Mobiele aanbieders vrezen flop UMTS

Vier telecombedrijven hebben al gemeld dat zij de introductie van UMTS willen uitstellen of zelfs afblazen. Het lijkt een kwestie van tijd voordat veel telecommers opnieuw miljardenverliezen moeten incasseren....

Van onze verslaggever Gert-Jan van Teeffelen

Beleggers en analisten hadden al langer bedenkingen, maar nu twijfelen ook telecombedrijven zelf steeds openlijker aan UMTS. Met deze technologie moet het mogelijk worden om bijvoorbeeld filmpjes en geluidsbestanden te downloaden via een mobieltje.

Met UMTS willen de aanbieders de gemiddelde omzet per gebruiker opkrikken. De mobiele markt is verzadigd - bijna driekwart van de Europeanen heeft een mobieltje -, terwijl de omzet uit bellen en sms'en stagneert of zelfs daalt.

Europese mobiele aanbieders gaven de afgelopen twee jaar samen ruim honderd miljard euro uit aan UMTS-licenties, optimistisch als zij waren over de groeipotentie van nieuwe mobiele diensten. Maar nu zij moeten beslissen of zij de netwerken ook daadwerkelijk gaan aanleggen, wat nog eens tientallen miljarden kost, schrikken steeds meer partijen terug.

Telecombedrijf Tele2 kondigde deze week aan dat het voorlopig niet zal investeren in een UMTS-netwerk in Noorwegen. Volgens Tele2 zijn de aanlegkosten te hoog, en de winstvooruitzichten te onzeker.

Eveneens deze week vroeg Orange, in Nederland eigenaar van Dutchtone, in Zweden om uitstel. Volgens de strenge Zweedse vergunningsregels moeten eind 2003 nagenoeg alle negen miljoen inwoners gebruik kunnen maken van UMTS. Orange wil drie jaar extra tijd. Orange-moeder France Telecom heeft een schuld van 63 miljard euro.

'Vooral in Zweden is het bijna niet te doen om volgend jaar al een volledig operationeel netwerk te hebben', zegt analist Michelle de Lussanet van onderzoeksbureau Forrester. 'Er zullen ongetwijfeld allerlei technische problemen opdoemen. Ook is niet duidelijk op welke diensten het publiek zit te wachten.' In andere landen, waaronder Nederland, is de aanbieders iets meer tijd gegund.

In Scandinavië lopen de bedrijven nog relatief weinig risico. Lokale overheden hielden voor het verdelen van de licenties geen miljardenveilingen. Dit is anders in landen als Duitsland, Nederland en Groot-Brittannië, waar grote bedragen op het spel staan.

De eerste echte afhakers dienden zich twee weken geleden aan. Het Spaanse Telefónica en het Finse Sonera maakten bekend dat zij afzien van de bouw van een gezamenlijk UMTS-netwerk in Duitsland, de grootste telecommarkt van Europa. Daarmee is de 8,4 miljard euro die zij al uitgaven aan de Duitse licentie, definitief weggegooid geld.

Analisten verwachten dat fusies onvermijdelijk zijn. 'We hebben eerder voorspeld dat gemiddeld pas tegen 2013 of 2014 wat winst gemaakt kan worden met UMTS', zegt De Lussanet. 'Er is geen reden om daarop terug te komen. Bij de licentie en het netwerk komen nog uitgaven voor marketing en subsidies op toestellen.' Onderzoekers van de TU Delft adviseerden vorig jaar al om investeringen in UMTS uit te stellen vanwege de grote financiële en technische risico's.

Een testcase voor mobiel internet is KPN's i-mode. Dit kan relatief goedkoop in de markt gezet worden, terwijl de kwaliteit en snelheid veel beter is dan bij het geflopte 'wap'. I-mode werkt via het bestaande gsm-net, dankzij de technologie GPRS.

Voor UMTS is een compleet nieuw en peperduur zenderpark nodig. De twijfel groeit of zo'n investering wel zinvol is. Het lijkt slechts een kwestie van tijd voordat bedrijven als KPN hun UMTS-licenties, die op de balans prijken als miljardenbezit, zullen moeten afwaarderen. Met nieuwe miljardenverliezen als gevolg.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden