nieuws

Minister De Jonge noemt dwang onvermijdelijk bij huizen van het gas halen

Dwang is uiteindelijk onvermijdelijk bij het van het gas afhalen van huizen. Dat heeft Hugo de Jonge donderdag gezegd in zijn nieuwe rol als minister van Ruimtelijke Ordening. De invasie van Oekraïne maakt de energietransitie volgens hem urgenter dan ooit.

Jurre van den Berg
Een aannemer verduurzaamt een erker.  Beeld Harry Cock / de Volkskrant
Een aannemer verduurzaamt een erker.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

De Jonge zei dit op een congres over het Programma Aardgasvrije Wijken in Nieuwegein. Hij reageerde onder meer op een interview met de Utrechtse wethouder Lot van Hooijdonk, woensdag in de Volkskrant. Zij insinueerde daarin dat de overheid steviger moet optreden: ‘Voor de publieke zaak moet je soms besluiten nemen. (...) Uiteindelijk kun je niet voor twee mensen het gas blijven laten stromen.’

In het Klimaatakkoord is in 2018 afgesproken dat vóór 2030 bewoners van 1,5 miljoen woningen niet langer gas gebruiken voor douchen, verwarming en koken. Dit moet in 2050 voor alle Nederlandse woningen gelden. In het nieuwe regeerakkoord is 35 miljard uitgetrokken voor een Klimaatfonds, dat daarbij moet helpen.

‘Er waren altijd al goede redenen om van het gas af te gaan,’ zei De Jonge in Nieuwegein. ‘Verduurzaming, Groningen. Nu zitten we met een energierekening die door het dak gaat en een veel te grote afhankelijkheid van iemand van wie je helemaal niet afhankelijk wil zijn,’ verwees Hugo de Jonge naar Rusland. ‘Daarom moeten we tempo maken. Al gaat het zeker tijd kosten: we moeten vandaag en morgen beginnen met wat kan.’ Hij kwam niet met maatregelen die versneld worden uitgevoerd.

Draagvlak groter dan ooit, ziet minister

Draagvlak is cruciaal bij het aardgasvrij maken van wijken, zei De Jonge, maar dwang is uiteindelijk onvermijdelijk. Volgens hem is er meer steun dan ooit voor de afkoppeling van gas, ‘ook bij de goegemeente’. ‘Wachten op het allerlaatste wagonnetje tot je eindelijk gas kunt geven moeten we niet doen. We kunnen niet wachten op één huizenblok dat zich als een Gallisch dorpje verzet.’

Tijdens het congres kregen veertien nieuwe proefwijken 50 miljoen euro toebedeeld om te experimenteren. De huizen in deze derde lichting ‘proeftuinen’ hoeven echter voor het eerst niet helemaal van het aardgas af. De ervaring in de eerder aangewezen wijken leert dat volledig van het gas af niet altijd (financieel) haalbaar is.

Sinds het begin van het Programma Aardgasvrije Wijken in 2018 zijn er 64 proefwijken aangewezen. Tot nu toe zijn circa 1.100 van de 40 duizend huizen in deze wijken van het aardgas afgehaald.

‘Overheid moet van deur tot deur om verhaal te vertellen’

Samen met collega-minister Rob Jetten (Energie) werkt De Jonge aan een plan om mensen te helpen met energiebesparing. Het nieuwe kabinet kondigde al een Nationaal Isolatieprogramma aan. De Jonge belooft dat de overheid burgers beter gaat begeleiden.

‘We moeten de noodzaak overbrengen, het verhaal deur voor deur, straat voor straat vertellen. Als het leven mensen over de schoenen loopt, in de achterstandswijken van onze grote steden bijvoorbeeld, dan is het logisch dat je niet dagelijks bezig bent met het halen van de klimaatdoelstellingen van het Parijs-akkoord voor 2050, als je al blij bent als je het einde van de maand haalt.’

De Jonge benadrukte daarom het belang van het betaalbaar maken van verduurzaming, al zijn daar nog geen concrete afspraken over gemaakt met gemeenten. Ook zei hij dat de uitvoering nog spannend zal worden. ‘Krijgen we zoveel installateurs bij elkaar?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden