Nieuws Sabotage enkelbanden

Minister Dekker wil betere enkelbanden om saboteren te voorkomen

Minister voor rechtsbescherming Sander Dekker wil in 2020 stevigere enkelbanden aanschaffen met een ‘stabielere netwerkverbinding’. Daarmee hoopt hij zo veel mogelijk te voorkomen dat de dragers hun enkelbanden kunnen saboteren en dat ze tijdens softwarestoringen uit het zicht van de monitoringsdiensten raken. Dat liet Dekker de Tweede Kamer dinsdag weten.

In maart 2019 waren 97 van de 101 saboteurs weer opgespoord of hadden zij zichzelf gemeld. De andere vier staan gesignaleerd en worden gezocht. Beeld ANP XTRA

Al jaren is er discussie over de veiligheid van de enkelbanden, die relatief eenvoudig te saboteren blijken. Verbeteringen, zoals de strakkere verbindingsclips die in 2017 werden ingevoerd, leiden niet tot minder sabotage. Uit cijfers van de reclassering en de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) blijkt dat vorig jaar 101 dragers zich in totaal 103 keer hebben onttrokken aan het toezicht door hun enkelband te saboteren.

In maart 2019 waren 97 van de 101 saboteurs weer opgespoord of hadden zij zichzelf gemeld. De andere vier staan gesignaleerd en worden gezocht. De opgespoorde saboteurs zijn volgens Dekker gevangengenomen. Daarnaast doet DJI aangifte van vernieling of verduistering van de enkelband, waarvoor de dragers een nieuwe celstraf of geldboete kunnen krijgen. Dekker inventariseert nog of sabotage kan worden ontmoedigd door het strafbaar stellen van het ‘onttrekken aan justitieel toezicht’.

Ook in de eerste maanden van dit jaar leidden de enkelbanden tot problemen. Door complicaties tijdens onderhoud waren er al drie ernstige storingen met de enkelbanden. Bij de laatste storing, begin mei, werkten de banden in totaal 25 uur niet naar behoren, verspreid over meerdere dagen. Er zijn signalen dat de 725 enkelbanddragers van de storing op de hoogte waren, en er dus misbruik van konden maken. Uit gegevens die achteraf zijn geanalyseerd blijkt dat één drager dat ook daadwerkelijk deed. Diegene is op 2 mei aangehouden. Nog eens tachtig dragers met een hoog risicoprofiel zijn preventief ingesloten.

Via de enkelband kunnen instanties als de reclassering en DJI zien waar iemand zich bevindt en of hij zich houdt aan zijn voorwaarden, bijvoorbeeld huisarrest of een gebiedsverbod. In 2018 droegen in totaal vierduizend mensen de band, vijfhonderd meer dan een jaar eerder. Zodra de drager de voorwaarden schendt, gaat er bij de toezichthouder een alarm af. Afhankelijk van de situatie en het risicoprofiel van de drager treedt er dan een protocol in werking, waarbij bijvoorbeeld de politie zich meteen ontfermt over een te beschermen slachtoffer.

Psychologische drempel

Frauderen met de enkelband is simpelweg onderdeel van het systeem, zegt hoogleraar reclassering Peter van der Laan. ‘Zelfs als de banden worden verbeterd, zal dat niet veranderen. Dan verzinnen de dragers weer iets anders.’ Volgens Van der Laan moet de enkelband wel in het juiste perspectief worden gezien. ‘Het is een psychologische drempel, die mensen ervan moet weerhouden om allerlei domme dingen te doen. Het biedt geen fysieke bescherming. Daar is de enkelband ook niet voor bedoeld.’

Ook Dekker zegt dat het een illusie is te denken dat er enkelbanden bestaan die ‘in het geheel niet te saboteren’ zijn. Dat heeft ermee te maken dat de band geen gevaar mag vormen voor de drager. Zo mag de band niet zorgen voor aanvullend letsel bij een ongeval of de behandeling van ernstig letsel verhinderen. Daarmee is het gebruik van harde materialen al uitgesloten. Bovendien moet de band, gemaakt van rubber en glasvezelkabel, in noodsituaties snel verwijderd kunnen worden, bijvoorbeeld als een arts een been in het gips moet zetten.

Om zo snel mogelijk tot verbetering te komen laat Dekker een externe organisatie onderzoek doen naar elektronische monitoring, waarbij vooral wordt gekeken naar problemen tijdens regulier onderhoud. Daarnaast heeft de minister DJI de opdracht gegeven de afspraken met de leveranciers van de enkelbanden aan te scherpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden