Nieuws

Ministerie keurt stilletjes ruim 300 miljoen mondmaskers, brillen en schorten af

Het ministerie van VWS heeft in alle stilte ruim 308 miljoen door de overheid aangekochte mondmaskers, brillen, schorten, jassen en handschoenen moeten afkeuren. Dat is veel meer dan tot dusver gemeld. Het totale prijskaartje van de afgekeurde beschermingsmiddelen komt naar schatting boven de 300 miljoen euro uit.

Frank Hendrickx en Tom Kreling
Toenmalig minister Martin van Rijn (midden) voor Medische Zorg tijdens een presentatie in een distributiecentrum van het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH). Beeld Robin van Lonkhuijsen / ANP
Toenmalig minister Martin van Rijn (midden) voor Medische Zorg tijdens een presentatie in een distributiecentrum van het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH).Beeld Robin van Lonkhuijsen / ANP

De Volkskrant meldde vorige week al dat ruim dertig miljoen Chinese KN95-maskers noodgedwongen waren afgekeurd voor de zorg, maar dat blijkt het topje van de ijsberg. Het ministerie nam in de offi­ciële voorraadcijfers nooit mee dat er ook nog honderden miljoenen ongekeurde spullen in de magazijnen lagen. Van die ­zogenoemde ‘niet-vrije voorraad’ zijn 308,5 miljoen beschermingsmiddelen afgekeurd, bevestigt een woordvoerder van VWS. Dat aantal kan nog verder oplopen, omdat ruim 105 miljoen maskers, handschoenen, jassen en andere beschermingsmiddelen voor de zorg nog wachten op keuring.

Het aantal afgekeurde spullen is door de nieuwe cijfers ruim vertienvoudigd in vergelijking met een half jaar geleden. Eind april liet het ministerie aan de Volkskrant weten dat 27 miljoen van de in totaal 2,5 miljard ingekochte beschermingsmiddelen waren afgekeurd. In stukken aan de Tweede Kamer werd nooit gemeld dat er ook nog honderden miljoenen producten ongekeurd op de plank lagen.

Prijskaartje

‘De niet-vrije voorraad is nu op kwaliteit getoetst en 308 miljoen spullen zijn inderdaad afgekeurd’, aldus een woordvoerder van het ministerie. ‘De afkeuringen kunnen allerlei redenen hebben. Dat kan een slechte pasvorm zijn, maar ook de verandering van regelgeving.’

Het ministerie kon maandag niet zeggen hoeveel er in totaal is betaald voor de afgekeurde beschermingsmiddelen. Uit de door het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) gehanteerde inkoopprijzen, ingezien door de Volkskrant, valt op te maken dat het totale prijskaartje al snel richting de 300 miljoen euro gaat.

Zo blijkt het ministerie nog eens 73,5 miljoen Chinese KN95-mondmaskers op voorraad te hebben gehad. Die zijn allemaal afgekeurd, omdat een tijdelijke ontheffingsregeling van de EU is verlopen. Voor die Chinese maskers werd circa 2,26 euro per stuk betaald, waarmee de waarde van de afgekeurde partij naar schatting rond de 166 miljoen euro ligt.

Voor de kwalitatief hoogstaande FFP2-maskers, waarvan er 22,9 miljoen zijn afgekeurd, gaf de overheid tussen de 2,5 en 3 euro per exemplaar uit, zo maakte ex-minister Van Ark eerder bekend. Dat zou betekenen dat de afgekeurde FFP2-kapjes circa 60 miljoen euro hebben gekost. De waarde van de 187,5 miljoen afgekeurde chirurgische maskers ligt met een tijdens de coronacrisis gehanteerde stukprijs van zo’n 0,39 cent boven de 73 miljoen euro.

De overige afgekeurde spullen - 9,5 miljoen jassen, 146 duizend beschermingsbrillen, 12,4 miljoen handschoenen en 2,6 miljoen schorten - hebben naar schatting ook enkele tientallen miljoenen euro’s gekost.

Financiële schade

Het is niet duidelijk of VWS nog gaat proberen om een deel van de financiële schade te verhalen op de leveranciers van het LCH. Het ministerie onderzoekt wel of er een andere bestemming gevonden kan worden voor de spullen. Als dat niet lukt, volgt vernietiging.

Het was tijdens de coronacrisis voor veel landen moeilijk om aan kwalitatief goede beschermingsmiddelen voor de zorg te komen. Er waren valse certificaten in omloop en de markt werd overgenomen door schimmige tussenhandelaren.

In totaal heeft de Nederlandse overheid nog zo’n 1,45 miljard wél goedgekeurde spullen op voorraad liggen. Er is alleen amper nog vraag, omdat de zorg weer door eigen leveranciers wordt bevoorraad. Volgend jaar mei en juni verloopt al de houdbaarheidsdatum van ruim 300 miljoen mondkapjes.

Het ministerie is tijdens de coronacrisis door professionele inkopers gewaarschuwd dat er te veel spullen werden ingekocht. Het departement besloot toch meer orders te plaatsen om te voorkomen dat er ooit nog schaarste zou optreden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden