Nieuws De farmaceutische industrie

Minister Bruins dreigt farmaceuten die woekerprijzen vragen aan de schandpaal te nagelen

Minister Bruins voor medische zorg dreigt farmaceutische bedrijven die om onduidelijke redenen torenhoge prijzen vragen voor hun medicijnen publiekelijk aan de schandpaal te nagelen. Bruins hoopt op die manier de maatschappelijke druk op de farma-industrie op te voeren. Dat schrijft hij dinsdag in een open brief in de Volkskrant.

Minister Bruno Bruins voor medische zorg dreigt farmabedrijven die torenhoge prijzen vragen voor hun medicijnen vragen en daar geen opheldering over geven publiekelijk aan de schandpaal nagelen. Beeld Nederlandse Freelancers

Bruins spreekt in zijn brief over ‘woekerwinsten’ en over een bedrijfstak die extreme prijzen vraagt ‘omdat het kan’. Zijn ferme taal is tekenend voor de aanval die hij sinds zijn aantreden heeft ingezet tegen de farmaceutische industrie. Zo is hij er  een voorstander van dat apothekers in specifieke situaties dure geneesmiddelen namaken en laat hij momenteel onderzoeken of het mogelijk is om dwanglicenties te gaan inzetten.

Het eerste bedrijf dat met zijn naming and shaming te maken kan krijgen, is een niet bij naam genoemde geneesmiddelenfabrikant die de prijs van een medicijn verhoogde naar 150 duizend euro per patiënt per jaar. Bruins voert de komende weken gesprekken met dat bedrijf, schrijft hij. Als er een goede verklaring bestaat voor de prijsstijging, dan zal hij de fabrikant vragen daarmee in de publiciteit te treden. Zo niet, dan overweegt hij vervolgstappen, zoals zelf de publiciteit zoeken. ‘Wat mij dwars zit is dat we niet mogen weten waarom we zo veel moeten betalen’, schrijft hij. ‘We krijgen simpelweg geen uitleg.’

Dit jaar waren er opnieuw twee farmaceuten die de prijs van een bestaand geneesmiddel opeens fors verhoogden. Novartis kocht een in Rotterdam ontwikkeld kankermedicijn op en verzesvoudigde de prijs. Essential Pharma maakte de prijs van een medicijn tegen bipolaire stoornis zonder onderbouwing ineens drie keer zo duur. Het is vals spel waartegen niets te ondernemen valt omdat de regels het toestaan. Daarnaast komen er steeds meer nieuwe, kostbare geneesmiddelen op de markt. Met als klapper een behandeling tegen de ernstige spierziekte SMA die 2 miljoen euro per patiënt moet gaan kosten.

10 procent stijging 

Bruins kan niet langer toekijken nu de zorgkosten almaar oplopen: ziekenhuizen gaven in 2017 ruim 2 miljard uit aan dure geneesmiddelen, een stijging van 10 procent. De minister heeft vooralsnog weinig machtsmiddelen: farmabedrijven kunnen voor hun geneesmiddelen vragen wat ze willen omdat de regelgeving dat niet tegenhoudt. Nederland is zo klein dat het voor de wereldwijde omzet niet veel uitmaakt als patiënten hier een medicijn niet vergoed krijgen.

Bruins heeft, in navolging van zijn voorganger Edith Schippers, samenwerking met het buitenland gezocht en onderhandelt nu met vier andere (kleine) landen over de prijs van dure geneesmiddelen. Verder kan hij voorlopig alleen een beroep doen op het verantwoordelijkheidsgevoel van de sector. ‘De maatschappelijke druk zal alleen maar toenemen als een gedragsverandering uitblijft’, schrijft hij. Dat die druk soms effect heeft, blijkt uit het recente besluit van onder meer zorgverzekeraar VGZ en ASN Bank om niet meer te investeren in bepaalde farmabedrijven, onder meer vanwege hoge medicijnprijzen.

‘Moreel kompas’

De Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen (VIG) zegt in een reactie te hopen er samen met Bruins uit te kunnen komen. ‘We nodigen de minister uit om met de sector in gesprek te gaan over zijn ideeën’, aldus de woordvoerster. ‘Het uitgangspunt moet altijd zijn dat de Nederlandse patiënten toegang blijven houden tot geneesmiddelen.’ De brancheorganisatie werkt aan een gedragscode die als een soort moreel kompas moet gaan fungeren. 

Meer lezen

‘Ook de mislukkingen moeten worden betaald’: kloppen de argumenten van de farmaceutische industrie om de hoge prijzen te rechtvaardigen? 

De pil is hetzelfde, de prijs een veelvoud: farmaceuten spelen soms vals spel spelen en komen daarmee weg. 

Hoewel, niet altijd: de rechter kan de farmaceut de pas afsnijden.

De branchevereniging werkt intussen aan een gedragscode en wil meer ook hebben voor de betaalbaarheid van de medicijnen

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden