Mnangagwa onder luid gejuich beëdigd als nieuwe president van Zimbabwe

Emmerson Mnangagwa is vrijdag in het stadion van Harare onder luid gejuich van zestigduizend toeschouwers geïnstalleerd als de nieuwe president van Zimbabwe. Hij volgt Robert Mugabe (93) op, die 37 jaar lang aan de macht was. Mnangagwa beloofde in zijn toespraak dat er volgend jaar 'democratische' verkiezingen zullen worden gehouden.

Mnangagwa en zijn vrouw tijdens de presidentiële inauguratie in het stadion van Harare. Beeld ap

Hij deed een klemmend beroep op de bevolking en de overheid om de 'vergiftigde politiek' van de afgelopen jaren achter zich te laten en een nieuwe start te maken.

'Laten wij deze gelegenheid niet verspelen', aldus Mnangagwa. 'Wij moeten nooit gegijzeld worden door ons verleden'. Met zijn rede leek de nieuwe president, die jarenlang Mugabe steunde, de Zimbabwanen maar ook de wereld gerust te willen stellen dat hij niet dezelfde fouten zal maken als zijn voorganger.

'De regeringscultuur moet veranderen, en wel nu meteen', benadrukte de president. Hij beloofde de blanke boeren financieel te compenseren voor hun land dat onder Mugabe in beslag werd genomen. Ook onderstreepte hij dat alle buitenlandse investeringen veilig zullen zijn. Mugabe nationaliseerde diverse bedrijven.

Mnangagwa pleitte verder voor het beëindigen van de sancties die Zimbabwe waren opgelegd, onder andere vanwege de schendingen van de mensenrechten. 'Wij vragen diegenen die ons in het verleden hebben gestraft, dit opnieuw in overweging te nemen.' Alleen toen hij even een eerbetoon aan Mugabe bracht, vanwege diens strijd tegen het blanke minderheidsbewind, reageerde het publiek minder enthousiast. Mugabe was niet aanwezig bij de beëdiging.

Mnangagwa was een van de trouwste medewerkers van Mugabe, tot hij eerder deze maand als vicepresident werd ontslagen. Dat leidde tot een coup door het leger, dat Mugabe buitenspel zette en Mnangagwa naar voren schoof als de nieuwe leider.

Onzekerheid

Aan de machtswisseling gingen dagen van onzekerheid vooraf: Mugabe weigerde afstand te doen van zijn positie en het leger wilde een staatsgreep voorkomen. Uiteindelijk is Mugabe toch akkoord gegaan, onder de garantie dat hij in Zimbabwe mag blijven wonen en niet hoeft te vrezen voor strafvervolging.

De nieuwe president heeft de bevolking een 'nieuwe democratie' in het vooruitzicht gesteld en belooft banen te scheppen. De economie van Zimbabwe verkeert al twintig jaar in een deplorabele staat. Het land is volledig bankroet en het gemiddelde inkomen zou 15 procent lager liggen dan in 1980, toen Mugabe aan de macht kwam.

Mnangagwa wordt ingezworen als nieuwe president van Zimbabwe. Beeld afp

Hardliner

Tegelijkertijd staat Mnangagwa ook te boek als een man met bloed aan zijn handen. Hij was betrokken bij de gewelddadige campagne tegen de oppositie rond de verkiezingen van 2008. Ook had hij een hand in de massamoord op Zimbabwes Ndebele-bevolking in 1986, de beruchte 'gukurahundi'.

Mnangagwa is een hardlinder over wie de Amerikaanse ambassadeur al in 2000 aan Washington schreef: hij kan als president 'net zo dictatoriaal uitpakken als Mugabe'. Toch krijgt hij voorlopig de zegen van de meeste Zimbabwanen.

Het is nog onduidelijk of Mnangagwa de oppositie zal betrekken bij de nieuwe regering. Oppositieleider Morgan Tsvangirai, die terminaal ziek is, zei dat vrijdag duidelijk zal worden of Mnangagwa 'een verlengstuk van Mugabe is of dat hij de gelegenheid aangrijpt om het land een nieuwe richting te geven'.

Militairen arriveren in het stadion waar Mnangagwa is beëdigd als president. Beeld ap

Na 37 is het spel nu echt uit voor Mugabe

Geen strafvervolging
Robert Mugabe mag in het land blijven wonen zonder te vrezen voor strafvervolging. Deze garanties zou de oud-president hebben gekregen in onderhandelingen over een ordelijke machtsoverdracht.

Met vertrek Mugabe is 'mugabisme' nog niet verdwenen
Emmerson Mnangagwa is woensdag warm onthaald bij zijn terugkeer uit ballingschap. Hij belooft democratie, maar velen twijfelen.

Koppige tiran of 'man van het volk'?
Hoe zal Robert Mugabe de geschiedenis ingaan? Als de koppige oude tiran met een gevaarlijke vrouw, of herinneren Zimbabwanen zich ook betere tijden? Commentaren in Zimbabwaanse media lopen uiteen. (+)

Na het feestvieren volgt de onzekerheid
Zimbabwe is verlost van Mugabe, maar gaat ook een onzekere periode tegemoet. Voorlopig krijgt vice-president Mnangagwa het vertrouwen van het volk.

Profiel van een van de langst zittende staatshoofden van Afrika
Hij dwong wereldwijd respect af toen hij zijn land in 1980 naar de onafhankelijkheid leidde. Maar onder zijn brute heerschappij werd Zimbabwe een straatarme pariastaat.

Luidt het eind van presidentschap Mugabe een nieuw begin in voor Zimbabwe?
Opgetogenheid over de machtswisseling-in-slowmotion overheerst in Harare. Na 37 jaar nadert eindelijk het einde van het presidentschap van Mugabe, is de teneur.

Zo vieren de Zimbabwanen feest
Correspondent Mark Schenkel legt de euforie van de Zimbabwanen vast. Bekijk hier zijn foto's.

Parlementsleden juichen nadat Mugabe zijn aftreden heeft aangekondigd. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden