Minister Ploumen gaat met internationaal abortusfonds frontaal tegen Trumpbesluit in

Eerste tegenzet van Nederlands kabinet

Minister Lilianne Ploumen van Ontwikkelingssamenwerking daagt de nieuwe Amerikaanse president Donald Trump uit met een nieuw op te richten abortusfonds. Met het internationale fonds hoopt zij zo snel mogelijk de Amerikaanse anti-abortus-maatregel teniet te doen die de nieuwe president net heeft ingevoerd.

Lilianne Ploumen bij aankomst op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. Beeld anp

Maandag schrapte Trump een financiering van 575 miljoen dollar (535 miljoen euro) voor hulporganisaties die in veertig arme landen vrouwen adviseren en helpen met gezinsplanning en een veilige abortus.

Ploumen realiseert zich dat haar op te richten abortusfonds misschien tegen het zere been is van Trump, maar weegt dat af tegen de belangen van 'miljoenen vrouwen' in met name Afrikaanse landen: 'Het verbieden van abortus leidt niet tot minder abortussen. Het leidt tot meer onverantwoorde praktijken in achterafkamertjes en tot meer moedersterfte', zegt Ploumen. Ook krijgen vrouwen in arme landen minder toegang tot zaken als kraamhulp, seksuele voorlichting en voorbehoedsmiddelen. Ploumen wil de financiële klap van Trumps maatregel compenseren, 'zodat vrouwen baas blijven over hun eigen lichaam'.

Terughoudend

Haar woordvoerder benadrukt vandaag dat 'de minister de maatregel van een democratisch gekozen president uiteraard respecteert. Maar dat betekent niet dat ze het er mee eens is.'

Tot nu is het kabinet zeer terughoudend geweest met een oordeel vellen over Trump en zijn beleid. Premier Mark Rutte beloofde afgelopen vrijdag tijdens zijn wekelijkse persconferentie dat hij zal 'kijken naar de daden' van de nieuwe Amerikaanse president, maar uit zich tot nu zeer optimistisch. 'Voor Nederland en de Verenigde Staten geldt dat wij vrienden en bondgenoten zijn. Ik zie er naar uit om de uitstekende samenwerking tussen onze twee landen de komende jaren te kunnen voortzetten', aldus Rutte

Brede coalitie

Wat Ploumen betreft komt het fonds dat de Trump-maatregel moet neutraliseren er zo snel mogelijk. 'Hulporganisaties zitten hierdoor met een gat van bijna 600 miljoen dollar. Het zou een hele grote stap zijn als we dat bij elkaar krijgen', laat Ploumen via haar woordvoerder weten. Ze is in gesprek met 'een brede coalitie van landen, bedrijven en organisaties' om het fonds te vullen met geld. Deze week belt ze alvast met collega's in Latijns-Amerika en Europa. Ze heeft de afgelopen tijd 'interesse uit allerlei hoeken ontvangen'. Ook particulieren zijn welkom om het fonds te steunen.

Hoeveel geld uiteindelijk in het fonds zal komen, hoopt Ploumen 'over enkele weken' bekend te maken. Dan wordt ook duidelijk hoeveel de Nederlandse overheid gaat bijdragen aan het fonds. Zeker is dat Nederland 'pal' voor goede gezondheidszorg voor vrouwen, inclusief het recht op abortus: 'Alleen vorig jaar al hebben we met Nederlandse steun aan vrouwenorganisaties naar schatting ruim 6 miljoen ongewenste zwangerschappen en een half miljoen abortussen voorkomen', zegt Ploumen. 'Het besluit van de VS dreigt deze resultaten onderuit te halen. Dat mogen we niet laten gebeuren.'

Donald Trump Beeld afp

Zorgen christelijke partijen

De christelijke partijen reageren zoals verwacht negatief op Ploumens plan voor een abortusfonds. SGP-Kamerlid Elbert Dijkgraaf: 'Het is zeer teleurstellend dat de minister niet naar positieve oplossingen zoekt voor vrouwen én hun ongeboren kind in ontwikkelingslanden. De meeste Afrikaanse landen zitten niet te wachten op abortus als westers exportproduct.'

ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind: 'Het is goed dat minister Ploumen aanstaande moeders en kinderen wil bijstaan met goede geboortezorg, de ChristenUnie is namelijk vóór ondersteuning bij onbedoelde zwangerschappen. Maar dat mag niet ten koste gaan van het ongeboren leven.' De ChristenUnie wil opkomen voor het leven van moeder én kind. Voordewind: 'Ik maak me zorgen over het faciliteren van de afbreking van zwangerschappen in Afrika door de Nederlandse overheid.'

Topactie

Oppositiepartij D66 is juist zeer te spreken over het initiatief van Ploumen. 'Dit is precies wat Ploumen nu moest doen. Een topactie, die hopelijk vrouwenrechten wereldwijd een boost geeft', zegt D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma.

Ook coalitiegenoot VVD omarmt het plan van PvdA-minister Ploumen. De liberalen willen weliswaar weten waar het geld voor het fonds vandaan moet komen, maar steunen het beleid van de Nederlandse overheid om hulp te bieden aan ongewenste zwangeren. PvdA-Kamerlid Roelof van Laar suggereerde donderdag tijdens een Kamerdebat om 'in ieder geval de meevallers dit jaar in het fonds te stoppen'.

Rutgers, het kenniscentrum op het gebied van seksualiteit, deelt de analyse van Ploumen en noemt de maatregel van Trump 'desastreus' voor 'tientallen miljoenen meisjes en vrouwen' in arme landen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.