Minister Bot begrijpt hoe de zaken ervoor staan

Wat kan minister Bot van Buitenlandse Zaken hebben bewogen eerst een lastige waarheid te verkondigen en zijn uitlatingen vervolgens, politiek in het nauw gedreven, weer te herroepen?...

Karel van Wolferen en Jan Sampiemon

Was het in het geval van minister Bot trouw aan deregering-Balkenende, die een inschattingsfout van drie jaargeleden ten koste van alles wil wegmoffelen? Of gaat het om trouwaan een vermeende bondgenoot die voor Nederland nadelig kanreageren op wat hij beschouwt als ontrouw?

We kunnen ervan uitgaan dat de diplomaat Bot, die eenreputatie heeft te verliezen, niet per ongeluk een foutje maaktals het gaat om het voornaamste bestanddeel van de Nederlandsegeopolitiek. Het lijkt ook onwaarschijnlijk dat cruciale gegevensaan de aandacht van zijn staf zijn ontglipt. Een zo'n gegeven ishet onomstotelijke feit dat door de Amerikaanse regering met debezetting van Irak op geen enkele wijze het terrorisme in dewereld wordt bestreden, maar juist hevig wordt aangewakkerd. Noginteressanter is de toenemende bezorgdheid in kringen van deRepublikeinse Partij dat Amerika te maken heeft met een regeringdie niet meer aanspreekbaar is. Men vreest dat de regering-Bushernst zou kunnen maken met haar verdere programma van regimechange in de wereld, waarbij Syrië wordt genoemd, maar vooralIran als het volgende mikpunt wordt gezien.

Bot zei dat een evaluatie van de invasie van Irak verstandigwas in verband met de toekomst. In het geval van Iran is hetbijvoorbeeld goed je af te vragen of 'de informatie die jevoorgeschoteld krijgt deugdelijk is'. Het moet hem, zoals veleanderen, al lang duidelijk zijn geweest dat de verdenking tegenIran als zou het bezig zijn met het verwerven van atoomwapens opfantasie berust, ondersteund door een hevig propaganda-offensief.

Bots uitspraken hebben in elk geval de aandacht gevestigd ophet moeras waarin Nederland, aan de hand van Amerikanen enBritten, is vastgelopen. Met het doorbreken van de eenheid vanbeleid, is hij voor het landsbelang opgekomen. Want door hand enspandiensten te verlenen aan de bezetting van Irak en acties inAfghanistan, heeft het kabinet het land tot potentieel doelwitgemaakt van het internationale terrorisme.

Een andere vraag is wat er moet gebeuren voordat hetkabinet-Balkenende bereid is zich te buigen over een kwestiewaarmee het zich, naar het lijkt, nog nooit heeft beziggehouden:het Atlantisch bondgenootschap. De politieke elite heeft meer daneen halve eeuw niet hoeven nadenken over de eigen veiligheid,omdat die vanzelfsprekend was. Deze elite heeft de neiging zichweinig te storen aan grote gebeurtenissen, omdat het kleineNederland toch niets zou betekenen en zich daarom ook niet drukmoet maken over zaken waarover de groten der aarde zich drukmaken. Al is de roep 'zonder Amerika gaat het niet' verstomd,door zich te verschuilen achter dit idee van onbelangrijkheid,wordt het zicht ontnomen op het isolement dat Nederland wacht alsonbeschermde vazal van de VS.

Intussen zijn het beroep op het 'staatsgeheim' zoalsBalkenende deed in de Kamer, de oproep van minister Kamp 'onsmaar te vertrouwen', en het blijvende gezeur over de resolutiesdie een invasie van Irak zouden hebben gerechtvaardigd een grotebelediging voor de intelligentie van het Nederlandse volk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden