Ministerie verzwijgt strop Betuwelijn

Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft tegenvallers bij de Betuwelijn verzwegen. De Tweede Kamer werd twee jaar te laat geïnformeerd. Het bedrag was toen, in 1997, al opgelopen tot ruim 500 miljoen euro, zo blijkt uit documenten die in het bezit zijn van de Volkskrant....

Vrijwel onmiddellijk nadat het eerste Paarse kabinet had besloten de Betuwelijn aan te leggen, werden de eerste tegenvallers bekend. Dat blijkt uit de interne rapportages die de projectdirecteur Betuweroute maakte voor de top van het ministerie. NS Rail Infrabeheer (NS RIB), verantwoordelijk voor de bouw, berekende in september 1995 dat de Betuwelijn 550 miljoen gulden duurder werd. Dit nieuws kwam het kabinet toen bijzonder slecht uit. De Betuwelijn ging ternauwernood door. De VVD stemde pas in na grote politieke druk.

Het ministerie wilde ook niet geloven dat er zo'n grote tegenvaller was. Het vroeg NS RIB om hem na te rekenen. Daaruit volgde een extra check door de Bouwdienst en accountant Lloyd's. De tegenvaller liep tussen 1995 en 1997 op tot 1,2 miljard gulden (ruim 500 miljoen euro).

De projectdirecteur sloot in juni 1996 niet uit dat de Kamer met extra geld over de brug moest komen. Maar minister Annemarie Jorritsma, informeerde de Tweede Kamer niet over de voorspelde tegenvallers. Pas in januari 1997 vertelde de minister dat de NS de kosten hoger inschatte dan het bedrag van 8,2 miljard gulden waarmee de Kamer had ingestemd.

Het precieze bedrag noemde ze niet, terwijl het CDA-Kamerlid Leers daar wel naar vroeg. Jorritsma volstond met de mededeling dat de tegenvaller nog binnen de onzekerheidsmarge van 20 procent viel. Volgens de minister moesten de eerste aanbestedingen van de Betuwelijn bewijzen wie er gelijk had: de NS of het ministerie.

Twee maanden later, maart 1997, kwam de pijnlijke mededeling voor de Tweede Kamer dan toch: de Betuwelijn wordt 700 miljoen gulden duurder dan verwacht. Jorritsma verhoogde het budget van 8,2 naar 8,9 miljard gulden (4 miljard euro). Hiermee dichtte de minister bij lange na niet het verschil met de ramingen van NS RIB. Twee tunnels die duurder uitvielen, werden gefinancierd uit het infrafonds en de rest schoof het ministerie weg als kosten van de projectdirectie Betuweroute. De Tweede Kamer stemde destijds morrend in met de budgetverhoging.

Het ministerie van Verkeer erkent dat de Tweede Kamer niet goed is geïnformeerd over de tegenvallers. Een woordvoerder verwijst naar een rapport van de Algemene Rekenkamer uit 2001, dat dezelfde conclusie trok.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden