nieuws basisschool

Minister: eindtoets op basisschool naar eerste helft maart en vast inschrijfmoment middelbaar onderwijs

Minister Arie Slob (CU) van Onderwijs wil dat vanaf het schooljaar 2021-2022 de eindtoets voor basisscholieren weer vroeger in het jaar plaatsvindt. Ook zou er een vast inschrijfmoment voor de middelbare school komen, op 1 mei. De VO-Raad, de koepel van scholen in het voortgezet onderwijs, is over dat laatste plan sceptisch.

Leerlingen van een basisschool leggen de eindtoets af. Beeld ANP

De eindtoets in het basisonderwijs wordt vanaf het schooljaar 2021-2022 vervroegd naar de eerste helft van maart. Dat is direct nadat het eerste advies voor vervolgonderwijs is gegeven. De toetsuitslag wordt meegenomen in het definitieve schooladvies, dat uiterlijk 1 mei bekend moet zijn. Op dat moment vindt dan in heel Nederland gelijktijdig de inschrijving voor de middelbare school plaats.

Met dat voornemen voert minister Arie Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs, CU) aanstaande dinsdag een debat met de Tweede Kamer over aanpassing van de Wet eindtoetsing primair onderwijs. Met ingang van het schooljaar 2014-2015 is de eindtoets verplaatst van februari naar de periode tussen half april en half mei. Dan is het schooladvies al gegeven.

Onderadvies

Een meerderheid van de Kamer is bij nader inzien ontevreden over die wijziging. Onder het kabinet-Rutte II was het argument dat het leerjaar in groep 8 zo beter werd besteed en er niet vanaf februari alleen nog maar aan de eindmusical werd gewerkt. Ook zou het autonome oordeel van de docent voldoende waarborg bieden voor een passend schooladvies, en zouden de prestatiedruk en nervositeit rond het ene alles beslissende toetsmoment verdwijnen.

Cijfers van de Onderwijsinspectie pakten anders uit. In de praktijk bleek eenderde van de schooladviezen af te wijken van het resultaat van de eindtoets, dat pas komt als de inschrijving voor middelbare scholen al loopt. Zogeheten ‘onderadvies’ treft vooral leerlingen met lageropgeleide ouders. Als zij daarna een goede toets maken en het advies wordt naar boven bijgesteld, is inschrijving bij een andere middelbare school soms niet meer mogelijk. Die kansenongelijkheid wil Slob bestrijden.

‘Het professionele advies van de leraar blijft leidend’, zegt Slob. ‘Maar een toets op afstand van het schooladvies heeft ook nog een ander effect. Rijkere ouders gebruiken de tussenliggende tijd na een in hun ogen te laag advies om zich te begeven in de wereld van het toetscircuit en het schaduwonderwijs. Ook dat is een vorm van kansenongelijkheid die het kabinet hiermee wil wegnemen. Extra toetstraining moeten we voorkomen.’

Lees meer over de eindtoets en het schooladvies

Na een paar jaar experimenteren weet de politiek genoeg: de eindtoets in groep 8 moet weer belangrijker worden voor het schooladvies. Waar komt die slingerbeweging vandaan?

In april schreef columnist Frank Kalshoven over het belang van de eindtoets, voorheen cito-toets.

Ook  onderwijs-columnist Aleid Truijens boog zich over de verhouding tussen het oordeel van de leraar en de uitkomst van de eindtoets.

Handreiking

Slob voelt er niets voor de eindtoets weer aan het schooladvies vooraf te laten gaan. ‘Uit een peiling onder leerkrachten blijkt dat driekwart de huidige volgorde wil behouden’, aldus de minister. ‘En een deel van het onderwijsveld verwacht ook dat de gelijkheid toeneemt als de eindtoets weer eerder wordt afgenomen.’ Ook komt er een ‘handreiking’ voor leraren die hen helpt om de afwegingen bij hun oordeel ‘explicieter en transparanter’ te maken en ‘onbewuste vooroordelen’ tegen te gaan.

Om iedereen gelijke kansen te geven op toelating tot de middelbare school van voorkeur wordt 1 mei het landelijk moment van inschrijving. De VO-Raad, de koepel van scholen in het voortgezet onderwijs, laat desgevraagd weten dat een ongeschikt moment te vinden, en niet alleen omdat het veelal in de meivakantie valt. ‘Met de inschrijvingen pas op 1 mei hebben wij te weinig tijd om ons voor te bereiden op het nieuwe schooljaar’, aldus een woordvoerder.

‘Ik besef dat sommige middelbare scholen bij deze datum hun wenkbrauwen zullen fronsen’, zegt Slob. ‘Daarom gebruiken we de tijd die we nog hebben tot 2021 om hierop een uitvoerbaarheidstoets los te laten.’ De Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS) zegt in te stemmen met handhaving van de eindtoets als second opinion bij het leidende schooladvies van de basisschool.

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden