Minstens vijfendertig uur verplicht in theater Kunstdossier telt mee voor examen middelbare school

Met een kopje koffie in de hand wachten twaalf leerlingen van Scholengemeenschap Meander uit Zwolle op het begin van de voorstelling....

ESTHER BAKKER

Van onze verslaggeefster

Esther Bakker

ZWOLLE

'Ik denk dat het net zoiets is als tv-kijken', zegt Christiaan Verburgh (15), 'je kunt er alleen geen chips bij pakken.'

De scholieren gaan naar de theatermonoloog Ik heb de koning van Engeland bediend. Ze zijn niet overmatig enthousiast over deze verplichte portie cultuur. 'Ik hoop dat ik dit jaar ook nog naar een popconcert mag', verzucht Henrieke de Weerd (15).

De Meander-leerlingen hebben op een lijstje ingevuld welke voorstellingen ze willen zien. De school heeft een pak toegangskaarten gekocht. Wie het eerst zijn keuzeformulier inleverde, had de eerste keus.

'Ik heb hier eigenlijk niet voor gekozen, ik wilde liever naar Acda & De Munnik', zegt Henrieke. Ik heb de koning van Engeland bediend stond onderaan haar lijstje.

Op de vraag of er iemand is die juist graag naar deze voorstelling wilde gaan, zegt een van hen ad rem: 'Ja, meneer Zijlstra zelf.' Iedereen barst in lachen uit. Leraar Wim Zijlstra nog het hardst. Hij was die middag inderdaad erg enthousiast over het stuk in de les culturele en kunstzinnige vorming.

De leraar is alleen in het theater omdat hij het toneelstuk zelf graag wil zien. Hij gaat ook niet naast zijn leerlingen zitten. In principe staan ze er alleen voor. De leerlingen zijn uit verschillende schoolklassen afkomstig, maar ze klitten toch samen in de lobby van het Papenstraattheater. Gelukkig worden ze door de kaartjesscheurder bij elkaar gezet.

De rest van het publiek is voornamelijk grijzend. 'Dat zijn van die leerlingen die kunstzinnig gevormd worden', fluistert een meneer. Zonder twijfel schieten herinneringen aan eigen theaterbezoek met de school door zijn hoofd. Met de bus naar de stad en dan drie uur baljaren in de schouwburg. Kauwgum gooien. Om dan na de voorstelling streng toegesproken te worden door de rector over het wangedrag van allerlei leerlingen.

De leerlingen van Meander zijn juist muisstil, een beetje geïntimideerd doordat ze in het piepkleine zaaltje maar met zijn twaalven zijn tussen zestig vreemden zitten.

Af en toe giechelen ze om een vies woord en om het harde brullen van de acteur. 'Lekker klef', fluistert een leerling na een plastische beschrijving van een vrijpartij.

De voorstelling is voor de leerlingen de aftrap van een cultureel jaar. Voor het nieuwe schoolvak culturele en kunstzinnige vorming moeten alle havo-4-leerlingen 35 uur besteden aan kunst en cultuur en vwo'ers 50 uur. Ze kunnen naar concerten gaan, naar balletvoorstellingen, theater of museum.

Van elk cultureel uitje moeten ze een verslag maken dat wordt opgenomen in hun kunstdossier. Dit kunstdossier telt uiteindelijk mee voor het eindexamen. De leerlingen mogen zelf kiezen waar ze naartoe gaan, zolang de bezoeken zijn verdeeld over de verschillende disciplines. Meander heeft, om het de leerlingen gemakkelijk te maken, theaterabonnementen gekocht.

De bedoeling van het nieuwe vak is dat scholieren in aanraking komen met cultuur en zo misschien enthousiast raken. Het hoeft op Meander niet alleen ballet en theater te zijn.

'De Dijk mag ook, we zijn vrij laagdrempelig', zegt Willem Steenbergen, coördinator van culturele en kunstzinnige vorming op de scholengemeenschap. De leraar vindt het belangrijker dat zijn leerlingen 'de weg naar de schouwburg een beetje leren vinden' dan dat ze verslagen schrijven over 'allerlei hoogdravende voorstellingen'.

Op school krijgen de leerlingen ook nog enkele uren les in kunst en cultuur. Hun schoolboeken gaan kort in op de geschiedenis van theater, ballet of beeldende kunst. Verder is het de bedoeling dat ze zelfstandig informatie zoeken, in het kader van het studiehuis, over de soort voorstelling waar ze naartoe gaan. Bijvoorbeeld met behulp van Internet.

Op de dag van de voorstelling Ik heb de koning van Engeland bediend krijgen de twaalf leerlingen die hiervoor kaartjes hebben gekregen, een korte inleiding van leraar Zijlstra. De lunchpauze is de enige gelegenheid, omdat ze niet allemaal in dezelfde klas zitten.

'Ik verwacht er heel veel van', zegt Zijlstra, 'het wordt een humoristisch, boeiend spektakel.' Volgens de leraar zijn er nog 25 onverkochte kaartjes voor het theater. 'Nemen jullie je ouders mee', stelt hij voor, 'een heerlijk avondje uit.'

Hij adviseert de leerlingen ook na afloop een handtekening te vragen aan de acteur. 'Dat is hartstikke leuk voor jullie kunstdossier.' Zijn powertalk blijkt te werken. Bij aanvang van de voorstelling bekent Geeske van Asperen (15) dat ze eerst niet veel zin had in het stuk, maar 'Zijlstra brengt toch wel wat enthousiasme op je over'.

'Het viel mee', is de opgeluchte reactie na afloop van de voorstelling. 'Het was wel grappig', zegt Mark Baas (16), 'hij zei van die vreemde dingen.' René Kleijer (15) had het bijzonder naar zijn zin. 'Het is niet dat ik er voortaan elke avond heen ga, maar ik vond het erg leuk.' René heeft gezien dat een oudere mevrouw op de eerste rij in slaap dommelde. 'Telkens als die acteur hard stampte, schrok ze wakker.'

De meeste leerlingen konden het verhaal goed volgen, op wat Vlaamse, Duitse en Franse uitdrukkingen na. Alleen Agnes Scherpenkater (15) vond het stuk 'vaag'. 'Die man begon steeds weer over iets anders, en dan pakte hij het verhaal later weer op. Heel ingewikkeld.' Ze vond het stuk wel grappig, alleen op het laatst werd het 'een beetje saai'.

Waar het stuk dan over ging? 'Over zijn leven, hij vertelt over zijn baantjes. . . en over zijn meisje. . .', roepen de scholieren om de beurt. 'Zo'n kereltje dat rijk wil worden en alles kwijtraakt en daar best wel van baalt', zegt Christiaan.

Tot slot van de avond vragen de leerlingen van Meander een handtekening aan de toneelspeler, zoals de leraar hun heeft geadviseerd. De verbouwereerde acteur zet twaalf handtekeningen. Leraar Zijlstra legt hem uit waaraan hij deze eer te danken heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden