Ministers spreken alleen eerste dag zonder script

Uw politieke nieuwsbrief

Beeld ANP

Goedemiddag. Onwennig begint de nieuwe bewindsliedenploeg aan het werk. Bijvoorbeeld Halbe Zijlstra, die plots op zoek moet naar de diplomaat in hem. Hoeveel buitenlandervaring heeft hij eigenlijk? Ook de Kamer vernieuwt: volgende week treden twaalf nieuwe Kamerleden aan.

Hier zijn uw Dagkoersen. Wilt u deze nieuwsbrief dagelijks per mail ontvangen? Regel het eenvoudig via volkskrant.nl/dagkoersen.

Beeld de Volkskrant

MINISTER VAN DE DAG
Hoe handelt Halbe?

Hoon. Besmuikt gelach. Opperste verbazing. Die eerste reacties pikte verslaggever Natalie Righton op nadat duidelijk werd dat Halbe Zijlstra (48) minister van Buitenlandse Zaken zou worden. Hij staat niet bekend om zijn buitenlandervaring, heeft nauwelijks een diplomatiek netwerk en heeft door zijn achtergrond eerder affiniteit met onderwijs, cultuur en zorg.

Medestanders van Zijlstra benadrukten afgelopen week des te harder dat hij heus wat van de wereld heeft gezien. Zo woonde hij tussen 2001 en 2003 tijdelijk in Mexico City, wist u dat? In Colombia maakte hij een bomaanslag mee, waardoor glasscherven in zijn gezicht kwamen. 'Misschien heeft hij zelfs meer vlieguren dan Koenders', suggereert een partijgenoot. Dat zijn vrienden zo hun best doen om dit soort anekdotes te vertellen, zegt veel over zijn imago: een man die nauwelijks kaas heeft gegeten van het buitenland.

Maar klopt dat wel? Wat kunnen we van onze nieuwe minister van Buitenlandse zaken verwachten? In de zaterdagbijlage in de Volkskrant zet Righton uiteen hoe Zijlstra vermoedelijk zal handelen als minister. We bespreken vier onderwerpen: (1) zijn buitenlandkennis, (2) de migratiedeals die Zijlstra moet sluiten, (3) zijn visie op Rusland en China en tot slot (4) hoe de VVD'er oordeelt over de strijd tegen terrorisme.

Halbe Zijlstra wordt verwelkomd op het ministerie van Buitenlandse Zaken door zijn voorganger Bert Koenders. Beeld anp

OPWINDING VAN DE DAG
Loslopende ministers

Tjokvol zit de dag waarop vijftien mensen minister worden. Beëdiging, bordesfoto, overdracht op het ministerie, kennismaking met de Trêveszaal en daarna handenschudden met de parlementaire pers. Altijd een mooi moment, want de nieuwe bewindslieden kunnen nog niet gedrild zijn door hun ambtenaren en woordvoerders.

Zo typeerde CDA-minister Ank Bijleveld van Defensie Rutte III als een uitvoeringskabinet. 'Wij gaan vertrouwen winnen door dingen te doen', zei een ongebriefte Bijleveld. 'Doen is het nieuwe denken.' En die kanariegele jurk voor de bordesfoto? Een bewuste keuze. 'Ik ben al zo klein. Ik moet opvallen.'

Haar partijgenoot en collega Hugo de Jonge (Volksgezondheid) zocht gedurig naar woorden totdat dit uit zijn mond rolde: 'We gaan de zorgen over de zorg wegnemen bij de mensen.' De verslaggever tegen wie De Jonge het zei, complimenteerde de vicepremier met zijn vondst. Daarna herhaalde de minister het in alle interviews tot vervelens toe.

Verkeersminister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) vertrouwde De Telegraaf toe dat ze allemaal dingen waar ze het niet mee eens is desondanks 'loyaal gaat uitvoeren'. 'Je kunt nu eenmaal niet je partijprogramma uitvoeren.'

Arie Slob (Onderwijs, ChristenUnie) zei dat er niet meer geld komt voor de leraren dan er in het regeerakkoord staat. In het AD verklapt hij dat de korte tijd dat Rutte III na de lange formatie maximaal kan zitten, minder dan 3,5 jaar, voor zijn vrouw de doorslag gaf om in te stemmen met de terugkeer naar de politiek van haar man. Intussen stond al een paar uur op de site van het ministerie van Financiën waarom minister Wopke Hoekstra 'ja' zei tegen zijn nieuwe baan. 'Ik wil heel graag bijdragen aan stabiliteit en aan rust, reinheid en regelmaat.'

CDA'er Ank Bijleveld over het nieuwe kabinet: 'Doen is het nieuwe denken.' Beeld anp

BEKENTENIS VAN DE DAG
Ik blijf!

Zo onwennig als het was voor zijn nieuwe collega's, zo ogenschijnlijk makkelijk ging de eerste dag van zijn derde kabinet premier Rutte af. Hij zegt ervan overtuigd te zijn dat niemand in Nederland erom treurt als het raadgevend referendum bij het vuilnis wordt gezet. Per slot is het een 'halfbakken' instrument - 'vlees noch vis'. Het bindend referendum, daar kan Rutte zich wel iets bij voorstellen, maar dat zit de komende vier jaar in de ijskast.

Een baan in Europa ziet de minister-president niet zitten, zei hij ook. Zelfs als Merkel of Macron er voor het einde van de kabinetsperiode op aandringen dat Rutte Donald Tusk als Europese president moet opvolgen, zegt de VVD-leider nee. Sterker: het Nederlandse volk moet misschien gaan wennen aan het idee dat er nog een vierde kabinet-Rutte komt - in de voetsporen van Drees en Balkenende. Een half jaar voor de verkiezingen van maart 2021 beslist Rutte of hij het voor een vierde keer gaar proberen.

Het nieuwe kabinet op het bordes. Beeld anp

VERLOOP VAN DE WEEK
Nieuwe Kamerleden

Ruim zeven maanden stonden ze in de wachtstand, volgende week dinsdag worden ze alsnog beëdigd als Kamerlid. Omdat maar liefst twaalf Kamerleden doorschuiven naar het kabinet (de helft van de bewindsliedenploeg), krijgen alle coalitiefracties er nieuwe leden bij. In tegenstelling tot hun collega's beginnen deze nieuwelingen middenin de politieke actie. De dag na hun beëdiging vindt het debat over de regeringsverklaring plaats, de officiële parlementaire aftrap van Rutte III.

Drie van de zes VVD'ers zaten de vorige periode al in de Kamer: Rudmer Heerema, Leendert de Lange en Hayke Veldman. Nieuwkomers zijn Wybren van Haga, Antoinette Laan-Geselschap en Judith Tielen. D66 levert de meeste vrouwen in het kabinet (waarvan twee uit de Kamer), maar de fractie wordt iets mannelijker met de komst van Matthijs Sienot, Joost Sneller en Monica de Boer. Van deze drie kent Sneller het Binnenhof het best, van 2005 tot 2014 werkte hij voor de fractie.

De CDA-fractie krijgt Lenny Geluk-Poortvliet erbij. Met haar 74 jaar is ze na 50Plusser Martin van Royen het oudste Kamerlid. Ze is gepensioneerd en wil een stem geven aan ouderen, zegt ze in dit interview met RTL Nieuws. Ook Evert-Jan Slootweg, voormalig fractiemedewerker, wordt Kamerlid. CU'er Stieneke van der Graaf verruilt de Groningse Provinciale Staten voor de Kamer.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Wilt u deze per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.

VVD'er Hayke Veldman keert terug in de Kamer. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden