Minister van Binnenlandse Zaken maakt keuze Topambtenaren gaan voortaan rouleren

De ministers van het kabinet-Kok kunnen voortaan niet meer zelf bepalen welke topambtenaren zij benoemen. Kandidaten voor de hogere vacatures moeten zich melden bij de minister van Binnenlandse Zaken....

Van onze verslaggever

Jan Hoedeman

DEN HAAG

De secretarissen-generaal hebben aangedrongen op bespreking van het ver strekkende voorstel vanochtend in het constituerend beraad van het nieuwe kabinet.

Uit een vertrouwelijke stuk van het beraad van de secretarissen-generaal (SG's), de hoogste ambtenaren van de veertien departementen, blijkt dat het gaat om functies in de schalen 16 en hoger met een jaarsalaris vanaf honderddertigduizend gulden. Hieronder valt een aantal directeuren van departementale diensten, alle directeuren-generaal, plaatsvervangend directeuren-generaal en de secretarissen-generaal.

In de komende kabinetsperiode zullen ministers nog wel enige inspraak hebben in de benoemingen. De minister van Binnenlandse Zaken overlegt met de vakminister over de topvacature. 'Bij gebreke van overeenstemming plegen de vakminister en de minister voor de ABD overleg met de minister-president', zo staat in stuk van de secretarissen-generaal. 'Indien het overleg niet tot overeenstemming leidt, wordt de voordracht in de ministerraad aan de orde gesteld.'

Behalve de minister van Binnenlandse Zaken is ook de ministerpresident verantwoordelijk voor de ABD. Als het aan de secretarissengeneraal ligt, zal de minister van Binnenlandse Zaken in een later stadium zonder ruggespraak met de vakminister de voordracht doen.

Het beraad van SG's moet de minister van Binnenlandse Zaken gaan adviseren over de benoemingen in de Algemene Bestuursdienst. Daartoe wordt een 'bureau voor de ABD' in het leven geroepen. Het hoofd van dat bureau neemt deel aan de vergaderingen van het SGberaad als adviseur.

Het SG-beraad zal dan functioneren als 'bovendepartementale Management-Development-raad ten behoeve van de voorbereiding van loopbaanoverstappen van topfunctionarissen, voordrachten voor aanstelling en overplaatsingen.'

De vorming van de ABD is aangekondigd in het regeerakkoord: 'Er komt een algemene bestuursdienst met een verplichtend karakter.' De onderhandelaars van PvdA, VVD en D66 zijn het daarover eens geworden met de formateur. Het is niet duidelijk hoe de nieuwe ministers, die een deel van hun bevoegdheid moeten afstaan, over het voorstel denken. In kringen van SG's bestaat scepsis of de ministers zich aan de nieuwe werkwijze houden.

De ABD past in het streven te komen tot afgeslankte kerndepartementen. Aanbevelingen hiervoor zijn gedaan in de vorig jaar verschenen rapporten van de commissieWiegel en van de SG's.

Die schrijven in het vertrouwelijke stuk: 'Voor ogen staat te komen tot een slagvaardiger, transparanter en flexibeler bestuursapparaat, dat maatschappelijke vraagstukken integraal weet aan te pakken en onnodige bureaucratie vermijdt.'

Als een van de belangrijkste voordelen van de ABD beschouwen de SG's de vergroting van de mobiliteit van topambtenaren: na uiterlijk vijf jaar worden zij overgeplaatst naar een ander ministerie. Zij voorzien dat de kwaliteit van de ambtelijke top toeneemt en de interdepartementale kennis wordt vergroot. Verkokering zal afnemen: het is dan voorbij met decennialange carrières van hogere ambtenaren op één departement.

In de zomer van 1992 is in aanloop naar de ABD al een zogeheten Intertop-kaartenbak ingevoerd. De veertien ministeries leverden ieder tien namen van ambtenaren die interdepartementaal van loopbaan kunnen veranderen.

Na een intensieve lobby over die kaartenbak van de SG's van Binnenlandse Zaken Van Aartsen - de huidige minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij - en Meijerink van Onderwijs bereikte het SG-beraad unanimiteit over wat in het ambtelijk jargon 'de bak' is gaan heten. De bewindslieden van het derde kabinet Lubbers waren helemaal niet enthousiast over de kaartenbak.

Het vorige kabinet wilde de invoering van de verderstrekkende ABD overlaten aan een volgend kabinet. Het uitgelezen moment daarvoor is het constituerend beraad van vanmorgen. Het is de eerste vergadering van de nieuwe ministerraad. Als het voorstel vandaag niet wordt behandeld of aangenomen, dan vrezen SG's jarenlange vertraging of zelfs afstel van de ABD.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden