'Minder drugsvangsten bewijst succes beleid'

Douane en marechaussee onderscheppen steeds minder drugs op Schiphol. Volgens minister Donner van Justitie hét bewijs dat de nieuwe aanpak vruchten afwerpt....

Van onze verslaggever Michiel Kruijt

De bewindsman ziet in het afnemend aantal onderscheppingen bewijs voor zijn stelling dat de nieuwe drugsaanpak op Schiphol werkt. Voorheen was er volgens Donner feitelijk een gedoogsituatie op de nationale luchthaven. Op de vluchten uit de Antillen en Suriname zaten veel meer drugskoeriers dan de vijftig die douane en marechaussee konden 'verwerken'. De rest had vrij baan.

Daarom besloot de minister in het najaar van 2003 een revolutionair voorstel van de PvdA over te nemen: door de aandacht te concentreren op het pakken van de drugs, zouden deze smokkelroutes droog moeten worden gelegd. Dat vergde extra scherpe controles van risicovluchten, waarvoor niet voldoende opsporingscapaciteit was. Daarom besloot Donner om smokkelaars van minder dan drie kilo cocaïne niet meer voor de rechter te brengen.

De kleine koeriers komen op een zwarte lijst te staan, waardoor zij enkele jaren zijn uitgesloten van vluchten met de luchtvaartmaatschappij waarmee zij kwamen.

De invoering van deze aanpak in december was niet zonder politiek risico voor Donner. Coalitiegenoot VVD was fel tegen, evenals de LPF. Het CDA stond ook niet te springen, maar liet zich door de eigen minister overhalen. Dankzij de PvdA werd een meerderheid behaald.

Kort na de invoering van de nieuwe werkwijze - door Justitie optimistisch 'honderd-procentcontroles' genoemd - voorspelde het LPF-Kamerlid Eerdmans een 'Witte Kerst'. Het laten lopen van koeriers die minder dan drie kilo drugs bij zich hebben zou zo'n aanzuigende werking hebben dat Nederland overspoeld zou worden door cocaïne.

Donner antwoordde met de eerste cijfers in de hand dat het tegendeel het geval is. En dat deed hij afgelopen vrijdag weer op nieuwe vragen van de LPF'er. Die had vernomen dat de nieuwe aanpak volgens anonieme opsporingsambtenaren de drugshandel in de kaart speelt; de controle zou op niet-risicovluchten zo gering zijn dat de drugs makkelijk daarlangs kunnen worden aangevoerd.

Donner bestrijdt dit. Hij wijst op een nieuwe trend: de vliegtuigen worden volgens hem zo grondig gecontroleerd dat steeds meer koeriers tot het bolletjesslikken overgaan. Aangezien zij maar een beperkte hoeveelheid kunnen meenemen ( zo'n 1,3 kilo cocaïne), neemt het aantal onderschepte kilo's af.

De strenge controle heeft echter een keerzijde, moest ook de minister erkennen. Het Schipholteam merkte passagiers zo snel aan als bolletjesslikker dat enkele honderden ten onrechte werden ingesloten. Donner zag zich genoodzaakt een duur röntgenapparaat op de luchthaven te plaatsen zodat protesterende passagiers hun onschuld kunnen aantonen.

Het niet-vervolgen van de smokkel van minder dan drie kilo zou van tijdelijke duur zijn: als het aantal koeriers zou afnemen, zou er weer voldoende capaciteit zijn om iedereen te dagvaarden. Zover is het nog steeds niet. Niettemin vindt Donner de resultaten zo bemoedigend, dat de nieuwe aanpak wat hem betreft structureel mag worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden