Minister Grapperhaus is een en al voorzichtigheid, spreekt zachtjes, met stiltes en veel eh's

CDA-leider Sybrand Buma had het al gezegd. Ferdinand Grapperhaus 'gaat echt niet stuiteren' als hij de Tweede Kamer te woord moet staan. Maar wat de nieuwe CDA-minister van Justitie en Veiligheid donderdag tijdens de begrotingsbehandeling laat zien, is het andere uiterste. Een man die een en al voorzichtigheid is, zachtjes spreekt, met stiltes en veel eh's, als hij niet al van papier voorleest.

Ferdinand Grapperhaus. Foto Freek van den Bergh

Twee keer komt de vechter tevoorschijn die hij buiten de plenaire zaal heet te zijn, blijkens de krantenprofielen en eerdere publicaties van eigen hand: een energiek, sociaal beest dat bol staat van de geprononceerde meningen. De eerste keer gebeurt het als CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg hem falend politieoptreden voorhoudt bij de aanwezigheid van een IS-strijder in een Amsterdams debatcentrum.

Grapperhaus, fel: 'Dit is feitelijk onjuist. De politie is gekomen, mevrouw Van Toorenburg. Dat heeft in de krant gestaan en ik heb het zelf geverifieerd. Ik zeg u eerlijk, en meer ga ik er niet over zeggen: het stoort mij als wij met elkaar bezorgdheid creëren op basis van onjuiste feiten.'

Waarop hij meteen een verzachting laat volgen, verwijzend naar een krantenstuk deze ochtend: 'Ik zeg dit nu met enige stemverheffing, terwijl ik vanmorgen nog zo in Trouw heb gelezen dat ik dat niet moest doen. Het is toch gebeurd.'

Kamervoorzitter Khadija Arib schiet hem te hulp. 'Er is niets mis met af en toe uw stem verheffen als het gaat om dit soort kwesties, toch?' Grapperhaus, de ervaren advocaat, hoogleraar arbeidsrecht en voorheen partner bij bureau Allen & Overy, antwoordt niet.

De tweede keer is als PVV-Kamerlid Gidi Markuszower hem gebrek aan 'courtesy' verwijt. Het is de botsing die te voorzien was, want Grapperhaus heeft het niet op de PVV en de PVV niet op hem. De partij van Geert Wilders wilde zijn benoeming zelfs voorkomen, omdat hij als FD-columnist schreef dat jihadisten naar Nederland moeten kunnen terugkeren.

Grapperhaus heeft eerder in het debat tegen een andere PVV'er, Machiel de Graaf, gezegd dat hij het prettig vindt Kamerleden te kunnen aankijken als hij het woord tot hen richt. Nu heeft hij zelf tijdens een interruptie van Markuszower zijn hoofd weggedraaid om iets te vragen aan Sander Dekker, de minister voor Rechtsbescherming die naast hem zit. Onbeleefd, vindt Markuszower. 'En u bent een paar keer de zaal uitgelopen tijdens mijn betoog', bitst Grapperhaus terug.

'Nee, geen verwijten over en weer', corrigeert Arib. 'Niet uitlokken.' Markuszower: 'Ik begrijp dat hij in de boardroom van Allen & Overy het mannetje was, maar in deze Kamer is de minister míjn gast.' Waarop Arib abrupt een einde maakt aan dit korte potje 'vrij worstelen'.

Twee uur is Grapperhaus aan het woord, in antwoord op alle vragen die hem zijn gesteld, en later op de dag nog een poos. Hij begint rechtstatelijk. Een vrije, veilige en rechtvaardige samenleving, dat is waarvoor hij wil staan. Vier pijlers ziet hij onder zijn beleid. Het tegengaan van ondermijnende criminaliteit. Veel aandacht voor cybersecurity. Terrorismebestrijding. En het op orde brengen van de Nationale Politie.

Dat laatste mag ook wel, houdt SP'er Michiel van Nispen hem voor. In zijn dit jaar verschenen boek Rafels aan de rechtsstaat bepleit Grapperhaus 'meer aanzien en waardering en dus betere arbeidsvoorwaarden en loopbaanperspectieven'. 'Pagina 121!', zegt Van Nispen erbij.

De onwennigheid zal er wel afgaan en verder telt voor Grapperhaus overduidelijk alleen nog wat hij in zijn laatste column schreef: 'Misschien was ik in mijn bijdragen weleens te emotioneel. Vanaf nu kan dat niet meer, en dat is ook goed: bij een voorbeeldfunctie horen ook bescheiden emoties.'

Grapperhaus houdt zich aan deze nieuwe zelfbeperking. Hij kan verder met de Kamer.


Het debuut van Cora Van Nieuwenhuizen

Probleemloos debuut Van Nieuwenhuizen - maar de verkeersminister zal de komende jaren weinig voor elkaar krijgen. Ze had net een selfie gemaakt met haar staatssecretaris, Stientje van Veldhoven van D66. De twee kennen elkaar al jaren uit de tijd dat ze samen in de Tweede Kamer zaten. Beiden maakten hun debuut in vak K, net als de meeste Kamerleden die ze tegenover zich vonden. Lees hier hoe het debuut in de kamer minister Cora van Nieuwenhuizen verging.

Meer over