Mix van werklust en drammerigheid

Als minister heeft ze indruk gemaakt. Martine Aubry verzette bergen werk en hielp Frankrijk aan een 35-urige werkweek en een algemene verzekering tegenziektekosten....

MARTINE Aubry (50) vertrekt vandaag als een diva. Na drieënhalf jaar verruilt ze het Franse ministerie van Werkgelegenheid en Solidariteit voor het stadhuis van Lille. Althans, aangenomen dat ze de gemeenteraadsverkiezingen van maart volgend jaar wint. Voorlopig ziet het daarnaar uit, want ze is ongekend populair. Voor reportages over de dozen inpakkende minister meldden zich zowel weekbladen als televisiestations.

Links en rechts zijn het eens dat Aubry als minister indruk heeft gemaakt. Ze noemt zichzelf 'volontairiste' - aanhanger van het idee dat de politieke wil bergen kan verzetten. Dienovereenkomstig heeft ze een koortsachtige wetgevingsactiviteit ontwikkeld. De algemene ziektekostenverzekering, de jongerenbanen, de 35-urige werkweek, allemaal onder Aubry doorgevoerd. Nog zeer onlangs werd haar wet goedgekeurd die de abortusmogelijkheden verruimt.

Zoveel veranderingsgezindheid maakt omstreden en gaat samen met een zekere drammerigheid. Die wordt Aubry dan ook verweten. Haar botsingen met de vorig najaar afgetreden rivaal Dominique Strauss-Kahn werden legendarisch. Een gaullistische tegenstreefster noemde haar deze week 'psychorigide'. En de werkgeversvereniging Medef is nog altijd groggy van de dreun die Aubry in oktober 1997 uitdeelde met de mededeling dat de 35-urige werkweek er zou komen, goedschiks of kwaadschiks. Vakbondsleiders gaat ze liever uit de weg, dat houdt maar op. Aan Martine Aubry zijn driehonderd jaar staatscentralisme niet ongemerkt voorbijgegaan.

Ook over haar politieke erfenis bestaat controverse. Zelf slaat Aubry zich graag op de borst omdat de werkloosheid in drie jaar met achthonderdduizend is verminderd. Dat is waar, maar ze heeft het economische krachtig tij meegehad. De 35-urige werkweek is nog lang niet overal ingevoerd. Het gevolg van die maatregel was wel dat de stramme Franse arbeidsmarkt wat flexibeler werd. Niet dat dat Aubry's bedoeling was; ze heeft zich tot het laatst toe verzet tegen de opkomst van tijdelijk werk.

De algemene ziektenkostenverzekering wordt alom geroemd - het is voor het eerst dat er een dekking voor alle Fransen bestaat. Daarentegen heeft Aubry zich niet durven branden aan de hoognodige hervorming van het pensioenstelsel. Binnen een paar jaar zullen de Fransen de torenhoge rekening van het huidige omslagstelsel krijgen.

Premier Lionel Jospin is minder blij met het vertrek van Aubry. Het 'dream team' waarmee hij medio 1997 begon, is allengs uitgedund. Het afgelopen jaar moest de ministersploeg liefst viermaal worden gewijzigd. Strauss-Kahn maakte plaats voor Sautter en die voor Fabius (Financiën), Claude Allègre (Onderwijs) werd geruild voor Jack Lang, Jean-Pierre Chevènement (Binnenlandse Zaken) voor Daniel Vaillant.

Het 'jonge talent' in de PS is uitgeput en de premier heeft geworsteld met Aubry's opvolging, te meer daar hij het evenwicht in de partij in de gaten moest houden. Anders dan de gaullistische RPR, die helemaal rondom partijchef Chirac werd heengebouwd, is de Socialistische Partij een verzameling 'tendences', richtingen, die teruggaat op de versnipperde geschiedenis van de Parti Socialiste.

Martine Aubry zelf kan rekenen op de steun van de aanhang van ex-premier Rocard, en heeft bovendien haar eigen 'réseau' (netwerk). Van de andere zwaargewichten uit 1997 zijn alleen Elisabeth Guigou (Justitie) en Hubert Védrine (Buitenlandse Zaken) over. Védrine telt voor de machtsvraag niet mee, is meer diplomaat dan politiek dier.

Jospin heeft Aubry's ministerie gisterochtend overgedaan aan Guigou, die zelf op Justitie wordt opgevolgd door staatssecretaris Marylise Lebranchu van Handel. Guigou zal geen wetgevende bergen hoeven verzetten zoals haar voorgangster heeft gedaan. Dat hoeft ook niet, als ze maar ervaring inbrengt en geen uitglijders maakt, op het laatste rechte stuk voor de presidentsverkiezingen van 2002. Mocht Jospin over twee jaar president worden, dan zullen Guigou en Aubry de degens kruisen voor het premierschap.

De laatste peiling wijst uit dat 49 procent van de ondervraagden wil dat Aubry zich in 2002 kandidaat stelt voor het presidentschap, mocht Lionel Jospin onderweg ergens struikelen. Vaststaat dat Aubry's tocht naar het noorden in het teken staat van grotere toekomstplannen. Ze heeft een 'solide machtshonger', zoals Le Monde het formuleerde, en daarbij hoort in Frankrijk een stevig plaatselijk bastion.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden