Milton Verseput is een van de drie donkere sommeliers in Nederland: 'Iedereen haalt ons door elkaar'

Land van afkomst: Milton Verseput

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt de Volkskrant in een reeks interviews. Sommelier Milton Verseput (34): 'De gasten verwachten een oudere blanke man met grijs haar.'

Sommelier Milton Verseput. Foto Frank Ruiter

Een paar jaar geleden, voor de #MeToo-affaire van Louis C.K., kon Milton Verseput nog zonder bijgedachten naar hem kijken. In een van zijn monologen legde de komiek uit dat hij mildly racist was als hij een pizzeria bezocht. Wanneer Louis C.K. daar geen Italianen in de keuken zag staan, maar zwarte vrouwen, dacht hij: hmm.

Het was een gevoel dat Verseput herkent van de gasten in het sterren-restaurant waar hij werkt als sommelier. 'Misschien zit het alleen in mijn hoofd, maar de eerste seconde dat ik ze welkom heet en begin te adviseren over de wijn, zie ik ze denken: hmm. Bij een sommelier verwachten ze een oudere blanke man met grijs haar. Ik zie ze de hele avond aarzelen. Zal ik het doen, zal ik het niet doen - en dan zeggen ze aan het einde: ik wil toch even vragen waar je vandaan komt. Ik antwoord dat ik van Texel kom en iedereen begint te lachen. Als ze doorvragen, vertel ik dat ik oorspronkelijk uit Portugal kom. Dat is ook weer grappig, want ik zie er niet Portugees uit. Moet ik dan uitleggen dat Portugal, net als Nederland, een gezellig land is waar ze vroeger over de zeeën hebben gevaren?

'Ik ben van Kaapverdische afkomst en geadopteerd toen ik 4 was. Soms vragen de gasten of ik mijn biologische moeder ga opzoeken, net als in Spoorloos. Op zulke momenten denk ik: gast, we kennen elkaar net één minuut, snap je niet hoe persoonlijk deze vraag is? Waarom vraag je niet aan mijn collega waar hij vandaan komt? Verder gaat mijn irritatie niet. Ik merk aan de gasten dat ze geen donkere mensen kennen. Dat kan. Zelf heb ik geen Turkse vrienden, kennelijk kom ik daar niet mee in aanraking. Waarom zou ik raar reageren op wat die gasten tegen me zeggen? Ik zie het zo: zij hebben op verjaardagen een mooi verhaal te vertellen over een jonge zwarte sommelier.'

Ziet u in die dure restaurants weleens gasten die op u lijken?

'Heel weinig. De keren dat ze er zijn, valt het echt op en hebben we meteen een band. Met een vriendin van me zat ik vaak in de trein, buiten de Randstad. Wanneer een donkere jongen instapte, begroette hij me: hé man. Ik antwoordde met: hé man. Die vriendin vroeg dan of we elkaar kenden. Nee. Zo is het ook in het restaurant.'

Ze waren thuis met drie kinderen: de biologische dochter van zijn ouders en twee geadopteerde zoons, uit Portugal en Indonesië. 'Op de lagere school in Den Hoorn waren mijn broer en ik de enige donkere kinderen. Op Texel woonden toen zo'n 15 duizend mensen. Tussen de 800 kinderen op de middelbare school zaten misschien tien donkere leerlingen. Een familie uit Den Burg had vier Braziliaanse kinderen geadopteerd, zij haalden het gemiddelde omhoog. Mijn klasgenoten zeiden: jij bent mijn enige donkere vriendje. Zelf had ik geen donkere vriendjes, die waren daar niet. Als ik een keer rottigheid uithaalde, wisten ze altijd dat ik het had gedaan. Verder was ik er niet mee bezig.

'Het enige exotische dat op Texel te vinden was: de Afrikaanse maskers en Indonesische poppen die mijn moeder in huis had opgehangen. Die verraadden dat ze veel interesse had in andere culturen. Mijn moeder kwam uit Groningen, mijn vader van Texel. Donkere mensen hebben op een bepaald moment een gesprek met hun kinderen, over dat ze gediscrimineerd kunnen worden. Mijn moeder deed dat door me op mijn 12de twee boeken te geven, een over Martin Luther King en een over Nelson Mandela, en te zeggen: deze moet je even lezen. Tot die dag wist ik niets over wat het betekende om zwart te zijn.'

Sommelier Milton Verseput. Foto Frank Ruiter

Nederlands
'Op de fiets, luisterend naar Acda & De Munnik.'

Portugees
'Niet echt. Alleen toen ze het EK voetbal wonnen.'

Eten
'Gebakken zwezerik, gemaakt door mijn oude chef Lucas Rive.'

Partner
'Ze kwamen van over de hele wereld.'

Zwarte Piet
'Zelf voelde ik me er niet beledigd door. Ik vond het alleen stom dat ik hem nooit mocht spelen omdat ik al zwart ben. Maar het wordt nu wel tijd om zijn uiterlijk te veranderen, zodat het feest voor iedereen leuk wordt.'

Bent u teruggeweest naar Portugal?

'Ik heb veel wijnreizen gemaakt en mijn adoptiemoeder heeft zelfs een huis in Portugal, maar ik ben nooit gegaan. Stel dat ik in plaats van Barcelona of San Sebastian een keer een weekendje Lissabon zou doen. Als ik daar ben, moet ik stappen ondernemen. Het zou raar zijn om dat niet te doen. Ik kan wel gaan zoeken, alleen weet ik niet wat ik dan vind. Het kan dat mijn moeder smachtend op me zit te wachten. Maar het kan ook dat ik een drugsverslaafde oude vrouw aantref. Of een vrouw die was verstoten uit haar familie omdat ze mij heeft gekregen en daarna weer in genade is aangenomen.'

Hoe werd u sommelier?

'Door in de bedrijven waar ik werkte op de juiste momenten naar voren te stappen als er mensen weggingen. De hele familie zit in de horeca. Mijn broer is kok, mijn zus heeft een bowlingbaan en een restaurant op Texel. Mijn moeder heeft altijd in de horeca gewerkt. Zij zei tegen me: je kunt in een pannekoekenhuis of een strandtent werken, dat is prima, en je kunt proberen om aan de top te komen. Ik wilde niet de hele dag in de keuken staan. Voor wijn had ik een grotere passie. Eerst werkte ik in Merlet, later bij De Bokkedoorns. Daar was Peter Bruins de sommelier, een legendarische man. Op een dag hoorde ik hem tegen gasten zeggen: dit is Milton, mijn assistent-sommelier. Ik dacht: o, is dat zo, dat wist ik niet.

'Voor zover ik weet zijn er in Nederland twee andere donkere sommeliers, allebei in Amsterdam. Een in Ciel Bleu, Jop Ijspeert, en de andere is Lendl Mijnhijmer bij hotel TwentySeven. Ik lijk totaal niet op Lendl, we hebben niet dezelfde kleur, maar iedereen haalt ons door elkaar.

'Een zwarte jongen met een fles wijn in zijn hand, dat is ons unique sellingpoint. Het valt op en ik denk dat het heeft geholpen bij mijn carrière. Gasten die bij Lendl in het restaurant zijn geweest, denken dat ze mij herkennen van de vorige keer. Nadat ik heb uitgelegd dat ik iemand anders ben, zeggen ze: doe Lendl de groeten van me.'

Milton Verseput (Portugal, 1983) is sommelier bij restaurant De Vrienden van Jacob in Santpoort, dat deel uitmaakt van landgoed Duin en Kruidberg en een Michelin-ster heeft. Hij maakt reportages voor het NPO2-programma BinnensteBuiten. En hij is een van de sommeliers van wijnplatform Sommos, dat deze kerst met een wijnbox in Albert Heijn ligt. In 2015 werd Verseput door Gault&Millau uitgeroepen tot Meest talentvolle sommelier van Nederland.

Meer over