Minister: Griekenland kan eindbod EU niet accepteren

Het overleg in Brussel over de Griekse schuldenkwestie is vannacht rond 1 uur stilgelegd, zonder dat er overeenstemming is bereikt. De komende dagen zal er verder worden gepraat. De bel voor de laatste ronde in de politieke krachtmeting tussen Griekenland en zijn geldschieters (eurolanden, IMF, ECB) werd gisteravond geluid. In besloten vergaderingen en een werkdiner in Brussel probeerden de Griekse premier Tsipras, Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem en voorzitter Juncker van de Europese Commissie de basis voor een akkoord te leggen.

Marc Peeperkorn
Grieken op weg naar een demonstratie in Athene eerder dit jaar Beeld Sanne de Wilde
Grieken op weg naar een demonstratie in Athene eerder dit jaarBeeld Sanne de Wilde

Zonder akkoord stevent Griekenland binnen enkele weken af op een faillissement. 'De landing is ingezet', zei een betrokken EU-ambtenaar. Hij sloot niet uit dat het een harde landing wordt. Het eindbod dat de geldschieters aan Tsipras presenteerden, vraagt ingrijpende hervormingen en bezuinigingen van Athene.

Dat eindbod kan Griekenland niet accepteren, zei de minister van Scheepvaart Thodoris Dritsas vandaag. Volgens Dritsas heeft Juncker onacceptabele voorwaarden gesteld aan Griekenland en zal Athene niet buigen voor de eisen van de schuldeisers. 'Alles wat besproken en voorgesteld lijkt te zijn door Juncker is in elk opzicht onder onze verwachtingen.'

Alles komt in orde zeggen ze bij Syriza

Terwijl premier Tsipras in Brussel de duimschroeven krijgt aangedraaid, nemen in Athene de zorgen toe. Lees hier de reportage van Sarah Venema.

Voorafgaand aan het Brusselse overleg had Tsipras telefonisch contact met bondskanselier Merkel en president Hollande. Hij probeerde beide leiders te vermurwen tot meer souplesse, maar kreeg weinig gehoor. De eurolanden en het IMF eisen dat Athene financieel en economisch orde op zaken stelt, voor ze de laatste tranche (7,2 miljard euro) van een eerdere noodlening overmaken.

Het overleg in Brussel begon in een kribbige sfeer. Tsipras wilde alleen met Juncker overleggen, die de rol van bemiddelaar op zich heeft genomen. Omdat de Commissievoorzitter niet over het geld gaat, zou zo'n overleg vrijblijvend zijn. Een compromis werd gevonden in de opzet waarin Tsipras en Dijsselbloem eerst ieder apart met Juncker spraken, waarna de drie heren gezamenlijk voor een werkdiner aanschoven.

Strijdlustig

Bij zijn vertrek uit Athene, 's ochtends, toonde Tsipras zich strijdlustig. Hij verklaarde alleen over de laatste hervormingsvoorstellen van Griekse zijde te willen praten. De eerdere afspraken met de geldschieters - in ruil waarvoor Griekenland 240 miljard euro kon lenen - verstikken volgens Tsipras de economie. Hij riep op tot 'realisme'. Tegelijkertijd dreigde de woordvoerder van zijn partij Syriza de aflossing van 300 miljoen euro aan het IMF komende vrijdag niet te betalen.

Het eindbod dat Dijsselbloem de Griekse premier enkele uren later overhandigde houdt echter vast aan ingrepen in de pensioenen. Pensioenfondsen mogen geen tekorten meer hebben; dertiende maanden dienen geschrapt; de pensioenleeftijd moet omhoog. Verder eisen de geldschieters een versoepeling van het ontslagrecht en matiging van de lonen. Ook willen ze twee btw-tarieven (11 en 23 procent), om de Griekse overheid extra inkomsten te bezorgen. Athene vreest dat het toerisme hierdoor een klap krijgt.

De bestaande afspraak voor een primair begrotingsoverschot van 3 procent wordt afgezwakt. De crediteuren nemen nu genoegen met 1 procent overschot, oplopend naar 3,5 procent in 2018. Dat scheelt Athene komende tijd miljarden aan bezuinigingen.

Een man loopt langs een kraampje in Thessaloniki in Griekenland. Beeld anp
Een man loopt langs een kraampje in Thessaloniki in Griekenland.Beeld anp

Voorstel verzachten

De verwachting was dat Tsipras alles op alles zal zetten om het voorstel van de geldschieters te verzachten. De tijd dringt: de eurolanden en het IMF willen begin volgende week een akkoord. Daarbij liet Dijsselbloem deze week weten dat op het eindbod weinig valt af te dingen.

Dat bod kwam niet uit de lucht vallen. Vorige week donderdag, tijdens de G7-ontmoeting in Dresden, besloten Merkel, Dijsselbloem, ECB-voorzitter Draghi en IMF-baas Lagarde dat hun geduld met Griekenland genoeg op de proef is gesteld. Maanden van onderhandelen hebben niets opgeleverd dan flinke irritatie. Dijsselbloem wil koste wat het kost voorkomen dat Griekenland opnieuw de hele eurozone in gevaar brengt, zoals in 2010 gebeurde. Het eenzijdig opgestelde eindbod - dat geen ultimatum mocht heten - moest Tsipras in beweging krijgen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden