Minister Van Engelshoven polst iedereen over De Vaandeldrager, behalve Baudet

Over de voorgenomen aanschaf van Rembrandts De Vaandeldrager kregen alle fracties een appje van minister Van Engelshoven. Allemaal, behalve Thierry Baudet. ‘Vanwege de manier waarop zijn partij politiek bedrijft', aldus de minister. ‘Een trucje om ons even weg te zetten', reageert Baudet.

Ariejan Korteweg
Rembrandt - De Vaandeldrager Beeld Rijksmuseum
Rembrandt - De VaandeldragerBeeld Rijksmuseum

Op vrijdag 3 december kregen alle fractieleiders een appje van de minister van cultuur, Ingrid van Engelshoven: ‘Wil je me even bellen?’ Wie dat deed, werd door haar bijgepraat over de voorgenomen aanschaf van een schilderij van Rembrandt: De Vaandeldrager. Bij thuiskomst lag er dan een aangetekend pakketje te wachten met uitgebreide informatie en een foto van het schilderij.

Alle fractieleiders? Nou ja, bijna allemaal. PVV-leider Geert Wilders kreeg geen bericht. In zijn plaats appte de minister cultuurwoordvoerder Martin Bosma. ‘Daar heb ik meer contact mee’, vertelde ze het AD. Het zou Bosma overigens niet belemmeren later fel van leer te trekken tegen de aanschaf.

Baudet zat niet in het approndje van de minister

Saillanter was dat Thierry Baudet, de leider van Forum voor Democratie, als enige niet in het app-rondje van de minister werd opgenomen, zo laat de minister in het AD weten. ‘Vanwege de manier waarop de partij politiek bedrijft’, durfde ze niet op geheimhouding te vertrouwen. ‘Ik heb voor mezelf een afweging gemaakt: het belang van vertrouwelijkheid woog zwaarder.’ Die vertrouwelijkheid zou nodig zijn geweest omdat er kapers op de kust waren voor dit schilderij, in het bezit van de Franse bankiersfamilie Rothschild. Pikant detail: Joost Eerdmans (JA21) en Wybren van Haga, beiden afkomstig uit de Forumgelederen, werden wel op de hoogte gesteld.

De minister heeft het besluit om Baudet niet tevoren in te lichten op eigen houtje genomen, wellicht geïnspireerd door het taalgebruik (‘er komen tribunalen’) en de heftige confrontaties van Kamerleden van FvD in recente debatten. Er zijn geen gevallen bekend dat Baudet zijn geheimhoudingsplicht als Kamerlid schond. Hij maakt geen deel uit van de commissie voor de Inlichtingen - en Veiligheidsdiensten - de commissie ‘Stiekem’ - die strikte geheimhouding moet naleven.

Baudet op twitter: ‘Een trucje om ons even weg te zetten.’

In het verleden werd ook de CPN - Communistische Partij Nederland - al eens buiten de parlementaire orde geplaatst. Zo kreeg de partij in 1948 als enige geen zendtijd voor politieke partijen op de radio, een verbod dat tot 1965 werd gehandhaafd. Fvd en PVV werden bij de laatste verkiezingen door veel partijen op voorhand van mogelijke coalitievorming uitgesloten.

De ingreep van Van Engelshoven gaat een stap verder. Ze spreekt uit FvD niet als een betrouwbare factor voor democratische besluitvorming te erkennen. Baudet is niet bereikbaar voor commentaar, maar noemt het op Twitter ‘overduidelijk een trucje om ons even weg te kunnen zetten. Sinds wanneer beoordelen ministers Kamerleden?’

Voor de aanschaf van de Vaandeldrager maakt het allemaal niet uit. De linkse partijen hikten eerst aan tegen de hoogte van de aankoopsom: het rijk betaalt 150 miljoen euro, 25 miljoen euro komt uit andere fondsen. Ze stelden de vraag of een dergelijke uitgave verantwoord is nu de culturele sector door de pandemie moeite heeft te overleven. Uiteindelijk ging de Tweede Kamer akkoord. Alleen PVV, Denk, Bij1 en FvD stemden tegen. Waarom FvD tegenstemde, is niet bekend.

De aankoop moet nog door de Eerste Kamer worden goedgekeurd. Dat gebeurt waarschijnlijk begin januari. De bedoeling is dat het schilderij een tournee langs provinciale musea gaat maken en dan in de eregalerij van het Rijksmuseum in Amsterdam komt te hangen.

Van Engelshoven (D66) heeft laten weten niet terug te keren in een nieuw kabinet. Ze wil ‘ruimte bieden aan nieuw bloed’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden