Misschien heeft Buma er belang bij de boze burger boos te houden

Na intensieve studie naar de drijfveren van de boze Nederlander was Sybrand Buma tot de conclusie gekomen dat de boosman eigenlijk heel gewoon is. Een gewone Nederlander die 'pijn' lijdt, op zoek is naar 'fundamentele antwoorden', 'herkenbare tradities' wil, en 'waarden en normen' - méér, méér, méér van dat alles. 

Beeld de Volkskrant

Hij vulde er een lezing van een uur mee, anderhalve maand geleden, hij beklaagde zich over al dat opzichtige geflirt met vrijheid en gelijkheid - hij noemde geen namen, maar hij had net zo goed op dat podium met een grote verlichte pijl kunnen staan wijzen naar D66 en VVD. Van gelijkheidsgedram krijg je maar individualisme en egocentrisme. En voor je het weet staat iedereen alleen nog maar selfies te maken en sta je met de splinters van wat eens de samenleving was in je handen.

Over nieuwlichterij als volksraadplegingen had hij het bij die gelegenheid niet, maar het is geen verrassing dat hij ook dat schaart onder moderne fratsen waar een mens goed zonder kan. Langslopen bij de boosman, die eigenlijk heel gewoon is, en losjes informeren 'wat vind je er zelf eigenlijk van, boosmans die eigenlijk heel gewoon is?': van de zotte natuurlijk. Is geen herkenbare traditie.

Dus zo raar is het niet dat Buma zich afgelopen zaterdag in de Volkskrant op voorhand tegen het aankomende referendum over de sleepwet verklaarde. 'Hier ga ik uiteindelijk de keuze maken dat we dit referendum niet beschouwen als een echt referendum', sprak hij, en in de verte klonk de echo van Mariano Rajoy die verklaarde dat het Catalaanse referendum 'niet plaats heeft gevonden'. Met dat verschil dat Rajoy een oorlog moet zien af te wenden, terwijl in Nederland gewoon nog een wet van kracht is die een raadgevende volksraadpleging toestaat. Dat de nieuwe coalitie deze wet om zeep gaat helpen, doet daar weinig van af.

Thuis mompelde iemand dat Buma misschien een verdienmodel op de boze burger heeft gebaseerd en er derhalve belang bij heeft hem boos te houden. Of dat hij stiekem een wetenschappelijk onderzoek aan het doen is naar boosheidsfactoren onder de mensen en dat we dit interview niet moeten beschouwen als een echt interview maar als een experimentje. Kijken hoe de boosman zich houdt.

Buma gelooft niet dat 'de boosheid verdwijnt door referenda' - en dat geloof ik met hem. Wel blijkt uit menig onderzoek dat een vorm van directere burgerinspraak, mits minder ongelukkig vormgegeven dan het huidige raadgevende referendum, kan bijdragen aan de tevredenheid. Geen wondermiddel, wel een aanvulling. Niet voor niets noemt de commissie die onder leiding van Johan Remkes onderzoekt hoe het beter kan met de democratie 'het correctief referendum' nadrukkelijk als optie. Overigens valt niet uit te sluiten dat Buma zal besluiten het over een jaar te verschijnen eindrapport van die commissie niet te beschouwen als een echt rapport.

Wat ook niet uit te sluiten valt: dat het hier over een jaar heel anders uit zal zien. Buma, die het als zijn opdracht ziet 'om de broze meerderheid van Rutte III overeind te houden', suggereert dat hij spreekt namens de coalitie. D66 is evenwel nu al boos. Twee dagen na de bordesscène. Dat is knap. Niet uit te sluiten valt dat Buma tegen D66 zal zeggen dat zijn uitspraken niet moeten worden beschouwd als echte uitspraken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden