Minder sport en langer op cel

Het gevangeniswezen moet bezuinigen. De gevolgen zijn vooral vervelend voor gedetineerden. De bewaarders steunen hen. Vandaag dient een kort geding....

In de gevangenis in Breda sprong onlangs in een cel de waterleiding. Aangezien de avondklok was ingegaan en er niet meer genoeg personeel rondliep, werd het voor de twee bewoners van de cel een kwestie van pompen of verzuipen, aldus advocaat Bart Frencken.

Ze moesten op cel blijven. Tegen twaalf uur 's nachts stond het water een meter hoog. Pas een uur later kon een opgetrommeld bijstandsteam de gedetineerden bevrijden. Frencken: 'Die jongens waren zo boos.'

Het incident laat volgens hem zien hoe nijpend de toestand in penitentiaire inrichtingen is geworden. Frencken bereidde het kort geding voor dat vijf gedetineerden uit Zoetermeer, Dordrecht, Nieuwegein en Heerhugowaard hebben aangespannen tegen de Nederlandse staat. Zij eisen dat het sobere regime dat sinds oktober in de meeste inrichtingen is ingegaan, per direct wordt teruggedraaid. Het kort geding dient vandaag in Den Haag.

Het sobere regime houdt in dat gedetineerden uren eerder in hun cel worden opgesloten en dat ze minder aan sport, activiteiten en resocialisering doen. Vooral 's avonds loopt in de gevangenissen minder personeel rond. De maatregelen komen voort uit bezuinigingen die minister Donner van Justitie het gevangiswezen heeft opgelegd: deze kabinetsperiode 240 miljoen euro.

Volgens Frencken heeft het kort geding onder gedetineerden meer dan driehonderd medestanders. 'De maatregelen van Donner betekenen een verzwaring van de straf, waarmee de rechter geen rekening heeft gehouden', aldus Frencken.

In meerdere gevangenissen pleegden gedetineerden verzet tegen het nieuwe regime. In De Marwei in Leeuwarden kwam de mobiele eenheid eraan te pas om een opstand te bedigen.

Frencken zegt 'zeer nadrukkelijk' met de onrust te maken te hebben. Meer dan ooit zouden gedetineerden naar zijn kantoor in Den Bosch bellen om te klagen dat ze achter de deur zitten, niet kunnen bellen en nog maar keer per week bezoek mogen ontvangen.'

Voor verwanten zijn gedetineerden vaak onbereikbaar geworden en dus bellen ook zij naar kantoor. Frencken: 'Het telefoonverkeer is hier booming.'

Elise Merlijn, die namens de AbvaKabo de belangen van de Penitentiair Inrichtingswerkers (PIW'ers) behartigt, noemt het nieuwe regime desastreus. 'Het kort geding is ook voor PIW'ers erg belangrijk. Omdat de gedetineerden eerder op cel gaan, moeten PIW'ers alles tussen acht uur 's ochtends en vijf uur 's middags doen: luchten, bezoekuur, recreatie. Ze werken zich een slag in de rondte.'

Veel PIW'ers zijn volgens Merlijn bovendien bang dat hun veiligheid in het geding is. Omdat ze minder contact hebben met gedetineerden kunnen ze hen minder goed inschatten: 'Het is nu nog niet bewezen. Maar straks, als er incidenten komen, rollen de krokodillentranen.'

Het ministerie van Justitie laat weten dat Donner de bezuinigingen op verantwoorde wijze heeft doorgevoerd. Een woordvoerster: 'We zullen zien wat de rechter ervan zegt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden