Ministers Zalm en Melkert vechten over de centen

'Hoe doe je dat nou met die Melkert', werd onlangs gevraagd aan minister Zalm van Financiën, 'als hij weer eens met zijn hand in de schatkist zit?' 'Simpel', antwoordde Zalm, 'Ik laat hem even, maar net als hij zijn hand eruit haalt gooi ik de klep dicht.'..

MIKE ACKERMANS

Van onze verslaggever

Mike Ackermans

DEN HAAG

Het is meer dan een geintje voor Zalm. Nog afgelopen vrijdag, tijdens de hoog opgelopen ruzie over het herstel van de januari-loonstrookjes, trachtte de VVD-minister zijn PvdA-tegenstander te smoren in de schatkist.

Beide ministers vinden dat zij redenen hebben om boos te zijn. Melkert, verantwoordelijk voor inkomensbeleid, kreeg de afgelopen weken van heel Nederland de schuld van de tegenvallers op sommige loonstrookjes in januari. In september had het kabinet iedereen nog een forse lastenverlichting beloofd.

Melkert vond dat hem niets te verwijten viel. De loonstrookjes vallen bij sommigen in januari misschien wel tegen, de koopkracht zal eind 1998 voor iedereen fors blijken te zijn toegenomen, is zijn verdediging.

Behalve een loonstrookje hebben de mensen ook te maken met pensioenen, energierekeningen, kinderbijslag, huursubsidie en andere zaken buiten loon of uitkering. Bij elkaar zullen die dit jaar voor een mooi financieel plaatje zorgen.

De Tweede Kamer pikte die verklaring niet. Uiterlijk eind vorige week moest het kabinet een compensatie hebben geregeld, en het mocht wat kosten. Over centen gaat Zalm, en die was niet blij. De VVD-minister wil het laatste jaar van het paarse kabinet een fors dalend financieringstekort laten zien, waarmee Nederland goede sier kan maken in Europa.

Melkert kwam met twee voorstellen, het eerste kostte 2,5 miljard, het tweede anderhalf miljard. Onacceptabel, oordeelde Zalm.

Begin vorige week sloeg hij zijn eigen piketpaaltje: de compensatie zou maximaal een half miljard mogen kosten. En geen maatregelen waar iedereen of grote groepen van profiteren, maar alleen iets voor de zwaarst getroffenen.

Om de impasse te doorbreken stelde premier Kok in de loop van de week 900 miljoen voor. Daarvan zou 50 miljoen naar minister Borst gaan, voor haar probleem met de wachtlijsten.

Melkert en zijn eigen staatssecretaris De Grave (VVD) en Vermeend van Financiën (PvdA) sloegen donderdag op het departement van Sociale Zaken aan het rekenen. Vrijdag zou de zaak met Zalm en de andere leden van de ministerraad vrij eenvoudig kunnen worden afgerond.

Maar in de raad liepen de spanningen weer op. Eerst omdat het kabinet de hele dag vergaderde over belangrijke en minder belangrijke zaken. Toen om half acht 's avonds eindelijk de koopkracht ter sprake kwam, bleek dat Melkert toch eerder dacht aan iets boven de miljard gulden. Zalm was, tot schrik van Melkert, De Grave en Vermeend, alweer gedaald naar een half miljard. Een misverstand over de bruto dan wel netto last van de maatregelen voor de schatkist bemoeilijkte de discussie: Zalm dacht netto, Melkert praatte bruto.

Tot grote irritatie van de collega's greep Kok niet in. In de uren die volgden, groeiden er ijspegels aan het plafond. Rond één uur 's nachts bracht een voorstel van minister Wijers, dat teruggreep op de 900 miljoen, enige lucht, maar toen Melkert riep '925', barstte Zalm alsnog. Collega's moesten hem tot bedaren brengen. Uiteindelijk ging hij akkoord op voorwaarde dat de laatste 25 miljoen ten goede zouden komen aan de problemen van Borst.

De sfeer tussen Melkert en Zalm - on speaking terms zijn ze al lang niet meer - lijkt typerend te worden voor de laatste maanden van paars.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden