Minister Schippers zet in op hygiëne in de keuken

Verschoon elke dag het vaatdoekje. Zorg dat voedsel in een flink koude koelkast ligt. Was je handen voor het koken. Gebruik aparte snijplanken voor vlees, vis en groente. En: bak het eten goed gaar. Zo ziet minister Schippers graag dat Nederlanders zich in de keuken gedragen. Dat bleek vandaag toen zij een nieuwe hygiënecampagne van het Ministerie voor Volksgezondheid (VWS) en het Voedingscentrum lanceerde.

Beeld anp

Aanleiding voor de campagne zijn de tweeduizend voedselinfecties door ziekmakende bacteriën die elke dag in Nederland plaatsvinden, aldus de minister. 'Als iemand niet hygiënisch omgaat met voedsel en daarvan ziek wordt, dan hebben we toch weer een zieke te veel in Nederland', zei Schippers tegen de NOS.

Zijn voedselinfecties door gebrekkige keukenhygiëne werkelijk zo ernstig dat daarvoor een voorlichtingscampagne nodig is?

Levensgevaarlijk is het probleem vaak niet. Veruit de meeste mensen die voedsel eten dat met bacteriën is besmet, worden daar kortdurend ziek van. Doorgaans gaat het om klachten zoals misselijkheid, braken en diarree. Het RIVM schat dat jaarlijks ruim 700 duizend een voedselvergiftiging oplopen; slechts enkele tientallen mensen overlijden eraan. De ernst is vooral economisch van aard: omdat zo ontzettend veel mensen wel eens ziek worden, kost dat de samenleving jaarlijks 416 miljoen euro, becijferde het RIVM vorig jaar.

En was lekker vies niet juist gezond? Het advies om de vaatdoekjes en het aanrecht zo bacterievrij mogelijk te houden, druist in tegen de opvatting achter de zogenaamde hygiëne-hypothese: het idee dat mensen tegenwoordig steeds vaker ziek worden omdat ze juist in een te schone omgeving leven. Wie weinig bacteriën tegenkomt, traint volgens de theorie zijn of haar afweersysteem te weinig en ontwikkelt daarom een overgevoelige afweer. Met allergieën en ontstekingsziektes als gevolg.

Minister Edith Schippers.Beeld anp

Overgevoelige afweer

Maar het zit net even anders, reageert Willem van Eden, hoogleraar immunologie aan de Universiteit Utrecht. Mensen ontwikkelen waarschijnlijk een overgevoelige afweer omdat ze niet meer de 'goede' microben en parasieten te vriend houden, bijvoorbeeld omdat ze antibiotica slikken. 'De bacteriën in het huishouden staan daar los van', zegt hij. 'Het kan dus geen kwaad om hygiënisch in de keuken te zijn, zodat je minder vaak een voedselvergiftiging oploopt.'

Of de hygiënecampagne van Schippers en het Voedingscentrum zal aanslaan blijft afwachten. 'In tegenstelling tot veel andere overheidscampagnes is deze bijzonder concreet', zegt Reint Jan Renes, lector overheidscommunicatie aan de Hogeschool Utrecht. 'Het probleem wordt duidelijk en feitelijk geschetst en het is ook helder wat je zelf als burger kan doen. Het is een goed begin.'

Overigens komt de schatting van tweeduizend dagelijkse voedselinfecties niet geheel voor de rekening van achteloze Nederlanders in de thuiskeuken. Van alle vergiftigingen die officieel worden gemeld, blijkt de oorzaak in bijna twee op de drie gevallen buitenshuis te liggen, zoals de slager of bedrijfskantine. Daartegenover staat dat de meeste thuisvergiftigingen waarschijnlijk onvermeld blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden