Minister eist 300 miljoen gulden op. Sorgdrager wil duizend extra cellen bouwen

Minister Sorgdrager van Justitie wil dat er duizend extra cellen worden gebouwd en eist daarvoor van haar collega Zalm van Financiën 300 miljoen gulden....

Van onze verslaggevers

DEN HAAG

Sorgdrager wil de cellen deels gebruiken voor kortgestraften (tot zes maanden hechtenis), een categorie verdachten die de samenleving veel overlast bezorgt. Ze denkt aan een sober detentieregime met een kort dagprogramma. Daarin is minder plaats is voor recreatie en werk en verblijven gedetineerden langer op hun cel.

Deze 'sobere cellen' zouden rond de grote steden moeten komen. Bestaande gebouwen zouden daartoe moeten worden aangepast. Daarnaast wil de minister een onbekend aantal cellen via nieuwbouw realiseren.

De kwestie is al twee keer in de ministerraad aan de orde geweest. Behalve voor de duizend extra cellen wil Sorgdrager een deel van het geld gebruiken voor uitbreiding van de tbs-capaciteit en voor justitiële jeugdinrichtingen. De bouw van één cel kost 250 duizend gulden.

Bij Justitie bestaat grote bezorgdheid over de heenzendingen van verdachten, die vorig jaar een recordaantal van 5316 bereikten. Het grote aantal heenzendingen houdt verband met de groei van het aantal langdurige vrijheidsstraffen, een ontwikkeling die een groot beslag legt op de celcapaciteit.

Van alle heenzendingen ging het vorig jaar in 1532 gevallen om verdachten uit de 'A-categorie'. Het betreft hier grote zaken of zaken waardoor de rechtsorde zeer is geschokt. Ook werden 1293 reeds veroordeelde criminelen eerder vrijgelaten om ruimte te creëren voor verdachten van een zwaar misdrijf.

Bij haar aantreden als minister zei Sorgdrager voorlopig geen behoefte te hebben aan verdere uitbreiding van het aantal cellen. Volgens haar moest Justitie meer doen met alternatieve strafvormen, financiële straffen voor vermogenden, scholing voor jonge delinquenten en opvang van verslaafde gedetineerden in de gezondheidszorg.

Onder het vorige kabinet is een ambitieus programma in gang gezet om het aantal cellen uit te breiden. Met de afronding van het project CAP'96 is eind van dit jaar het aantal cellen vanaf 1989 verdubbeld. Zes jaar geleden bestond een capaciteit van 7000 cellen, halverwege 1996 moeten dat er 13.500 zijn.

In het kader van CAP'96 worden tot halverwege volgend jaar inrichtingen opgeleverd in Lelystad, Almere, Alphen aan den Rijn, Krimpen aan den IJssel, Dordrecht, Zoetermeer en Heerhugowaard. Het gaat hier om in totaal tweeduizend extra cellen. Voor het eind van dit jaar moet de celcapaciteit op zijn minst 11.590 bedragen.

Sorgdrager zei gisteravond voor de Amsterdamse tv-zender AT 5 dat het ressort Amsterdam uit het bestaande bouwprogramma voor 1995 en 1996 acht- tot negenhonderd cellen krijgt toebedeeld. Hoofdcommissaris Nordholt claimde onlangs duizend nieuwe cellen nodig te hebben.

Minister Kosto suggereerde in de vorige kabinetsperiode al eens dat voor het terugdringen van het aantal heenzendingen de celcapaciteit opnieuw zou moeten worden uitgebreid. Ook hij noemde een aantal van duizend cellen.

Sorgdrager heeft haar claim bij Zalm neergelegd, die nu moet beslissen over de uitgaven van het rijk in 1996. Zalm hanteert als uitgangspunt dat in dat jaar de uitgaven van het rijk en de sociale fondsen de bovengrens van 287 miljard gulden niet mogen overschrijden. Wil een minister extra, dan moet zij of hij de ruimte op de eigen begroting vinden, of op die van een ander departement.

Sorgdrager en Zalm zijn nog in overleg.

Probleem is dat ook andere ministers meer geld eisen. Melkert wil meer geld voor lastenverlichtingen. Ritzen van Onderwijs wil meer voor het leerlingwezen, en Dijkstal van Binnenlandse Zaken heeft meer nodig voor de cao-onderhandelingen met de ambtenarenbonden. De ministers hopen dat Zalm extra belastinginkomsten wil reserveren voor hun wensen, maar de kans daarop is klein. Tot 1997 wil, Zalm alle extra's gebruiken voor terugdringing van het financieringstekort.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.