Minister Schultz botst weer met belangen echtgenoot

Voor de tweede keer in korte tijd wordt minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur geconfronteerd met de zakelijke banden van haar echtgenoot. Het gaat nu om relaties met waterturbinebedrijf Tocardo.

Minister Schultz met haar partner. Foto anp

Minister Melanie Schultz van Haegen (VVD) van Infrastructuur en Milieu heeft afstand gedaan van een deel van haar bevoegdheid vanwege de zakelijke belangen van haar echtgenoot Haro. Die is investeerder en juridisch adviseur van de aandeelhouders bij het bedrijf Tocardo, dat waterturbines in de Afsluitdijk en de Oosterscheldekering ontwikkelt.
Schultz is als bewindspersoon verantwoordelijk voor deze waterkeringen.

Werkbezoek
De VVD-politica neemt geen beslissingen meer over subsidieaanvragen van Tocardo, zo stelt zij in een reactie aan de Volkskrant. Zij schrijft dat zij dit heeft besloten na een werkbezoek aan Tocardo aan de voet van de Afsluitdijk in het Noord-Hollandse Den Oever, op 30 september 2013. 'Toen de bewindspersoon bij haar bezoek aan de Afsluitdijk vernam dat Tocardo voor een project bij de Oosterschelde subsidie had aangevraagd, heeft zij in de eerstvolgende wekelijkse vergadering met de ambtelijke top aangegeven uit voorzorg niet bij dit besluit of soortgelijke nieuwe besluiten betrokken te willen zijn, maar dit over te willen laten aan de staatssecretaris', aldus de verklaring.

In politiek Den Haag leven al langer vragen over het echtpaar Schultz van Haegen. Afgelopen zomer werd een politiek spoeddebat gevoerd over mogelijke belangenverstrengeling, nadat de Volkskrant had onthuld dat de man van de minister bijna 3 miljoen euro had verdiend met de verkoop van zijn aandelen in een bedrijvenconsortium rond het keuringsinstituut Kiwa. Deze Rijswijkse onderneming verstrekt in opdracht van het ministerie van Melanie Schultz van Haegen vergunningen in de vervoersbranche, zoals taxipassen.

De vraag is of de minister voorafgaand aan haar aantreden niet volledige openheid had moeten verschaffen over de zakelijke belangen van haar echtgenoot. Schultz van Haegen, een vertrouwelinge van premier Mark Rutte, meldde aan Rutte dat haar man 'aandelen bezat', zonder te vermelden dat dit aandelen betrof in bedrijven die deels afhankelijk zijn van haar ministerie.

Melanie Schultz van Haegen Foto anp
Screenshot website Tocardo Foto Tocardo

Handboek Aantredende Bewindspersonen
Melanie en Haro Schultz van Haegen laten beiden weten dat er zowel in het geval van Kiwa als bij Tocardo 'conform de regels' van het Handboek Aantredende Bewindspersonen is gehandeld. Daarin staat dat partners van ministers aandelen mogen bezitten, 'ook als die een relatie heben met het beleidsterrein van de betreffende bewindspersoon'.

De Tweede Kamer nam afgelopen zomer genoegen met de uitleg van de minister over Kiwa, maar pleitte tijdens het debat wel voor meer openheid over de zakelijke belangen van echtgenoten van bewindspersonen. Het belang van Haro Schultz van Haegen in Tocardo kwam toen niet ter sprake.

Parallellen
Er bestaan parallellen tussen de rol van het echtpaar Schultz van Haegen bij Kiwa en Tocardo. Bij beide bedrijven was de man van de minister aandeelhouder. Als jurist adviseerde hij Kiwa maar ook de aandeelhouders van Tocardo, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant.

Een verschil is de financiële situatie. Kiwa is een volgroeid keurings- en vergunningenbedrijf met een miljoenenomzet, terwijl Tocardo aan de vooravond staat van een geplande wereldwijde expansie. Het bedrijf heeft volgens topman Hans van Breugel de afgelopen jaren in Nederland de techniek voor het opwekken van stroom uit het verschil tussen eb en vloed geperfectioneerd en staat op het punt om wereldwijd de daarvoor benodigde turbines te leveren.

De VVD-politica zegt in een reactie dat zij zich ervan 'bewust is dat zij zelf extra moet opletten in de besluitvorming'. Zij laat verder weten dat er gedurende haar ministerschap één keer eerder subsidie van haar ministerie bij Tocardo terecht is gekomen. Dit betrof een subsidie aan de provincie Friesland voor het plaatsen van een turbine in een 'tweede sluiskolk bij de Afsluitdijk'.

Bij deze subsidiëring was volgens haar geen sprake van belangenverstrengeling, omdat dit een 'reeds voor haar tijd als verantwoordelijk bewindspersoon in gang gezet traject betrof'. 'Het gaat om de uitvoering van een reeds bestaand project, waarvoor inhoudelijk en budgettair kader al eerder waren besloten en vastgesteld. Voorts is er gehandeld in lijn met het ambtelijk advies', aldus de minister.

Foto Tocardo
 
Het gaat om de uitvoering van een reeds bestaand project, waarvoor inhoudelijk en budgettair kader al eerder waren besloten en vastgesteld. Voorts is er gehandeld in lijn met het ambtelijk advies.
Minister Melanie Schultz van Haegen

Hoogleraar forensische accountancy Marcel Pheijffer - gespecialiseerd in bestuurlijke integriteit - vindt dat Schultz van Haegen de schijn tegen heeft. 'Ik zeg niet dat ze keihard fout zit, maar wel dat ze onverstandig heeft gehandeld. Ze heeft als bewindspersoon blijkbaar niet het ethisch besef of de sensitiviteit gehad om deze situatie eerder tegen het licht te houden. Ze moet als minister boven elke twijfel verheven zijn. Dit had ze zich echter vooraf moeten bedenken, zeker in het licht van de publicaties over Kiwa vorig jaar. Nu is ze niet meer boven elke twijfel verheven.'

Vandaag in de Volkskrant: Haro Schultz van Haegen heeft niet alleen als aandeelhouder plezier van de potentie van Tocardo

Melanie Schultz van Haegen Foto anp

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.