nieuws

Minister: mondkapjes in gevangenissen soms toch verplicht

In situaties waarin niet voldoende afstand tot elkaar kan worden gehouden, worden mondkapjes verplicht in gevangenissen. Dat heeft minister Dekker (Rechtsbescherming) besloten na een advies van het Outbreak Management Team (OMT).

De gevangenis in Nieuwegein. Beeld ANP
De gevangenis in Nieuwegein.Beeld ANP

Het OMT gelooft dat ‘bij goede toepassing’ de bestaande maatregelen in gevangenissen volstaan om virusverspreiding binnen de inrichtingen te voorkomen, ‘ook ten aanzien van de VK-variant’. Maar een gevangenis is ‘een setting met veel intermenselijk contact’, weet het OMT. Als ‘blijkt dat het inregelen van 1,5 meter afstand niet mogelijk is, dan is het gebruik van niet-medische mondmaskers geëigend’.

Dekker wil mondkapjes in die situaties nu verplichten in gevangenissen. Bovendien schrijft hij dat het gedetineerden ook in situaties met genoeg afstand tot elkaar ‘in beginsel vrij staat’ om een masker te dragen. Tot dusver werd elke vorm van gezichtsbedekking juist geweerd in gevangenissen. Penitentiaire inrichtingen vinden het belangrijk dat gedetineerden herkenbaar zijn, zodat medewerkers direct hun identiteit en hun gemoedstoestand kunnen zien.

Gevangenisdirecteuren krijgen dan ook de ruimte om af te wijken van de nieuwe richtlijnen. Dit kan als de gezondheid, veiligheid of leefbaarheid van personeel of gedetineerden in het geding raakt. Ook bij gevangenen met psychiatrische problemen bepaalt de gevangenisdirecteur of een kapje op mag.

De Tweede Kamer had de minister verzocht om advies te vragen aan het OMT, nadat de Volkskrant berichtte over negentien gedetineerden in de PI Heerhugowaard die aangifte deden tegen hun gevangenisdirecteur. Zij stelden hem verantwoordelijk voor de corona-uitbraak in de inrichting, onder meer omdat ze in een kleine ruimte zonder mondkapje gezamenlijk werk moesten doen. Bij weigering zou een sanctie volgen. ‘Dit beleid is totaal fout, het brengt mensen in gevaar’, zei Kamerlid en oud-gevangenisdirecteur Madeleine van Toorenburg (CDA).

Corona-uitbraken in gevangenissen baren de laatste maanden steeds meer zorgen. In zes gevangenissen zijn recentelijk hele afdelingen in isolatie geplaatst, nadat medewerkers of gedetineerden besmet waren met corona.

Vooral de coronaontploffing in de PI in Ter Apel laat zien hoe extreem de situatie uit de hand kan lopen. Een derde van de 437 gedetineerden is besmet met het virus, maakte de Dienst Justitiële Instellingen (DJI) maandag bekend, een week nadat de gevangenis in lockdown was gegaan.

Volgens leden van FNV-Justitie & Veiligheid werd in Ter Apel onder meer ‘de anderhalve meter in de praktijk niet goed gehandhaafd’, ‘mocht het ondersteunde kantoorpersoneel niet thuiswerken’ en ‘kwamen gedetineerden regelmatig met meer dan 70 mensen bij elkaar in te kleine ruimten’, schreef vakbondbestuurder Yntse Koenen naar de DJI. Ook stelde hij dat bron- en contactonderzoek onder de maat was, er ‘geërgerd of boos’ op kritiek van het personeel gereageerd werd en ‘nog zeventig mensen’ in een meerpersoonscel zitten, ‘terwijl er een uitbraak gaande is’. De PI heeft publiekelijk nog niet inhoudelijk gereageerd.

Het OMT wijst in het advies op het belang van goed bron- en contactonderzoek en de mogelijkheid op preventief testen. Zo bleef een corona-uitbraak in de PI Nieuwegein deze maand tot dusver relatief beperkt. Een week nadat alle afdelingen met besmettingen werden afgesloten, werd iedereen getest. Slechts twintig van de vierhonderd gedetineerden bleken besmet. Dekker wil deze aanpak als voorbeeld stellen. Een hele afdeling, unit of zelfs inrichting kan na vaststelling van besmettingen preventief getest worden.

Daarnaast is het volgens het OMT noodzakelijk om altijd, ‘ook zonder virusuitbraak’, gedetineerden op te delen in kleine, vaste groepen, zodat het virus niet vanuit een persoon te wild om zich heen kan slaan.

Lees verder:

Negentien gedetineerden van de penitentiaire inrichting in Heerhugowaard hebben aangifte gedaan tegen hun gevangenisdirecteur. Zij stellen hem verantwoordelijk voor de verspreiding van corona binnen de inrichting: het dragen van mondkapjes wordt hen verboden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden