NieuwsBestellen op afbetaling

Minister Hoekstra: bestellen op de pof moet minder aantrekkelijk worden

Minister Wopke Hoekstra van Financiën maant webwinkels en postorderbedrijven om het bestellen op afbetaling minder aantrekkelijk te maken. 

Beeld Guus Schoonewille / ANP

Te veel consumenten kopen op de pof en zien hun betaalachterstanden oplopen, terwijl ze al in een benarde schuldpositie verkeren. Verstrekkers van die zogeheten consumptiekredieten moeten ervoor zorgen dat het aantal probleemgevallen afneemt, waarschuwt de minister.

Als het aantal schuldenaren niet terugloopt, dreigt Hoekstra in te grijpen bij de bedrijven, schreef hij maandag in een brief aan de Tweede Kamer. Een op de vijf Nederlanders met problematische schulden heeft ook een lening afgesloten bij een verzendhuis, zoals een webwinkel of postorderbedrijf.  Het rentepercentage bij dergelijke leenconstructies kan oplopen tot 14 procent. 

Hoekstra vindt dat financieel kwetsbaren meer bescherming verdienen tegen het opstapelen van schulden. Bij een op de drie leningen bij webwinkels kampen klanten met betaalachterstanden, bleek vorig jaar uit onderzoek van Autoriteit Financiële Markten (AFM). Op instigatie van de minister probeerden de bedrijven zelf om het lenen op de pof te ontmoedigen door afbetalingen op termijn niet meer als standaard betaalmogelijkheid te bieden. Daarnaast zijn looptijden van kredieten verkort.

Die initiatieven dringen het aantal schuldenaars nog onvoldoende terug, vindt Hoekstra, die daarbij refereert aan cijfers van het Bureau Kredietregistratie (BKR). In 2017 had bijna 34 procent van de klanten met een krediet een betalingsachterstand. Twee jaar later blijkt dat 26 procent te zijn, al schetsen die cijfers niet een geheel waarheidsgetrouw beeld: incassobureaus hebben veel dossiers gesloten omdat ze niet verwachten het bedrag ooit nog terug te krijgen.

Web van schulden

Ondanks de inspanningen blijven veel schuldenaren kredietleningen afsluiten, waardoor ze verstrikt raakten in een web van schulden. Ook een waarschuwende boodschap, ‘Let op! Geld lenen kost geld’, die kredietaanbieders sinds 2009 moeten tonen, bleek niet het gewenste afschrikwekkende effect te hebben. De houding en het gedrag van de consumenten die geld wilden lenen veranderden nauwelijks. Hoekstra lijkt nu een laatste waarschuwing te geven aan de sector: als jullie het zelf niet regelen, is overheidsingrijpen onvermijdelijk. 

‘Het is goed dat de minister deze branche aanspreekt, maar deze bedrijven kunnen de schuldproblematiek niet oplossen’, zegt Nadja Jungmann, lector aan de Hogeschool Utrecht. ‘Hoekstra zit achter de knoppen. Hij kan bijvoorbeeld het maximale rentepercentage van 14 procent verlagen. Deze hoge rente past niet in het huidige tijdsgewricht, met extreem lage rentes.’

Want de schuldenaren die dit soort leningen aangaan, doen dat volgens Jungmann vaak in grote nood. ‘Natuurlijk zijn er ook mensen bij die een hogere levensstandaard willen dan ze zich kunnen permitteren. Maar bij velen doen het omdat ze een acuut probleem hebben.’ Zo heeft ze zelf het voorbeeld gezien van een man die een televisie op afbetaling kocht om die vervolgens direct via Marktplaats te verkopen, zodat hij even ademruimte had om de huur te kunnen betalen. ‘De mensen die hier gebruik van maken, zitten gewoon krap bij kas. Voor sommigen is het bittere noodzaak: die willen toch ’s avonds iets warm op tafel hebben en de energierekening kunnen betalen.’  

De tragiek vindt Jungmann dat er tien jaar geleden al plannen werden gemaakt voor een schuldenregister, dat zou moeten voorkomen dat mensen met geldproblemen nieuwe schulden aangaan. ‘Die registratie is er niet gekomen vanwege privacywetgeving. Dat was een politieke keuze, maar daardoor ontbreekt nu het inzicht over de omvang van de schuldproblematiek. Willen we echt inzicht krijgen in deze groep, dan moet de minister werk maken van zo’n uitgebreide registratie. Daar hebben ook webwinkels iets aan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden