Minister eist en krijgt vertrouwen coalitie Sorgdrager blijft ternauwernood aan

Minister Sorgdrager van Justitie is dinsdagavond bijna afgetreden tijdens het kamerdebat over de afvloeiingsregeling voor procureur-generaal Van Randwijck. Pas nadat de regeringspartijen D66, PvdA en VVD dinsdagavond opnieuw het vertrouwen in haar hadden uitgesproken, bleek zij bereid als minister aan te blijven....

Van onze verslaggever

DEN HAAG

Sorgdrager vroeg na een tumultueus verlopen debat om een schorsing: zij wilde zich op haar toekomst beraden. Dit gebeurde nadat D66, PvdA en VVD een motie op tafel hadden gelegd waarin stond dat de regeling met Van Randwijck 'niet tot stand had behoren te komen'. Fractievoorzitter Wallage van de PvdA zei erbij dat dit 'een zwaar politiek oordeel' was.

De schorsing die volgde, werd gebruikt voor politiek topberaad. Sorgdrager sprak met haar partijgenoot Wijers en later met premier Kok. De collega's in het kabinet moesten alles in het werk stellen om de minister van Justitie van aftreden te weerhouden.

D66, PvdA en VVD voelden er niets voor hun motie in te trekken. Sorgdrager eiste daarop dat de regeringspartijen het volle vertrouwen in haar zouden uitspreken. 'Als ik niet kan rekenen op een uitdrukkelijk uitgesproken vertrouwen, dan kan ik de motie niet anders zien dan één die mij belemmert in mijn functioneren.'

Wallage benadrukte als eerste dat de motie 'de vertrouwensrelatie niet schaadt'. 'Maar dat laat onverlet dat wij hier een zakelijk oordeel geven over een kwestie waarvoor wij als Kamer geen politieke verantwoordelijkheid wensen te nemen.' VVD-fractieleider Bolkestein sprak van een 'hard en fair' oordeel van de Kamer. 'Maar als de minister daarom vraagt, geven wij haar graag het vertrouwen.'

Fractievoorzitter Wolffensperger van D66, partijgenoot van de minister, noemde de regeling met Van Randwijck 'een onbevredigend resultaat, dat niet hoeft te leiden tot een verwijt aan de minister'. Daarmee was de kou uit de lucht. Het grootste deel van de oppositie, waaronder het CDA en GroenLinks, steunde een motie van wantrouwen van de SP, maar die haalde het niet.

Sorgdrager kwam tijdens het debat in moeilijkheden doordat zij, tegen de wens van de Kamer in, weigerde opnieuw met Van Randwijck om de tafel te gaan zitten om over zijn vertrek te onderhandelen. 'Ik heb een moeilijke afweging gemaakt. Gelooft u niet dat ik dat makkelijk doe; ik vond het heel moeilijk', zei ze. 'Maar ik neem mijn verantwoordelijheid. Ik ga niet terug naar Van Randwijck: dat doe ik niet.'

Zij zei haar optreden 'verantwoord' te vinden, maar betuigde spijt ten aanzien van twee kwesties: dat ze niet eerder een landsadvocaat bij de onderhandelingen met de procureur-generaal heeft betrokken; en dat ze niet eerder politieke dekking heeft gezocht voor haar handelen.

De Tweede Kamer sprak een vernietigend oordeel uit over de 'goud-omrande oprotpremie' (Rosenmöller van GroenLinks) van een half miljoen gulden en de zeven jaarsalarissen die Van Randwijck meekrijgt.

'Als slecht functioneren hoger wordt beloond dan goed functioneren, dan zal dat nooit een eenmalige zaak zijn', zei Rosenmüller. 'Er is niemand in Nederland die begrijpt hoe je als minister tot zo'n regeling komt', oordeeldde VVD'er Korthals. 'Dit is niet uit te leggen', aldus CDA-fractievoorzitter Heerma.

Sorgdrager beriep zich dinsdag op de 'zeer uitzonderlijke omstandigheden' waarin Van Randwijck is komen te verkeren. Hij moest in Amsterdam zijn gezag doen gelden, maar is daar in de nasleep van de IRT-affaire nooit aan toegekomen. Niet alleen hem kan het gebrek aan gezag van het Openbaar Ministerie worden verweten, hoewel hij daarvoor wel 'mede-verantwoordelijk' was. Sorgdrager verwees naar politiechefs die hun eigen weg gaan.

Sorgdrager verweerde zich ook met het argument dat er geen 'dossier' was waarmee ze na de ambtenarenrechter had kunnen stappen. Hoewel zij de financiële vergoeding voor de procureur-generaal zelf ook aan de hoge kant vindt, bleef zij de overeenkomst verdedigen. De afkoopsom moet volgens haar worden afgemeten aan het aantal dienstjaren van Van Randwijck; zijn leeftijd; zijn functie en de kansen die hij heeft op een nieuwe betrekking. Voor Sorgdrager kwam daar dit bij: 'Publiekelijk is de man volkomen afgebrand.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden