Minister van ANWB-zaken

Inzake auto's regeert bij het CDA Sjuul Paradijs het land

Ze zijn vrijwel even jong, gelden in eigen partij als veelbelovend, en stonden zaterdag bovenelkaar op de voorpagina: Lode­wijk Asscher en Camiel Eurlings.

Maar verder was het contrast groot - en dat betreft hun ruggegraat. De een weerstond indertijd als kersvers PvdA-wethouder van Amsterdam een zeer zware nationale lobby die uit was op de uitverkoop van Schiphol. De ander weerstond indertijd, als CDA-fractiewoordvoerder buitenland, niét de zeer zware internationale lobby die Nederland politiek medeplichtig maakte aan de inval in Irak, waarvan nu ook de premier einde­lijk erkent dat die volkenrechtelijk niet deugde (althans zogenaamd met 'de kennis van nu').

Oorlogshitsers
En zoals Eurlings toen tegenover de Amerikaanse oorlogshitsers, die ginds in het rabiaat-rechtse Fox News hun spreekbuis vonden, geen rugge­graat toonde, zo toont hij het nu tegenover de hetze in zijn Neder­landse equiva­lent, De Telegraaf. Na een tactiek van voortdurend uitstellen, heeft de minister, die door het regeeraccoord tot reke­ningrijden is verplicht maar er zelf altijd tegen was, nu het ware wonder­middel ontdekt. Het wordt een volstrekt unicum: een doorslag­gevend ANWB-referen­dum.

Dat gebeurt onder het mom van inspraak - weinig geloofwaardig voor iemand die even eerder met allerlei noodwetten kwam om snel extra asfalt door te drukken en toen aan inspraak geen boodschap had. Weinig geloof­waardig ook voor een partij die anders altijd fel tegen referen­da is, omdat 'het politieke primaat bij de Kamer ligt'.

Maar inzake auto's regeert bij het CDA dus Sjuul Paradijs het land. Dat wordt nog paradijse­lijk leuk straks, met elke Goede Morgen Nederland: de tv niet als drie­maal de Volks­krant, maar als vijf maal De Telegraaf.

Leerzaam
Hoe zo'n onbeschaamde lobby áchter de schermen werkt, doet intussen Asscher in een leerzaam interview uit de doeken. Toen hij Schiphol voor Nederland uit de klauwen van de privatiseringswaan redde, liep hij aan tegen het Old-Boys-Network van wat inmiddels de meest louche sector van het bedrijfsleven is gebleken - de bancaire: Zalm (later DSB), Jiskoot (ABN-AMRO), Kalff (ook ooit ABN-AMRO). Aan democra­tisch geko­zen politici met kiezersbelof­tes hebben ze in die kringen geen bood­schap.

Men is gewend zijn zin te krijgen, en bij het tegendeel wordt chanta­ge niet ge­schuwd. Zalm: als je hieraan niet braaf meewerkt, kan Am­sterdam het verder schudden. Jiskoot: heb je ook nog enige ambi­ties voor ná de poli­tiek? Kalff, die zich als een schel­dende schreeuwlelijk ontpopte: 'Ik heb in 27 jaar nog nooit zoiets meege­maakt'. Dan werd dat dus hoog tijd.
En toen dreigen niet hielp, volgde het slijmen: Zalm is er al zolang mee bezig, dit zou voor zijn prachtige carrière zo'n mooi afscheidscadeau zijn.

Terecht interesseerde dat Asscher geen zier. De enorme belangen die hier speelden waren niet die van Nederland of Schiphol, maar van persoonlijk gewin en prestige van een kleine club egotrip­pers, want reken maar dat de bonusmachine op hoge touren had gedraaid! Verkwanseling van staatsbezit als afscheidscadeau voor een minister - hoe pervers kun je zijn?

Verpatst
Stel dat zo'n Eurlings toen wethouder van Amsterdam was geweest. Dan was na onze energiebedrijven ook Schiphol zonder twijfel verpatst. U bent dus gewaarschuwd, want zijn partij ziet in hem een toekomstige premier van Nederland. Bij het CDA is immers alles moge­lijk, zoals Balkenende illustreert.

Hoe dacht U dat Eurlings over tien jaar op pakweg een nieuw dubieus Ameri­kaans verzoek om militaire hulp zou reageren, als hij nu al voor een Paradijs door de knieën gaat? Een volksraadpleging krijgen we dan vast niet. Die voorspel­ling durf ik wel aan. Met de kennis van nu. En die kennis van nu is straks ook de kennis van toen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden