Minder geboortes, maar vraag niet hoe

IN DE slaapkamermuur van ieder Chinees echtpaar zit een symbolisch kijkgat. Als het paar de liefde bedrijft, kijkt de Partij mee....

Volgens een deze week verschenen regeringswitboek zullen in 2050 in China 1,6 miljard mensen rondlopen. Als de officiële cijfers kloppen, wat ze zelden doen, is dat ruim 300 miljoen meer dan het huidige inwonertal. Maar zonder de slaapkamercontrole zouden het er nog veel meer zijn geweest. Dankzij de geboortebeperkingspolitiek zijn China en de wereld 300 miljoen mensen bespaard gebleven.

In de Volksrepubliek woont ruim een vijfde deel van de mensheid. Een onbeperkte vermenigvuldiging van de Chinezen kan China noch de wereld aan. Met zijn aanpak van het bevolkingsprobleem heeft China volgens het witboek een bijdrage geleverd 'aan de beschaving en de vooruitgang van het mensdom'. Dat is dan wel gebeurd met methoden waar de honden geen brood van lusten.

Het lichaam van de vrouw stond onder controle van wijkcomités en tachtigduizend full-time gezinsplanners. Die maakten, volgens een systeem van quoten, uit wanneer de vrouw zwanger mocht worden. Ze dwongen haar tot abortus als ze zonder toestemming toch zwanger was geworden en lieten haar na haar eerste kind steriliseren.

Vrouwen die weigerden zich als vee te laten behandelen, werden gevangen gezet en hun huis werd in brand gestoken. Abortus, beter gezegd moord, kwam voor tot in de achtste maand. Op het platteland ontmoette deze gewelddadige politiek zo veel verzet, dat ze moest worden versoepeld. Boeren mochten een tweede kind krijgen als het eerste een meisje was of gehandicapt, leden van etnische minderheden mochten er drie of meer hebben.

De directeur van de nationale gezinsplanningscommissie heeft toegegeven dat de drastische geboorteregeling heeft geleid tot uitwassen . In een land waar vrouwen nog altijd laag in aanzien staan, is het heel gewoon vrouwelijke foetussen te laten wegmaken en meisjesbaby's te vondeling te leggen of zelfs te doden.

De éénkindpolitiek is inderdaad voor meisjes vaak moordend. De onevenwichtigheid groeit: tegenover iedere 100 meisjes staan nu 131 jongens. Straks vindt een derde van de Chinese mannen geen vrouw meer.

Zwangere vrouwen plegen vaak abortus als uit een echografie blijkt dat ze een meisje verwachten. Het verbod om met die techniek het geslacht vast te stellen om andere dan medische redenen, wordt niet nageleefd. Sommige demografen schrijven het meisjestekort welwillend toe aan het uitblijven van geboorteaangifte. Dat stelt de ouders in staat een nieuwe poging te doen om een zoon te krijgen.

Excessen zijn onvermijdelijk als de partij politieagent wil spelen over het privéleven. Het vierde kind van een echtpaar is pas nog vermoord door geboortecontroleurs, nadat het zijn abortus maand had overleefd. Andere overheidsboeven stopten vrouwen in het cachot omdat ze geen zwangerschapstest hadden gedaan, te kort na hun trouwen een kind hadden gekregen, of niet hadden gebaard in de aangewezen periode.

China's bevolkingspolitiek werd ontworpen door een kernfysicus, Song Jian. Op de achterkant van een envelop becijferde hij aan de hand van formules over de kromming van een raketbaan de bevolkingsgroei, uitgaande van één, twee of drie kinderen per gezin. Bij onmiddellijke toepassing van een éénkindpolitiek, zo becijferde hij, zou de bevolking in 2000 beperkt blijven tot een miljard.

Dat doel is zelfs volgens de officiële cijfers bij lange na niet gehaald. Niemand weet hoeveel Chinezen er werkelijk zijn. De boeren bedotten immers de lokale autoriteiten, en die de nationale, omdat ze bang zijn voor hun baantje als ze melden dat ze hun geboortequote te boven zijn gegaan. De net gehouden volkstelling zal geen opheldering brengen, want ook de tellers zijn tot en met bedot.

Waarschijnlijk zijn er betere resultaten te krijgen met meer economische ontwikkeling, verbetering van onderwijs en gezondheidszorg en vooral met een vertrouwensrelatie tussen volk en overheid. Voor het eerst is de opperste geboortecontroleur op het idee gekomen dat belonen beter kan helpen dan straffen, dus een premie voor het enige kind in plaats van een boete voor het tweede. Een nog beter idee: het gat in de slaapkamer dichtmetselen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden