Mittal zwicht voor Parijs

Franse regering had gedreigd hoogovens in Florange te nationaliseren om sluiting te voorkomen. Vrijdag zegde Mittal een miljoeneninvestering toe.

PARIJS - Met de belofte van ArcelorMittal de komende vijf jaar 180 miljoen euro te investeren in de staalindustrie van Florange is voorlopig een einde gekomen aan een ordinaire wedstrijd handjedrukken tussen de regering en het Indiase staalbedrijf. Het betekent dat de 630 werknemers van de hoogovens de komende tijd in dienst blijven bij het staalconcern. De omstreden plannen tot nationaliseren zijn daarmee van de baan.


Het compromis werd vrijdagavond bekendgemaakt door eerste minister Jean-Marc Ayrault. De hoogovens van Florange, anderhalf jaar geleden door Mittal op non-actief gesteld, zullen niet opnieuw in werking treden. De werknemers van het bedrijf, die een tentenkamp hadden opgezet bij het ministerie van Economie in Parijs, reageerden teleurgesteld op het nieuws. Ze hebben weinig vertrouwen in hun werkgever en hadden gehoopt door de nationalisatie in overheidsdienst te komen.


Voor de regering stond het aanzien van Frankrijk als industrienatie op het spel. Parijs wilde laten zien dat het bedrijven nog steeds zijn wil kan opleggen. Ook wilde de Franse regering voor de bevolking geloofwaardig blijven als redder in nood tijdens economische crises. Om druk uit te oefenen op de onderhandelaars, bivakkeerden de werknemers van de fabriek in tentjes bij het ministerie van Economische Zaken.


Het complex van Florange bestaat uit hoogovens en een staalfabriek. De laatste floreert en ArcelorMittal ziet geen reden de fabriek van de hand te doen. De hoogovens staan echter al anderhalf jaar op non-actief en Mittal wilde ze opheffen. Nadat Parijs daartegen had geprotesteerd, kreeg het tot 1 december om een koper te vinden. Dat was niet gelukt. Als tussenoplossing wilde Parijs het hele complex nationaliseren, om het daarna alsnog van de hand te doen.


Voor de regering was het een licht ontvlambaar dossier. Mittal, een grote staalproducent uit India, had gedreigd al zijn fabrieken in Frankrijk te sluiten. Dat zou 20 duizend banen kosten. Bovenal leek niemand te overzien in welk wespennest de regering zich zou begeven met een nationalisatie. Deskundigen becijferden dat Mittal een schadeloosstelling van 400 miljoen euro moest krijgen. Daarna zou modernisering van de fabriek ongeveer 1 miljard euro kosten. Na de nationalisatie zou Frankrijk alsnog een koper voor het bedrijf moeten vinden.


Dan waren er juridische kwesties. De Franse wet maakt nationaliseren mogelijk, mits de rechten van de eigenaar worden gerespecteerd, zegt hoogleraar Ferdinand Mélin-Soucramanien van de universiteit van Bordeaux. Ook binnen de EU zou het volgens hem geen probleem hebben opgeleverd. Wel had de Europese Commissie de nationalisatie als een gevaar voor de vrije markt kunnen beschouwen en op grond daarvan toestemming kunnen weigeren.


Minstens zo belangrijk was de beeldvorming. Nationaliseren - met de gedachte dat de staat denkt beter te kunnen ondernemen dan de vrije markt - is iets van vroeger. Michel Sapin, de Franse minister van Financiën, is een verklaard tegenstander. Maar de mogelijke nationalisatie kreeg ook veel bijval, zowel van links als van rechts.


Het buitenland keek met verbazing naar de Fransen. De Londense burgemeester Boris Johnson verwoordde dat provocerend. 'Als die sansculotten ondernemers wegjagen', zei hij, verwijzend naar de Franse revolutie, 'laat hen dan naar de financiële hoofdstad van de wereld komen. In Londen zijn tienduizenden ondernemers uit India.'


Aan de zaak werd zo zwaar getild dat het Élysée het dossier naar zich toe heeft getrokken. President François Hollande ontving woensdag directeur Lakshmi Mittal. Een nationalisatie kan bedrijven afschrikken die overwegen zich in Frankrijk te vestigen. Hollande zal zich ook zorgen hebben gemaakt om een mogelijke precedentwerking. Als ArcelorMittal door de staat was overgenomen, waarom dan niet Petroplus, PSA Aulnay en al die andere bedrijven die met sluiting worden bedreigd?


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden