Nieuws

Misdragen agenten in opleiding zich vaker? Nee, concludeert de politie na onderzoek

De huidige generatie agenten in opleiding is niet moreel gecorrumpeerd, zoals gevreesd werd. Dat concludeert de politie na eigen onderzoek. Wel zijn er zorgen over het slordig omgaan met vertrouwelijke informatie en zelfs doelbewust lekken van de nieuwe generatie gezagsdragers.

Dylan van Bekkum
Agenten in opleiding. Beeld Herman Engbers / Hollandse Hoogte
Agenten in opleiding.Beeld Herman Engbers / Hollandse Hoogte

Docenten op de Politieacademie kloppen al langer aan bij de korpsleiding. Ze menen een gebrek van normen en waarden te zien bij hun studenten en spreken van een ‘toename van normafwijkend gedrag’. Ook de Nederlandse Politiebond (NPB) maakte zich vorige maand in het AD zorgen over de toekomst van het politiekorps. Door een kortere opleiding en matige screening zou de academie slechtere agenten afleveren, en dat terwijl door een tekort bij de politie het korps juist steeds afhankelijker is van nieuwe aanwas.

Om die reden liet de korpsleiding de integriteitsafdeling VIK (Veiligheid, Integriteit en Klachten) een rapport opstellen over misdragingen van politiestudenten in de afgelopen vijf jaar. De afdeling deed in die periode 168 onderzoeken, waarvan er 38 in 2020 werden gedaan. In 2016 waren dit er nog twintig minder. Bij 59 politiestudenten leidde zo’n onderzoek ertoe dat de agenten in opleiding (voorwaardelijk) uit dienst traden. In 2016 waren dit nog zeven agenten, vorig jaar vijftien. Die toename zit vooral in de voorwaardelijke ontslagen, waarbij de agenten in opleiding niet worden weggestuurd maar een laatste kans krijgen.

Toename

Bovendien is ook het aantal onderzochte ernstige normschendingen in de laatste vijf jaar toegenomen, van 9 in 2016 naar 33 in 2020. Ook strafrechtelijke onderzoeken namen toe van 6 naar 15. Daarmee lijken de docenten en de vakbond gelijk te krijgen.

Maar de onderzoekers van de VIK oordelen anders. Niet alleen het aantal gevallen, ook het aantal politieagenten in opleiding is toegenomen. Het aandeel van de politiestudenten dat een onderzoek van de VIK aan de broek kreeg, bleef de afgelopen vijf jaar met ongeveer 1 procent gelijk. Ook de verhouding tussen lichte en ernstige misdragingen is stabiel, ongeveer eenderde om tweederde. Kortom: op basis van het onderzoek valt moeilijk te concluderen dat het normbesef tanende is.

Kanttekening is dat het rapport niet alle incidenten meeneemt. Een deel van de incidenten komt nooit bij de afdeling VIK terecht, omdat de Politieacademie zelf tot actie overgaat en studenten wegstuurt. De onderzoekers stellen dan ook dat het bij de politie ontbeert aan een centraal punt waar alle integriteitsonderzoeken geregistreerd wordt.

Drugsgebruik en lekken

Wel stellen de onderzoekers na een nadere analyse van de 168 dossiers dat studenten zich niet altijd even bewust zijn van hun voorbeeldfunctie en dat normen die in de samenleving gelden kunnen verschillen van de normen die een agent na moet streven. Dat gaat bijvoorbeeld over recreatief drugsgebruik in het privéleven: voor generatiegenoten doodnormaal, voor agenten een absoluut taboe. Ook kunnen studenten foute vrienden uit hun verleden niet altijd loslaten. Wel lijkt daar kentering in te komen naarmate de studenten langer op de opleiding zitten. Van alle onderzoeken van de VIK is ruim de helft naar eerstejaars studenten.

Wat wel echt is toegenomen, is het doelbewust lekken dan wel onzorgvuldig omgaan met vertrouwelijke politiegegevens. Volgens de onderzoekers is dat een gevolg van de toegankelijkheid van politieapplicatie MEOS op de diensttelefoon. ‘Dat zorgt in veel gevallen voor verleiding’, zeggen de onderzoekers in het rapport.

‘Deze generatie is opgegroeid met het idee dat alle informatie toegankelijk is’, licht een woordvoerder van de korpsleiding toe. ‘Ze zijn gewend alles met elkaar en vrienden te delen, MEOS is dan niet meer dan een extra app op hun telefoon.’ Vanwege dit laatste probleem heeft de Politieacademie besloten studenten pas later in de opleiding toegang te geven tot de app, en wordt er nu voor opdrachten binnen de opleiding gewerkt met fictieve databases.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden