NieuwsStikstofmaatregel

Minister Schouten zet streep door omstreden veevoermaatregel tegen stikstof

De verplichte verlaging van het eiwitgehalte in krachtvoer gaat niet door. Minister Schouten van Landbouw ziet van de impopulaire maatregel af, omdat hij bij nader inzien te weinig stikstofwinst oplevert. 

Protest in Zwolle tegen de voorgenomen veevoermaatregel.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het kabinet wilde melkveehouders tijdelijk verplichten minder eiwitrijk krachtvoer aan hun vee te voeren. Deze maatregel moest bewerkstelligen dat de landelijke stikstofuitstoot nog dit jaar voldoende zou dalen om ruimte te scheppen voor de bouw van 75 duizend woningen en de verbreding van zeven snelwegen. Koeien die op een minder eiwitrijk dieet worden gezet, scheiden via hun mest en urine minder ammoniak uit (een  stikstofverbinding). De voermaatregel zou de stikstofemissies van de landbouw met 0,2 kiloton verminderen. De beperking zou gelden tussen 1 september en 1 januari.

Het droge weer heeft de kabinetsplannen gefrustreerd. Het gras in de weilanden is minder hard gegroeid dan normaal en bevat relatief weinig eiwit. Gras is het belangrijkste bestanddeel van het koeiendieet. Nu de koeien minder eiwit dan gebruikelijk binnenkrijgen via het (kuil)gras, moet dat gecompenseerd worden via het krachtvoer (dat circa 25 procent van het koeienmenu beslaat). Als de koeien niet genoeg eiwit krijgen, komen de melkproductie en de diergezondheid in gevaar.

Verwaarloosbare daling

Schouten kondigde in mei bij de aankondiging van de voermaatregel al aan dat ze het eiwitgehalte in het gras zou laten analyseren voordat de maatregel zou ingaan. De inschatting dat boeren het eiwitgehalte in het krachtvoer konden verlagen zonder negatieve gevolgen voor de melkproductie en de gezondheid van het vee, was namelijk gebaseerd op de eiwitgehalten van het gras in 2018. Landbouworganisatie LTO waarschuwde vorige week al dat het gras dit jaar armer is aan eiwit dan twee jaar geleden. Onderzoek van de Wageningen Universiteit in opdracht van de minister heeft dit bevestigd, schrijft Schouten woensdag in een Kamerbrief. Nu het eiwitgehalte in het krachtvoer minder kan dalen dan verwacht, is de stikstofreductie die Schouten wilde bereiken niet langer haalbaar. Het effect van de maatregel zou verwaarloosbaar klein zijn.

Het kabinet compenseert het wegvallen van de veevoermaatregel met een boekhoudkundige ‘truc’. Schouten heeft nog twee kortetermijnmaatregelen genomen om in 2020 de stikstofuitstoot te beperken: de landelijke snelheidsverlaging van 130 naar 100 kilometer per uur en de warme sanering van de varkenshouderij. Een deel van de stikstofopbrengst van de laatstgenoemde maatregel was in eerste instantie gereserveerd voor volgend jaar, maar wordt nu al dit jaar ‘verbruikt’. Dat betekent wel dat het kabinet volgend jaar een tekort aan stikstofruimte heeft voor de bouw en andere economische activiteiten, en dus nieuwe reductiemaatregelen moet nemen om dat te voorkomen. Voor de landelijke saneringsregeling voor varkensboeren die willen stoppen hebben zich 407 varkenshouders ingeschreven. Zij moeten hun varkensbedrijven voor eind maart 2021 beëindigen.

De veehouders reageren opgetogen op het afstel van de voermaatregel. Zij verzetten zich met hand en tand tegen de bemoeienis van de overheid met hun voerpraktijken en hebben daar meerdere keren actie tegen gevoerd. Afgelopen zondag nog reden ze met hun trekkers naar het Mediapark in Hilversum, omdat minister Schouten daar te gast was in het interviewprogramma Zomergasten. Dinsdag deed landbouworganisatie LTO een ‘ultieme oproep’ aan het kabinet om de maatregel te schrappen. De boeren willen het eiwitgehalte in hun veevoer wel verlagen als zo’n regeling meer ruimte biedt voor maatwerk en een minder verplichtend karakter heeft.

Meer over het veevoer en de boerenprotesten

Het RIVM wordt ervan beschuldigd met zijn berekeningen naar politiek gewenste uitkomsten toe te rekenen. Niet streng als het gaat om snelwegen, maar wel voor veeboeren.

Farmers Defence Force stelde Landbouwminister Schouten vorige maand een ultimatum om haar omstreden veevoermaatregel terug te trekken.

De boeren zijn boos vanwege een plan van minister Schouten dat ze verplicht veevoer te gebruiken met minder eiwit. Hoe zit dit? Zes vragen en hun antwoorden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden