Mishandeling thuis is meest voorkomende vorm van geweld: Discriminatie kost leven aan miljoenen vrouwen

AMSTERDAM 'Discriminatie is een dodelijke ziekte. Meer vrouwen gaan iedere dag dood aan verschillende vormen van seksuele discriminatie en geweld dan aan enige andere inbreuk op de mensenrechten.'..

Van onze verslaggeefster

Dat schrijft Amnesty International in Mensenrechten zijn vrouwenrechten, het vandaag verschenen rapport waarmee de internationale organisatie voor de mensenrechten een voorzet wil geven voor de Wereldconferentie over Vrouwen, die de Verenigde Naties in september in Peking beleggen.

Een dodelijke ziekte met miljoenen slachtoffers. 'Ieder jaar gaan meer dan een miljoen pasgeboren meisjes dood omdat ze als vrouw ter wereld zijn gekomen. Ieder jaar worden miljoenen vrouwen, uit discriminatie, verminkt, dodelijk mishandeld, levend verbrand, beroofd van hun wettige rechten en verhandeld in een niet-erkende, maar internationale handel in slavinnen voor huishoudelijk of seksueel gebruik. Vanwege hun sekse staan vrouwen bloot aan een reeks van gewelddadige vernederingen door particuliere organisaties en individuen.'

De meest voorkomende vorm van geweld tegen vrouwen is de mishandeling in de huiselijke kring. Ieder jaar komen in India ongeveer vijfduizend vrouwen om het leven bij ruzies om de hoogte van de bruidsschat - ook al kent het land een hele reeks van wetten ter bescherming van de rechten van vrouwen.

Ieder jaar worden twee miljoen meisjes verminkt aan de geslachtsdelen bij een ritueel dat gangbaar is in een twintigtal landen in Afrika, het Midden-Oosten en Azië.

Maar ook buitenshuis lopen steeds meer vrouwen gevaar. De laatste twintig jaar zijn vrouwen zich in toenemende mate gaan inzetten voor actiegroepen die speuren naar 'verdwenen' familieleden of die werken aan verbeteringen in de sloppenwijken of de opvang van mishandelde vrouwen. In veel landen worden zulke actievoersters bedreigd of zelfs vermoord.

Nog zorgwekkender is het als een bosbrand om zich heen grijpende oorlogsgeweld. 'De natie-staat is in bepaalde delen van de wereld vrijwel ingestort, versnipperd in een lappendeken van gebiedjes die in handen zijn van rivaliserende militieleiders. De in het kruisvuur geraakte vrouwen uit de armste en kwetsbaarste geledingen van de samenleving hebben niemand meer om bij aan te kloppen. Als het rechtsbestel instort, is er geen gezag dat de zwakken kan beschermen tegen de sterken', aldus Amnesty.

Meer dan 80 procent van de vluchtelingen uit de oorlogsgebieden in de wereld zijn vrouwen en kinderen. Tijdens hun vlucht lopen ze gevaar van rovers, smokkelaars en grenswachters; in de opvangkampen worden ze soms verkracht door bewakers of mannelijke kampgenoten. Mensensmokkelaars, voedseluitdelers en visumverstrekkers verlangen vaak 'betaling' in de vorm van sex.

Amnesty constateert dat sommige van de rijkste landen ter wereld het begrip 'vluchteling' zo zuinig interpreteren, dat velen worden teruggestuurd naar een land waar hun leven of hun vrijheid gevaar loopt.

Slechts weinig vrouwen slagen erin een westers land te bereiken. Nog minder krijgen daar de officiële vluchtelingenstatus: de ernst van hun situatie wordt vaak niet onderkend, want het verhaal van hun verkrachting durven de meeste vrouwen bij voorbeeld aan niemand te vertellen.

Met dit rapport wil Amnesty alle regeringen die deelnemen aan de VN-vrouwenconferentie, opnieuw wijzen op hun plicht te voorkomen dat vrouwen het onschuldig slachtoffer worden van leger en politie - of van hun eigen echtgenoot. Maar Amnesty is er niet gerust op dat deze conferentie verbetering zal brengen in het lot van vrouwen .

Het ziet ernaar uit dat de regeringen van enkele islamitische landen een voorbehoud zullen maken ten aanzien van hun discriminerende wetgeving jegens vrouwen (bijvoorbeeld op het gebied van overspel, dat vrouwen in sommige landen met de stenigingsdood moeten bekopen, terwijl overspelige mannen veel lichter worden gestraft).

Maar hebben regeringen dan niet het recht in hun wetgeving rekening te houden met de in hun land heersende omstandigheden en tradities? Amnesty beantwoordt die vraag met een tegenvraag. 'Zou de vrouw die in Indonesië wordt verkracht en vervolgens wordt vermoord omdat ze opkomt voor de rechten van werknemers, dat beschouwen als de gerechte prijs die zij moet betalen voor het ''recht'' van een natie om de mensenrechten te interpreteren met het oog op de economische toestand? Zou de vrouw die in Sudan stokslagen krijgt omdat ze in spijkerbroek loopt, dat een cultureel aanvaardbare straf vinden?' Mensenrechten zijn er niet ter bescherming van de samenleving, maar ter bescherming van het individu.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden