'Misschien bewegen volgend jaar ook de drie koningen'

Den Bosch had altijd al de mooiste kerststal van Nederland. Dit jaar komt er het element beweging bij, met dank aan de Efteling.

Publiek bij de met hulp van de Efteling ontworpen kerststal in de Sint-Janskathedraal van Den Bosch. Beeld Marcel van den Bergh

'Hé, Maria beweegt', roept een bezoeker van de kerststal in de Sint-Janskathedraal dinsdagmiddag vol verbazing uit. En inderdaad, de hoofden van Maria en Jozef gaan wat schokkerig heen en weer. 'Kinderziektes, de software moet beter worden afgesteld', constateert Frans Sluijter (75) even later. 'We willen een meer vloeiende beweging, waarbij Maria en Jozef liefdevol naar het kindeke Jezus kijken.'

Sluijter, coördinator van de kerststal, wijst nog op enkele andere kinderziektes: het orkest van de herders maakt geen geluid en ook het engelengezang bij de ingang is nog niet te horen. Wel weerklinkt voortdurend het geblaat van schapen in de kooromgang achterin de kerk.

Mooiste kerststal van Nederland

De kerststal in de Sint-Jan is waarschijnlijk de beroemdste en volgens velen mooiste kerststal van Nederland. Die naam heeft hij al jaren. Maar dit jaar is de voorstelling van de geboorte van Jezus wel heel bijzonder, want mede ontworpen door attractiepark De Efteling.

Die opmerkelijke combinatie is te danken aan een bezoek van Sluijter aan de Sint-Pieter in Rome, waar hij in de kerststal ook bewegende beelden zag. Bovendien wilde het kerkbestuur 'kunstenaars' de gelegenheid geven om het kerstverhaal zichtbaar te maken, net zoals kunstenaars vroeger schilderijen en beelden maakten voor de kerk. En het toeval wil dat iemand van het kerkbestuur ook in het bestuur van de Efteling zit.

Dus ging Sluijter bij het ontwerpteam van de Efteling langs. De creatievelingen van het pretpark maakten wat schetsen en leerden hem vooral te werken met belichting: 'Je maakt iets donker en zet er licht op.' Maar ze adviseerden ook over geluiden en bewegingen: 'Nu bewegen alleen Jozef en Maria, misschien dat we volgend jaar ook de drie koningen en wat dieren laten bewegen.'

Werken met belichting

Bij de ingang van de stal wordt de bezoeker welkom geheten door Franciscus van Assisi, die 800 jaar geleden voor het eerst een 'levende' kerststal maakte. Daarna loop je onder een ingangspoort een soort tunnel binnen. Eerst het bos met vogels en bosdieren, dan de woestijn met de Wijzen, daarna een jungle met wilde dieren.

'In het volgende tafereel lopen we met de herders en hun schapen mee op weg naar de stal', legt Sluijter uit. Je kunt gewoon om de opgezette schapen heen lopen. En dan kom je bij de boerderij, met Maria en Jozef en een lege kribbe. 'Die kribbe blijft leeg', zegt Sluijter. 'Op kerstavond zal de diaken Jezus in de armen van Maria leggen.' Eigenlijk ligt het kindeke daar al, verklapt hij - alleen ligt er nu nog een witte doek over Jezus heen.

'Ik dacht al: waar is het kindje?', zegt bezoeker Dolf Kellens (53) uit Weesp. Hij vindt de kerststal prachtig: 'Je loopt er echt doorheen.' Ook Sonna Southern (26) uit Oudheusden is onder de indruk: 'Het is veel meer een beleving.' Sluijter vindt niet dat de kerststal een Efteling-attractie is geworden. 'Het is nog steeds hetzelfde christelijke kerstverhaal, met dezelfde figuren en dieren, maar dan iets moderner vormgegeven. Het gaat erom hoe je de mensen, vooral ook de kinderen, kunt boeien met dat verhaal.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden