vier vragen

Minstens 70 scholen gaan vandaag, tegen de regels in, niet volledig open. Mag dat?

Vanaf vandaag moeten middelbare scholen weer volledig open. Toch gooien sommige schoolbesturen hun kont tegen de krib en blijven ze een aangepast lesrooster hanteren. Waarom doen ze dit? En is dat verboden? Vier vragen.

Leerlingen van het Teylingen College Leeuwenhorst. Beeld ANP
Leerlingen van het Teylingen College Leeuwenhorst.Beeld ANP

Hoeveel scholen gaan er vandaag niet open?

Een exact overzicht ontbreekt, maar het ministerie van Onderwijs verwacht dat er minstens 70 scholen niet opengaan. Het overgrote deel van de middelbare scholen, ruim 1.300, zal wel het volledige lesrooster hervatten.

Dat zag er afgelopen week minder rooskleurig uit. Bij de onderwijsinspectie kwamen toen 193 meldingen binnen over scholen die hun deuren niet wilden openen. Ook in diverse media lieten schoolleiders van zich horen. De rector van het Mendel College, Jan-Matthijs Heinemeijer, gaf bij streekomroep Haarlem105 te kennen liever het oude rooster aan te houden. ‘Voor kinderen is regelmaat van belang. We hebben het onderwijs nu inmiddels zo’n twaalf weken goed voor elkaar. En dan moeten we het nu, vlak voor de zomer, ineens weer omgooien? Effectief gaat het om negen lesdagen, want er komt ook nog een toetsweek aan. De beslissing tot heropening vóór de zomer is mij iets te veel symboolpolitiek.’

Waar komen de zorgen vandaan?

Met Heinemeijer voorzien schoolbesturen logistieke problemen. Sinds 1 maart mogen scholen weer klassikaal lesgeven. Om aan die onderwijsbehoefte te voldoen en tegelijkertijd besmettingen te voorkomen, stonden scholen voor een stevige opgave. Roosters moesten worden aangepast, pauzes verkort en klassen gesplitst. Op die manier krijgen leerlingen sindsdien in kleinere groepen fysiek les. Nu de zomervakantie aanstaande is, zien scholen het niet zitten om het systeem weer aan te passen.

Maar zwaarwegender zijn de zorgen onder het personeel. Het Pius X-College, een school in het Noord-Brabantse Bladel, was net als het Mendel College niet van plan weer volledig open te gaan. Het personeel weet als geen ander hoe snel het virus zich kan verspreiden onder scholieren. Afgelopen herfst zijn op de school 61 besmettingen vastgesteld, bij onder anderen dertien personeelsleden. Er was weinig enthousiasme om dat risico weer aan te gaan, vertelt directeur Jan Poels.

Want wanneer alle leerlingen weer vijf dagen per week welkom zijn, moeten sommige coronamaatregelen noodgedwongen worden losgelaten. Zo hoeven scholieren geen anderhalve meter afstand tot elkaar te houden. Om oplaaiende virussen te voorkomen, zijn scholen voorzien van duizenden zelftests. Leerlingen wordt verzocht zich wekelijks twee keer met de wattenstaafjes te testen. Maar omdat aan die testbereidheid alom wordt getwijfeld, waren scholen zoals het Pius X niet happig op het openen van de deuren.

Mag dat?

Wat de onderwijsinspectie betreft niet. Naar aanleiding van de 193 meldingen heeft de inspectie alle nukkige scholen opgebeld. Ook de bestuurder van het Pius X kreeg twee telefoontjes, waarbij te kennen werd gegeven dat het geen verzoek is om maandag open te gaan, ‘maar een mededeling’. Andere schoolbesturen, die anoniem willen blijven, zijn explicieter in hun kritiek. Ze hebben moeite met de toon waarop de inspectie het gesprek voert, daarin zou te weinig ruimte zijn voor zorgen van schoolpersoneel.

De inspectie verklaart echter dat haar inspecteurs geen disciplinerende gesprekken voeren. ‘We willen praten over de problemen waar school tegenaan lopen. In die gesprekken leggen we uit hoe belangrijk het voor leerlingen is om weer naar school te gaan, het is niet te bedoeling om te spreken over sancties.’ Toch benadrukt dat scholen gehoor dienen te geven aan het besluit van de minister. Alleen bij zwaarwegende redenen zou een school niet open hoeven, bijvoorbeeld wanneer de GGD een groot aantal besmettingen constateert.

Na overleg met het personeel heeft de Noord-Brabantse school zich daarbij neergelegd. Ook rector Heinemeijer uit Haarlem heeft na gesprek met de inspectie de deuren volledig geopend. ‘Met alle bedenkingen die daarbij horen’.

Wie zich daar niet bij neerlegt is Alle van Steenis, bestuurder van verschillende Montessori scholen in Amsterdam. Twee daarvan zijn maandag niet volledig geopend. Niet uit onwil, zegt Van Steenis, maar ‘omdat ik het simpelweg niet rond krijg. Ik heb meer dan tien docenten die zeggen: als de school opengaat, meld ik me bij de bedrijfsarts.’

Met die boodschap heeft hij zich bij de inspectie en het ministerie gemeld, die hem vroeg om dan op z'n minst ‘zoveel mogelijk lessen aan te bieden’. Dat probeert hij de laatste zeven weken voor de zomervakantie. Op dit moment kunnen de twee scholen ‘75 procent’ van de lessen fysiek verzorgen. ‘Ik hoop dat daar begrip voor is.’

En de scholen die wel opengaan, hoe komen zij de zorgen van het personeel tegemoet?

Voor docenten die zich niet veilig voelen, wordt een oplossing gezocht. Vaak blijven de klassen gesplitst. In dat geval krijgt de ene helft van de leerlingen fysiek les. De andere helft volgt in een ander lokaal diezelfde les via het scherm. In andere gevallen worden uitgeweken naar een groter lokaal of de aula, zodat de afstand tussen leerling en docent beter kan worden gegarandeerd.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden