Minister Kaag en VN-gezant Libië bezorgd over jihadistisch geweld aan zuidgrens van Europa

Sommige delen van Libië aan de zuidgrens van Europa zijn veiliger geworden. Maar de VN-gezant van Libië maakt zich 'ernstige zorgen' over de veiligheidssituatie in het zuiden van dat land. Er is daar sprake van een 'groeiend aantal buitenlandse strijders'. 'Enkele tientallen IS-strijders hebben zich vanuit Syrië en Irak verplaatst naar Libië. Bij aanslagen zijn diverse doden gevallen, inclusief burgers.'

Minister Sigrid Kaag voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (D66) tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer Foto ANP

Dit heeft de VN-gezant voor Libië, Ghassan Salamé, zondagavond in Tunesië gezegd na een gesprek met minister Sigrid Kaag voor Ontwikkelingssamenwerking. De minister is bezig met een rondreis door Noord-Afrika om zich te informeren over de veiligheidssituatie en humanitaire problemen in de regio.

'Extremisten van IS en Al Qaida zijn nog niet verslagen en hebben recent nog aanslagen gepleegd in Libië', waarschuwt Salamé. Het land verviel in chaos na de val van dictator Kadhafi in 2011. 'Gemartelde lichamen zijn op diverse locaties opgedoken. Libische mannen, vrouwen en kinderen worden steeds vaker gekidnapt voor geld, zelfs in het hart van de hoofdstad', rapporteerde hij vorige week ook al aan de VN-Veiligheidsraad.

Quick fix

Minister Kaag en de VN-gezant erkennen dat het Libische extremistische geweld ook een gevaar voor Europa is, omdat terroristen soms meekomen met de jaarlijkse stroom van bootvluchtelingen. Maar Salamé vraagt Nederland – deze maand voorzitter van de VN-Veiligheidsraad – om zich niet blind te staren op een snelle oplossing door bijvoorbeeld alle grenzen dicht te gooien, maar om mee te helpen bij het stabiliseren van Libië. 'Het land heeft geen quick fix nodig, geen aspirine, maar serieuze hulp bij het opbouwen van een legitieme staat die veiligheid kan bieden. Dat gaat nog jaren duren.'

Kaag deelt die analyse en heeft zondag daarom 2 miljoen euro toegezegd voor de opbouw van een stabiele regering in Libië. In december gaf de minister ook al 14,5 miljoen euro aan Libië. Andere EU-lidstaten dragen eveneens bij. Op de lange termijn is het doel dat Libiërs een beter leven in eigen land krijgen, zodat zij minder snel geneigd zijn om naar Europa te migreren of te radicaliseren. 'Een betere veiligheid voor Nederland kan juist worden gegarandeerd door te investeren in die landen waar het ontbreekt aan die veiligheid en een toekomstperspectief', zegt Kaag.

Meegelift

Vorig jaar maakten bijna 180 duizend vluchtelingen vanuit Noord-Afrika en het Midden-Oosten de oversteek naar Europa. Dit jaar zijn het al ruim dertienduizend migranten, onder wie vierduizend mensen die via gammele bootjes vanuit Libië zijn vertrokken.

Volgens de Nationaal Coördinator Terrorisme Bestrijding en Veiligheid zijn in ieder geval in 2015 'veelvuldig' terroristen meegelift met de stroom van vluchtelingen naar Europa. Er is niet bekendgemaakt naar welke landen de IS-leden zijn gegaan en hoeveel het er zijn.

Kogelgaten

Kaag benadrukt dat jihadisten uit de Noord-Afrikaanse regio niet alleen een gevaar voor Europa vormen 'omdat ze door kunnen reizen', maar dat ze ook een bedreiging vormen voor de lokale bevolking.

Zondag nog werd de minister tijdens een bezoek aan het Bardomuseum in de Tunesische hoofdstad Tunis pijnlijk herinnerd aan wat jihadisten kunnen aanrichten. Terroristen doodden hier drie jaar geleden 22 bezoekers, onder wie 17 vakantiegangers. Bij wijze van waarschuwing hebben de conservatoren de kogelgaten die toen zijn ontstaan in de vitrines laten zitten.

'Deze aanslag hoort nu helaas bij de geschiedenis van Tunesië', legt museumgids Haithem Jblali uit aan Kaag. 'We laten de kogelgaten zitten, zodat iedereen kan zien wat voor verschrikkelijks die terroristen hebben gedaan.' Kaag: 'Het is confronterend om te zien waartoe aanslagplegers in staat zijn.'

De rust is inmiddels weer wedergekeerd in Tunesië en reisorganisaties verkopen alweer de eerste strandvakanties in het land. Ook aan Tunesië spenderen Nederland en de EU jaarlijks miljoenen euro's om het land te stabiliseren, zodat het geen gevaar vormt voor Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.