Minister worstelt met farmacie

De oorlog om de medicijnprijzen, die al tientallen jaren gaande is, is weer in alle hevigheid opgelaaid. Dat komt doordat de rechter eind vorig jaar minister Hoogervorst van Volksgezondheid verbood om de kortingen en bonussen af te romen, die apothekers van industrie en groothandel ontvangen....

Als snel kwam een tactisch steekspel op gang tussen diverse belanghebbenden, bedoeld om de schade elders te deponeren. Eerst de zorgverzekeraars. Die hadden merendeels al rekening gehouden met lagere medicijnkosten en daarom hun premiestijging beperkt gehouden. Zij waren er dus als de kippen bij om Hoogervorst te dreigen dat zij hun klanten een 'apothekerstoeslag' in rekening zouden brengen, tenzij het kabinet het tekort zou aanzuiveren. als de apothekers met de hand op het hart zouden beloven om uit vrije wil een deel van hun bonusinkomsten in de ziekenfondskassen te storten.

De minister werkt intussen aan een wetje om zijn afroompolitiek alsnog in april te kunnen doorvoeren.Maar hij wil liever met apothekers en zorgverzekeraars afspraken maken over een convenant. De fabrikanten van de zogeheten generieke middelen (waarvan het patent is verlopen, zodat de productiekosten laag zijn) zijn bij het overleg betrokken: het helpt als zij hun prijzen willen verlagen.

Die fabrikanten vervullen een sleutelrol. Hun kosten zijn laag, maar de Nederlandse regels staan de apothekers toe om de hoge, 'offici' prijzen te declareren bij de verzekeraars. Daardoor is er volop ruimte om bonussen en kortingen uit te delen. Generieke middelen zijn niet uniek zoals nieuwe specialit. Fabrikant en groothandel hebben er dus wel iets voor over om op het schap van de apotheker te belanden.

Als de fabrikanten hun prijzen verlagen, ontvangen de apothekers automatisch minder bonussen, zo werd in het convenantsoverleg besproken. Maar dis tegen het zere been van de zorgverzekeraars. Zij willen apothekers via preferentie-afspraken dwingen om hun generieke medicijnen (onder meer cholesterolverlagers en antidepressiva) uitsluitend te betrekken bij de voorkeursleverancier van de verzekeraar. En dat willen de apothekers weer niet: onze autonomie wordt aangetast als wij niet zelf onze leveranciers kunnen kiezen, zeggen ze. Over de prijs willen ze wpraten.

De verzekeraars zijn verdeeld: grote jongens als Achmea en het kleinere Delta Lloyd hebben eigen afspraken gemaakt, anderen (Menzis) zagen het preferentiebeleid stranden wegens verzet van de apothekers. Het zelf inkopen van geneesmiddelen is nog geen verzekeraar gelukt.

De Nederlandse Mededingsautoriteit (NMa) maakte de situatie er niet gemakkelijker op. Vanuit haar onafhankelijke positie ondernam zij twee acties. Ze deed een inval bij vier generieke fabrikanten en hun branche-organisatie Bogin, wegens het kunstmatig hoog houden van de prijzen. En ze maakte Hoogervorst duidelijk dat aan het preferentiebeleid van de zorgverzekeraars niet getornd mag worden. Het convenantsoverleg wordt moeizaam voortgezet.

Deze week deed Hoogervorst in een debat met de Tweede Kamer een uitbraakpoging. Hij dreigde met een promotax voor fabrikanten van dure merkmedicijnen en hij wil de prijs generieke middelen met 27 procent verlagen.

Dit alles gaat nog maar over de korte termijn. Vanaf volgend jaar wil de minister per ziekte alleen nog het goedkoopste medicijn volledig vergoeden. Voor de rest moet de pati bijbetalen. De fabrikanten van merkmedicijnen sloegen terug met een onderzoek, in hun opdracht, van het instituut Pharmo, dat medisch financieel dramatische gevolgen voor de patien verwacht.

Zolang Hoogervorst niet weet welke plannen haalbaar zijn, houdt hij meerdere ballen in de lucht. Nu het scoren nog. Een mislukking is geen drama. Hij zou de eerste zijn die de medicijnenoorlog wint.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden