Ministeriële inmenging wordt gedeeltelijk aan banden gelegd; Franse justitie staat hervorming te wachten

Het Franse parlement is donderdag begonnen met de behandeling van een reeks hervormingen van justitie. Minister Guigou van Justitie wil met name de positie van het Openbaar Ministerie, waarop de afgelopen jaren zware kritiek is geuit, ingrijpend herzien....

Van onze correspondent

PARIJS

Het belangrijkste voorstel van Guigou is dat het Openbaar Ministerie (parket) niet langer in concrete gevallen instructies kan ontvangen van het ministerie van Justitie. Vele 'affaires' zijn in de doofpot verdwenen, nadat de minister had gebeld met de officier van justitie om in een bepaalde zaak geen vervolging in te stellen.

Aan die praktijken moet nu een einde komen.

Het Franse parket neemt van oudsher een gevoelige plaats in tussen de politieke macht en de onafhankelijke rechter, aangezien de minister van Justitie tot dusver het recht heeft het parket zowel algemene als individuele instructies te geven.

Aan het wetsvoorstel dat nu voor behandeling is ingediend bij het parlement is een stevige discussie voorafgegaan. Nogal wat tegenstanders van de ministeriële telefonades wilden dat de banden tussen het ministerie van Justitie en het parket helemaal worden doorgesneden. De linkse Magistratenbond (SM) bijvoorbeeld pleit voor een 'werkelijk onafhankelijk' Openbaar Ministerie.

Daarvoor heeft Guigou niet gekozen. Het OM blijft vallen 'onder de autoriteit van de minister van Justitie' zoals in de wet staat. De minister vindt dat ze in staat moet blijven om het regeringsbeleid uit te dragen, inclusief het vervolgingsbeleid.

'Algemene directieven, die preciezer zullen zijn dan voorheen, zullen de strafrechtelijke politiek vastleggen op voor het hele land gelijke en samenhangende wijze', aldus het ministeriële voorstel. Het is de bedoeling dat de minister elk jaar verantwoording in het parlement aflegt voor de gevoerde politiek.

De laatste tijd hebben vooral de tegenstanders van het doorsnijden van de band tussen ministerie en parket van zich laten horen. Sommigen vrezen dat in dat geval een 'rechters-republiek' zou ontstaan, met Italië als afschrikwekkend voorbeeld. In 1996 zei Phillipe Séguin, nu leider van de oppositiepartij RPR, dat hij een onafhankelijk parket beschouwt als 'het bestaan van een mythische rechterlijke macht die is geroepen om op gelijke hoogte te gaan zitten als de uitvoerende en wetgevende machten'.

De linkse magistratenbond SM stelde daartegenover 'dat een onafhankelijke magistratuur gewoon zal doorgaan wetten toe te passen, en dat ze zich altijd zal beschouwen als in dienst van de republikeinse Staat.'

Benoemingen in de justitiële magistratuur blijven grotendeels in handen van de minister. De Socialistische Partij wilde in haar verkiezingsprogramma dat een eind zou komen aan politieke benoemingen. In plaats daarvan zouden de vakvereniging van de staande en de zittende magistratuur zelf het heft in handen moeten nemen. Maar zover wil Guigou niet gaan. De minister van Justitie blijft zelf over de benoeming van officieren van justitie gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden