A wordt omgezet in stof B. Voor die omzetting is energie nodig, die weer uit de batterij komt bij ontlading wanneer het mobieltje of de laptop wordt gebruikt, en stof B wordt omgezet in stof A.

Batterijproducenten zijn voortdurend op zoek naar betere materialen om nog meer elektriciteit te kunnen opslaan in een kubieke centimeter, zegt TNO-onderzoeker Dick Schmal. Batterijen, in laptops en in mobiele telefoons, zijn tegenwoordig meestal gebaseerd op energierijke lithiumverbindingen, zogeheten Li-ionbatterijen.

Batterijen kunnen honderden keren op-en ontladen worden. Het precieze aantal hangt sterk af van de wijze van gebruik. Zowel bij het opladen als bij het ontladen lopen er niet al te hoge stromen door de batterij. Daarop is het ontwerp van de batterij en van diverse onderdelen in de telefoon gebaseerd.

Er ontstaan pas problemen als er hoge stromen door de batterijen gaan, als er bijvoorbeeld ergens in de telefooon, of in de batterijverpakking, kortsluiting ontstaat. Daarbij kan alle opgeslagen elektriciteit in korte tijd vrijkomen. De batterijen kunnen dan gloeiend heet worden, zelfs zo heet dat materialen van bijvoorbeeld de verpakking zullen smelten, zegt Schmal.

'Een speciale elektronische schakeling in de mobiele telefoon voorkomt echter dat er bij het ontladen

en bij het opladen te hoge stromen gaan lopen', aldus Kees Smaling, directeur van Siemens Mobile in Nederland, een van de grote producenten van mobiele telefoons. Zo'n chipje kan echter weleens kapot gaan, bijvoorbeeld als de gsm een flinke smak maakt.

Ontstaat er onverhoopt kortsluiting, dan is er een kans dat vanwege die extreme verhitting bepaalde stoffen zullen ontladen. Daarbij kunnen zich gassen vormen, bijvoorbeeld kooldioxidegas. Elke batterij heeft daarom een ventieltje. Wanneer de druk te hoog oploopt, kunnen gevormde gassen daardoor ontsnappen.

Telefoonfabrikanten zoals Nobogenkia en Siemens laten hun battery packs elders maken, over het algemeen bij Japanse producenten als Sony en Sanyo. Dat gebeurt op basis van scherp gedefinieerde specificaties en de daarbij behorende kwaliteitscontrole en kwaliteitstesten, zegt Smaling van Siemens.

Op die batterijen staat Siemens. Volgens Smaling zijn er met een battery pack met de merknaam Siemens erop nog nooit verhittingsproblemen ontstaan. Wel is vorig jaar in Duitsland een Siemens-gsm ontploft. Daarin zaten echter geen Siemens-batterijen.

Ook Nokia, producent van in ieder geval de drie recent ontplofte telefoons, stelt dat de problemen alleen ontstaan bij batterijen van fabrikanten die niet volgens Nokia-specificaties zijn gemaakt; ze hebben geen Nokia-goedkeuring. Het Finse bedrijf, dat nog weinig commentaar wil geven, wijst naar fabrikanten in China. Die maken goedkope batterijen met minder veiligheidsvoorzieningen, die bovendien lagere kwaliteitseisen stellen, is de klacht.

In de in augustus in Amsterdam ontplofte gsm zat een niet-Nokiabatterij. Over de in Vietnam ontplofte gsm is niets bekend. De gsm die in Hengelo is geëxplodeerd, wordt op dit moment door de Keuringsdienst van Waren onderzocht. In het toestel zat een lithiumbatterij; verdere details ontbreken.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden