Minder zakgeld voor allochtone student

Allochtone studenten krijgen aanzienlijk minder geld van hun ouders dan autochtone. Dat blijkt uit een onderzoek van de Volkskrant en het Nijmeegse onderzoeksbureau ResearchNed.

Maar Haruns broer en beide zussen hebben allemaal gestudeerd, en hijzelf, de jongste van het gezin, is al met zijn tweede studie bezig: eerst management, economie en recht op de hogeschool, en nu rechten op de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Dat komt in gezinnen van laagopgeleide Turkse ouders zelden voor, dat de kinderen gaan studeren. En bij Marokkanen nog minder, denkt Yildirim: ‘Een vriend van mij, een Marokkaan, heeft bij mij gestudeerd op de hogeschool. Hij is veel slimmer dan ik, maar hij is gestopt. Hij werkt nu op de taxi, want hij moet geld verdienen.’

Extra verdiener
Geld verdienen. Dat is volgens Yildirim, die voorzitter is van de multiculturele (vooral Turkse, maar naar zijn zeggen ook een beetje Marokkaanse) Studenten Unie Nederland, in veel Turkse en Marokkaanse gezinnen waar alles om draait. ‘Ze hebben het vaak moeilijk, financieel, en vinden dat ze wel een extra verdiener kunnen gebruiken. Investeren in de studie van de kinderen, daar zien veel ouders het nut niet van in.’

De cijfers lijken hem gelijk te geven. Allochtone studenten krijgen aanzienlijk minder geld van hun ouders dan autochtone. Dat blijkt uit een onderzoek van de Volkskrant en het Nijmeegse onderzoeksbureau ResearchNed. Om de financiële bijdrage van ouders te waarderen, werd de 'verwenfactor’ ontwikkeld, die loopt van 0 tot en met 10. Wie precies voldoet aan de verwachting van de overheid, scoort een 5. Gemiddeld scoren de Nederlandse studenten een 6,3. Turken een 5,5, en Surinamers, Antillianen (5,2) en Marokkanen (5,1) voldoen gemiddeld ternauwernood aan de verwachting van de overheid. Ook als alleen gekeken wordt naar studenten van laagopgeleide en arme ouders, blijken allochtonen duidelijk minder financiële steun te krijgen van hun ouders dan de autochtonen.

Pinar Çelik, onderzoeker bij ResearchNed en zelf van Turkse huize, denkt dat het te maken heeft met de opvoedingsstijl van allochtonen, althans Turken: veel strenger dan van autochtonen. Verwennen, dat hoort niet. ‘Je behoort als ouder je gezag te handhaven. Als je te lief bent voor je kinderen, als je ze verwent, loop je het risico hun respect te verliezen.’

Harun Yildirim bevestigt dat beeld. ‘In het Turkse gezin komen kinderen op de tweede of de derde plaats. Als kind kom je bijna niet aan het woord. Probleem is dat je jezelf dan ook niet kunt ontwikkelen.’ Hij begrijpt het wel: ouders werken vaak hard, gezinnen zijn groot, huis en huishoudbudget juist klein. Maar het effect is wel ‘dat er nooit iemand is die zegt: kom, we gaan samen lezen. Of: kom, we gaan je huiswerk maken.’

Financiële zelfstandigheid past al helemaal niet. Yildirim kreeg nooit zakgeld. Çelik weinig. En van kleedgeld had ze zelfs nog nooit gehoord totdat vriendinnetjes op school het erover hadden. ‘Hè, kleedgeld? Ik krijg gewoon kleren van mijn moeder’, was toen haar reactie. Weinig geld geven voor de studie zou de voortzetting kunnen zijn van die krap-geld-opvoeding, denkt Çelik.

Studiebeurs
Ze denkt dat ook de opvatting over de overheid ermee te maken heeft. ‘In Turkije krijgen alleen de allerbeste studenten een studiebeurs. Dus is het in Turkije normaler om als ouder voor de studie van je kinderen te betalen. In Nederland krijgt iedereen een beurs. Het zou best kunnen dat Turkse ouders in Nederland het daarom niet nodig vinden om zelf bij te springen.’

Yildirim: ‘De hele cultuur onder Turken en Marokkanen is er een van: ik los mijn eigen problemen wel op. Er wordt niet onderling over gesproken.’ Veel jongeren praten dus niet met elkaar over hun problemen. Ze kennen niet de zegeningen van studeren, zoals de verwachting van een betere toekomst, maar ze kennen ook niet de financiële oplossingen om te gaan studeren, zoals de goedkope studielening bij de IB-groep.

Yildirim denkt wel dat het langzaam beter wordt, vooral naarmate er meer voorbeelden van succes komen. Hij heeft het in eigen kring gemerkt. De onbekendheid met studeren is enorm. Zelfs het nut ervan wordt vaak betwijfeld. ‘Op straat doen mensen er neerbuigend over. Zo van: wat moet je daar nou mee, moet je niet gewoon werken? Het is niet stoer om te studeren.’ Zijn eigen vader begreep aanvankelijk niet wat studeren was en wat het nut ervan was, maar dat is al lang voorbij. ‘Hij is trots op mijn broer, die bijna registeraccountant wordt. En ook op mij, hoewel ik met mijn tweede studie ben begonnen.’ Maar familieleden willen nog wel eens met vervelende opmerkingen komen. ‘Zo van: wat ga je daar nou helemaal mee bereiken?’

De Studenten Unie Nederland van Yildirim probeert de cultuurverandering een handje te helpen. In vier steden heeft de Unie scholingsprojecten opgezet voor kinderen uit basis- en voortgezet onderwijs. ‘Daar kunnen kinderen tenminste praten en wordt er naar ze geluisterd’, zegt hij. En intussen wordt er les gegeven: Nederlands, rekenen en Engels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden