RechtbankverslagOranjekazerne

Mishandeling militairen op Oranjekazerne deels verjaard, verdachten ontkennen de rest

Het OM is te laat geweest met aanklachten wegens misstanden op de Oranjekazerne in Schaarsbergen. Van de overige beschuldigingen willen de verdachte militairen niets weten.

De militaire kamer behandelt vrijdag de slachtofferverklaringen.Beeld ANP

Een deel van de zaken die de vijf militairen in de zaak Schaarsbergen wordt verweten, is volgens de rechter verjaard doordat het Openbaar Ministerie (OM) te laat was met de aanklachten. Dat bleek donderdag in de rechtbank van Arnhem, waar vijf militairen van de Oranje­kazerne in Schaarsbergen terechtstonden wegens bedreiging, mishandeling en militaire aanranding van drie andere militairen in 2013.

Het Openbaar Ministerie slaagde er niet in om de vijf verdachten over alle beschuldigingen binnen zes jaar een dagvaarding te sturen, waardoor de verjaringstermijn werd overschreden. Wél stuurde het OM ruim op tijd een mail met de boodschap dat de militairen zouden worden vervolgd, maar volgens de rechtbank was die mail niet rechtsgeldig. Het OM zegt in een reactie er nog steeds van overtuigd te zijn dat de zaken niet zijn verjaard.

De zaak in Schaarsbergen kwam in 2017 naar buiten toen drie militairen hun verhaal deden in de Volkskrant. Ze vertelden dat ze structureel werden gepest, bedreigd, uitgescholden en mishandeld, dat er over een van hen heen werd geplast en dat ze tijdens een ontgroeningsritueel waren aangerand. Twee van de drie militairen deden later zelfmoordpogingen.

De advocaten van de beschuldigde militairen probeerden donderdag het Openbaar Ministerie volledig onbevoegd te laten verklaren, maar daar ging de rechter niet in mee. Zo opperden de advocaten dat het OM veel te lang had gewacht met de beslissing om te vijf te vervolgen, maar volgens de rechter kwam dat doordat er steeds nieuwe feiten boven water kwamen.

‘Rare verklaring’

In de rechtszaal ontkenden de vijf verdachten donderdag elke betrokkenheid. De rechter wilde bijvoorbeeld meer weten over het ‘drie man tillen’, waarbij een soldaat op de grond vast wordt gehouden, terwijl een ander zijn ontblote achterwerk in zijn gezicht duwt.

De rechter: ‘Hebt u dat weleens meegemaakt?’

De ene verdachte: ‘Nee, ik heb het nog nooit gezien.’

De andere verdachte: ‘Ik vind het een rare verklaring.’

Ook vernederingen en mishandelingen van een van de slachtoffers werden ontkend.

De rechter: ‘Heeft u hem ooit een klap of een trap gegeven?’

De ene verdachte: ‘Nee, dat is incorrect.’

De andere verdachte: ‘Nooit niet.’

Dat ze zouden hebben gescholden met ‘Ik kom je kapotmaken, ik wacht je op bij de poort, ik kom je moeder opzoeken, ik steek je voor je flikker als je nog een keer over ons lult’ – het is allemaal niet waar, aldus de verdachten. ‘Ik herken me hier niet in’, zei een van hen.

In een ‘huishoudelijk onderzoek’ door defensie bleek destijds dat er sprake was van misstanden. Ook in een rapport uit 2015 werden grote problemen geconstateerd op de Oranje­kazerne: alcohol- en drugsgebruik op de kazerne, prostituees die bleven slapen, diefstallen, vernielingen en een groot risico op ‘pesten, buitensluiten en ongewenst seksueel gedrag’.

Maar de verdachten houden consequent vol dat zij daar niets mee te maken hadden en ook niets hebben gezien. Bij hun mortiergroep werd volgens hen nooit geduwd en er werd niet geslagen of gescholden. Een verdachte bestempelde de verdenkingen als ‘fantasieverhalen’.

Niet ontkracht

Opvallend is dat het OM meldt dat de geseponeerde zaken van vijf andere militairen niet zijn geseponeerd omdat er niets gebeurd zou zijn. Hun zaak kreeg weliswaar een code waardoor het leek alsof ze ten onrechte tot verdachte waren bestempeld, maar volgens justitie was dit niet waar: dit komt alleen door onderlinge afspraken om bij militairen altijd deze ‘code’ op te geven. Volgens justitie konden de beschuldigingen rondom hen niet worden bewezen, maar ook niet worden ontkracht.

In de Arnhemse rechtszaal kwamen de verklaringen van de slachtoffers donderdag niet aan bod. Deze worden vrijdag behandeld. Wel begon de rechter over de afdekcultuur bij defensie. ‘Zou het zo kunnen zijn dat het wel degelijk gebeurd is, maar dat u met zijn allen uw mond dichthoudt?’, vroeg hij. ‘Dat het wel heeft plaatsgevonden?’

Maar de verdachten bleven tot het eind toe stellig: zij hadden hier niets mee te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden