Mistige afspraken over werk wettelijk aangepakt

Om ontduiking van het minimumloon tegen te gaan, mag dat vanaf volgend jaar niet meer contant worden uitbetaald. Ook mogen huisvestingskosten en premies voor de zorgverzekering dan niet meer worden verrekend met het minimumloon. In een nieuwe wet wordt vastgelegd waaraan het loonstrookje moet voldoen, zodat er beter kan worden gecontroleerd.

AMSTERDAM - Met deze maatregelen uit de Wet Aanpak Schijnzelfstandigheid (WAS) wil minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voorkomen dat werknemers onderbetaald worden. Vooral buitenlandse uitzendkrachten kunnen vaak moeilijk controleren of hun loon klopt. Tegelijk met een baan wordt vaak huisvesting geregeld, terwijl onduidelijk is welke kosten worden ingehouden. Ook lang niet iedereen krijgt een loonstrook.


Asscher heeft de Tweede Kamer vrijdag per brief geïnformeerd over zijn plannen om schijnconstructies verder aan te pakken en heeft de wet naar de Raad van State gestuurd voor advies. Zo bindt hij de strijd aan tegen onderaannemers die hun personeel onderbetalen en vervolgens onvindbaar zijn. Dan wordt de partij die het bedrijf heeft ingehuurd aansprakelijk voor het alsnog uitbetalen van het juiste loon.


De minister verwacht dat van deze maatregel een preventieve werking uitgaat. 'Als je als opdrachtgever een tussenpersoon in de arm neemt, moet je goede afspraken maken en weten welk vlees je in de kuip hebt. We laten niet meer toe dat de werknemer de rekening gepresenteerd krijgt en kan fluiten naar zijn geld.'


De wet is een uitwerking van het Sociaal Akkoord en is volgens Asscher een belangrijk wapen in de strijd tegen uitbuiting en oneerlijke concurrentie op de arbeidsmarkt.


'Fatsoenlijk werk is in ons land niet altijd een vanzelfsprekendheid. Schijnconstructies zijn het onkruid van onze arbeidsmarkt en een klap in het gezicht van hardwerkende werknemers en eerlijke ondernemers. De concurrentie met China zullen we nooit winnen op loonkosten, wel op slimheid en toegevoegde waarde, dat moet het doel zijn.'


Als het aan de minister ligt krijgt de Inspectie SZW meer bevoegdheden om de regels te handhaven. Tijdens onderzoeken stuit de inspectie regelmatig op signalen van overtreding van de cao-voorwaarden. In de nieuwe wet krijgt de inspectie de bevoegdheid deze informatie door te geven aan cao-partijen of hun handhavinginstanties.


Het speciale inspectieteam dat schijnconstructies bestrijdt is ruim een half jaar aan de slag. Momenteel lopen er 45 onderzoeken naar schijnconstructies en twaalf verzoeken om ondersteuning bij de handhaving van de cao. Iets meer dan de helft van de onderzoeken is gericht op complexe schijnconstructies met vaak internationale vertakkingen.


De vakbeweging reageert positief op de inzet van Asscher. 'Maar werkgevers die fout willen, zijn creatief', zegt Henry Stroek van het CNV. 'Als de huisvestingskosten van de loonstrook verdwijnen, krijgt de uitzendkracht een aparte rekening. En het is de vraag wat daarmee gebeurt als niemand daar verder zicht op heeft.'


De Nederlandse Bond voor Bemiddelings- en Uitzendondernemingen NBBU juicht de aanpak van schijnconstructies toe, zegt een woordvoerder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden