Misplaatste dapperheid

Zelden is een vers verkozen politicus zo verguisd als de Spaanse socialist Zapatero. En wat is zijn zonde? Dat hij zich houdt aan zijn verkiezingsbelofte....

Maar nu hij zich aan zijn woord houdt, wordt dat uitgelegd als een laffe politiek van appeasement. Het is een overwinning voor Al Qa'ida! Je mag terrorisme nooit belonen. Dan roep je juist meer aanslagen over je af. Het minste dat Zapatero kon doen was zijn voornemen nog even inslikken. Een enkeling schreef zelfs met gevoel voor pathetiek dat Al Qa'ida de Spaanse verkiezingen heeft gewonnen.

Om met het laatste misverstand te beginnen. Het is waar dat de Noorse geheime dienst op een radicale islamitische site een analyse heeft gevonden, waarin werd voorspeld dat Spanje zich waarschijnlijk na twee of drie aanslagen uit Irak zou terugtrekken. Maar het is onzin om te veronderstellen dat de islamisten vooraf wisten dat de regering Aznar zo dom zou zijn om onmiddellijk de ETA de schuld te geven van de aanslag. Had de Partido Popular dat nagelaten, dan hadden ze de verkiezingen nog best kunnen winnen. Meestal is het effect van terreur dat de bevolking zich opstelt achter de regering. De aanslagen zouden dan tot gevolg hebben dat Spanje een loyale bondgenoot bleef van Bush.

Het tweede misverstand behelst het motief van Zapatero. Zijn criticasters suggereren dat zijn besluit is ingegeven door angst voor nieuwe aanslagen. Maar dat heeft hij nooit gezegd. Het terugtrekken van de westerse troepen uit Irak is inderdaad geen enkele garantie dat de terreur ophoudt. Daar hebben de criticasters gelijk in. Maar het omgekeerde is ook waar. De militaire operatie in Irak vormt evenmin een garantie dat het terrorisme stopt. Van het door Bush zwaar aangezette verbond tussen Saddam en Al Qa'ida is net zoveel gebleken als van de Iraakse massavernietigingswapens. Voor de strijd tegen het terrorisme is de oorlog in Irak eerder een handicap geweest.

Het heeft een nieuw front geopend waar terroristen makkelijker opereren dan in Europa of de Verenigde Staten en het heeft militaire kracht onttrokken aan de jacht op Bin Laden.

Het derde misverstand van de criticasters van Zapatero is dat als je doet wat de terroristen willen, je de terreur stimuleert. De suggestie is dat als je nooit toegeeft, de terroristen de moed zullen opgeven. Dat is pas een nae gedachte. Israhanteert al jaren het adagium dat je terreur niet mag belonen en zie hoe effectief dat is. De Iraans-Franse socioloog Farhad Khoroskhavar heeft vorige week in de Volkskrantuitgelegd hoe dat kan. Volgens hem hebben de martelaren van Allah een diep pessimistisch wereldbeeld hebben. Ze verwachten niet eens dat ze kunnen winnen. Het enige dat ze willen is dat de vijand ook zoveel mogelijk verliest.

Het beste lijkt me om de terroristen zoveel mogelijk te negeren. Wie expres het tegenovergestelde doet van wat Al Qa'ida wil, laat zijn agenda namelijk evengoed bepalen door de terroristen. Bin Laden wilde dat de Amerikanen zich zouden terugtrekken uit Saoedi-ArabiDe regering Bush is voornemens dat te doen. Is dat het belonen van de terreur? Nee, het zou pas dom zijn als de Verenigde Staten hun troepen zouden handhaven louter en alleen om de indruk weg te nemen dat terreur loont.

Bin Laden heeft gezegd dat zolang Palestina is bezet, de terreur zal doorgaan. Is het streven naar vrede in het Midden-Oosten dus het belonen van terreur? Onzin. De Israsche filosoof Avishai Margalit heeft betoogd dat de enige manier waarop er een oplossing kan komen in het Israsch-Palestijns conflict is als de bestrijding van de terreur wordt losgekoppeldvan de vredesonderhandelingen. Anders kan elk akkoord op elk moment worden opgeblazen door extremisten. Andersom mogen de vredesonderhandelingen geen belemmering vormen voor de strijd tegen de terreur.

Nu is een groot verschil tussen de Palestijnse terreur en die van Al Qa'ida dat de eerste nog een duidelijk doel heeft. Het ideeal van Al Qa'ida, een nieuw kalifaat onder streng religieuze leiding, is volstrekt utopisch. Zelfs de overgrote meerderheid van de moslims vindt dat een nachtmerrie. Bin Ladens enige hoop is dat de strijd met het westen zo escaleert dat ook gematigde moslims in zijn armen worden gedreven. Daarom wil hij helemaal geen oplossing voor Irak of Palestina.

Margalit heeft gelijk. We moeten de terreur isoleren en bestrijden en voorkomen dat het andere politieke debatten vergiftigt. Dus heeft Zapatero het volste recht om zich aan zijn verkiezingsbelofte te houden. Ik hoop alleen niet dat andere landen zijn voorbeeld volgen, want een Irak dat door het westen aan zijn lot wordt overgelaten, is funest voor de noodzakelijke democratisering van het Midden-Oosten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden