nieuws eurozonebegroting

Minister Hoekstra: Nederland doet niet mee aan eurozonebegroting als deze niet voldoet aan eisen

Als Frankrijk en Duitsland per se een eurozonebegroting willen optuigen die niet aan de Nederlandse voorwaarden voldoet, moeten ze dat maar zonder Nederland doen. Nederland zal in dat geval voor een ‘opt-out’ kiezen en geen financiële bijdrage leveren aan zo’n apart eurozonebudget, zegt minister van Financiën Wopke Hoekstra maandag in de Financial Times.

Minister Wopke Hoekstra van Financiën. Beeld ANP

Hoekstra uitte dit dreigement dit weekeinde in de marge van een Eurogroep-vergadering in Boekarest. Een afzonderlijke Europese begroting voor de eurozone is een innige wens van vooral Frankrijk. De Fransen willen een ‘schokfonds’ van honderden of duizenden miljarden euro’s oprichten waarmee eurolanden die in de financiële problemen komen snel geholpen kunnen worden. Dit moet een nieuwe eurocrisis voorkomen.

Duitsland gaat een heel eind mee in de Franse denkwijze, maar Nederland en een aantal kleinere landen zijn sterk tegen dit plan gekant. Zij vinden dat zo’n schokfonds eurolanden die hun begrotingszaakjes niet op orde hebben beloont. Landen met grote begrotingstekorten en hoge staatsschulden, zoals Italië, zullen in een recessie immers sneller in de problemen komen dan Nederland. Een omvangrijke eurozonebegroting is in de ogen van Hoekstra daarom een nieuwe stap naar een transferunie, waarbij economisch sterke eurolanden als Nederland de zwakkere lidstaten structureel subsidiëren.

In december slaagden Nederland en zijn medestanders er nog in de Franse voorstellen flink af te zwakken. De eurolanden spraken toen af dat er geen aparte eurozonebegroting zou komen, maar slechts een beperkt ‘begrotingsinstrument’. Dat zou bovendien uitsluitend dienen om noodzakelijke economische hervormingen te financieren. Het zou dus niet gebruikt worden om landen te helpen die door gebrek aan begrotingsdiscipline in een crisis geraken. Ook zou het budget van dit nieuwe begrotingsinstrument binnen de reguliere EU-begroting vallen. Het zou dus niet om extra geld gaan. Nederland wil namelijk niet dat de Europese begroting, en daarmee de Nederlandse bijdrage daaraan, steeds verder uitdijt.

Hoekstra toonde zich in december erg tevreden over het onderhandelingsresultaat dat hij had binnengehaald. Het oorspronkelijke, ambitieuze Franse voorstel was volgens hem van ‘een olifant in een muis veranderd’. ‘En die muis zit ook nog in een kooi met een paar sloten op de deur.’

Losse schroeven

Hoekstra heeft te vroeg victorie gekraaid, zo blijkt nu. Frankrijk en Duitsland zitten volop aan de sloten te morrelen. De kooideur staat op een kier en de muis kan misschien toch weer uitgroeien tot een olifant. Zo spreken de Franse en Duitse ministers van Financiën nog steeds van een ‘eurozonebegroting’ in plaats van een begrotingsinstrument en publiceerden zij in februari een nieuw gezamenlijk voorstel. Dat nieuwe plan zet bijna alle ‘harde’ afspraken die Hoekstra dacht te hebben afgedwongen weer op losse schroeven. Bijvoorbeeld: het aparte eurozonebudget komt toch bovenop de reguliere EU-begroting en wordt deels bekostigd met extra financiële bijdragen van de eurolanden, dus ook Nederland.

Net als alle EU-lidstaten heeft Nederland nu een vetorecht over Europese begrotingsbesluiten. Frankrijk en Duitsland stellen nu voor om voor de eurozonebegroting een afzonderlijk besluitvormingsorgaan op te richten, waarbij Nederland mogelijk zijn vetorecht over de besteding van het geld verliest. Tenslotte opperen de twee grootste eurolanden in het document toch weer dat de eurozonebegroting een ‘stabiliserende functie in slechte tijden’ moet hebben, ofwel een rol moet spelen bij crisisbestrijding. Allemaal elementen die Nederland niet wil en al dacht te hebben afgeserveerd.

Compromis

In de Financial Times zegt Hoekstra geërgerd: ‘Dit ligt zeer gevoelig. Wij kunnen dit alleen onderschrijven als het echt voldoet aan onze wensen en voorwaarden. Alleen dan is dit iets waaraan wij kunnen deelnemen.’ Zijn woordvoerder benadrukt in een toelichting dat Hoekstra er nog steeds vanuit gaat dat de eurolanden in juni een compromis zullen sluiten waar Nederland mee kan leven en dat hij zijn dreigement niet hoeft uit te voeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.