NIEUWSEUROBONDS

Ministers van Financiën steggelen over noodpakket van 500 miljard euro

De Europese ministers van Financiën onderhandelden dinsdagnacht over een nieuw pakket steunmaatregelen van ruim 500 miljard euro om de gevolgen van de coronapandemie op te vangen. Door forse meningsverschillen duurde de videovergadering tot diep in nacht. Het overleg wordt woensdag hervat.

Minister Wopke Hoekstra tijdens een videoconferentie met de Eurogroep.Beeld EPA

Voorzitter Centeno van de Eurogroep, de club van Financiënministers van de eurozone, toonde zich bij aanvang van de vergadering nog hoopvol over een akkoord. Hij sprak over het ‘grootste en meest ambitieuze pakket ooit’ waar de ministers hun handtekening onder zouden zetten. Al snel bleek, zoals verwacht, dat minister Hoekstra vaak lijnrecht tegenover zijn zuidelijke collega’s stond.

Betrokken diplomaten betitelden Hoekstra – niet voor het eerst – als ‘met stip de moeilijkste van het stel’. De Duitse minister Scholz was aanzienlijk flexibeler. Bij het sluiten van deze krant was het overleg nog volop gaande, besluiten in de Eurogroep moeten met unanimiteit genomen worden.

Een eerste twistpunt was de inzet van krediet uit het Europees noodfonds (ESM). Italië, Spanje, Frankrijk en Portugal willen de beschikbare 240 miljard euro vrijwel zonder voorwaarden beschikbaar stellen aan landen die zwaar zijn getroffen door de pandemie. Nederland hield aanvankelijk vast aan de bestaande regels van het noodfonds die voorschrijven dat dergelijke kredieten gepaard gaan met strikte eisen over hervormingen en bezuinigingen en toezicht door de Europese Commissie.

Medische uitgaven

Onder druk van de andere eurolanden toonde Hoekstra zich bereid iets op te schuiven: als het krediet wordt ingezet voor medische uitgaven, is het vrijwel zonder voorwaarden verkrijgbaar. Als het geld later ook wordt ingezet voor herstel van de economie, komen er zwaardere eisen aan de lening. ‘Ik denk dat je dan om wederkerigheid mag vragen in de vorm van hervormingen’, zei Hoekstra eerder op de dag in de Tweede Kamer. Het bestuur van het noodfonds zou de (niet onbelangrijke) details moeten uitwerken.

Ook het voorstel van de Europese Commissie om 100 miljard euro in te zetten voor de financiering van WW-regelingen, stuitte vooral bij Hoekstra op bezwaren. In het Commissieplan moeten de 27 EU-landen voor 25 miljard euro aan kapitaalgaranties afgeven. Met die dekking kan de Commissie dan 100 miljard op de kapitaalmarkt binnenhalen en uitlenen aan de landen die daarom vragen om WW-kosten en werktijdverkorting te vergoeden.

Hoekstra vreest dat deze Europese WW-financiering een permanent karakter krijgt en daarmee de Unie via de achterdeur uitrust met een (door de zuidelijke landen zeer gewenst) schokfonds tegen onverwachte economische tegenslag. Volgens de Commissie is haar WW-plan tijdelijk en absoluut geen geniepige manier om het schokfonds alsnog in te voeren maar Hoekstra eiste extra waarborgen.

Kapitaalgaranties

Wel was er overeenstemming over het uitbreiden van de leencapaciteit van de Europese Investeringsbank (EIB). Door de kapitaalgaranties van de EU-landen voor de EIB te vergroten, kan de EIB straks 200 miljard euro meer aan leningen mobiliseren voor bedrijven die door de coronapandemie in problemen zijn gekomen.

Een lange en verhitte discussie ontspon zich ook over vergaande plannen om de economieën weer aan te jagen. Frankrijk, Spanje, Italië en Portugal drongen zwaar aan op onderzoek naar de gezamenlijke uitgifte van schuldpapier door de eurolanden (eurobonds of coronabonds). Nederland, Duitsland, maar ook Oostenrijk zijn daar mordicus tegen. 

‘Onverstandig en oneerlijk naar de Nederlandse belastingbetaler’, zei Hoekstra tegen de Tweede Kamer over deze plannen. De zuidelijke landen dreigden een akkoord tegen te houden als de deur naar eurobonds niet op een kier werd gezet.

Geen akkoord zou volgens sommige politici, EU-ambtenaren en diplomaten slecht zijn voor het imago van de EU. De geplande videotop van de Europese regeringsleiders eind deze week, gaat zo goed als zeker niet door nu de verdeeldheid zo duidelijk is.

Lees meer:

Door Europa opgejaagde Hoekstra danst in Kamer op het slappe koord
Minister Wopke Hoekstra was in het Kamerdebat over steun aan Zuid-Europa te betrappen op meerdere ongerijmdheden. De Kamer wil van geen schuldendeling weten, EU-landen eisen meer solidariteit.

Van eurobonds tot noodfondsen: hoe Europa de coronaschade wil betalen
De Europese ministers van Financiën moeten het dinsdag eens zien te worden over de financiële noodhulp aan EU-landen die zwaar getroffen zijn door het coronavirus. Maar de meningen verschillen. Frankrijk, Duitsland, Nederland en de Europese Commissie hebben alle eigen voorstellen ingediend. Wat gaat het worden?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden