Nieuws Lady Macbeth van de Balkan

Milosevic’ weduwe Markovic – de ‘Lady Macbeth van de Balkan’ – overleden in Rusland

Mira Markovic naast Slobodan Milosevic in 2000. Beeld EPA

De Rode Heks is niet meer, de Lady Macbeth van de Balkan is dood. Mira Markovic, de weduwe van de Joegoslavische president Slobodan Milosevic, is zondag op 76-jarige leeftijd overleden in ballingschap in Rusland. Haar doodsoorzaak is niet bekendgemaakt.

Mira Markovic was een van de machtigste mensen in het Joegoslavië van de jaren negentig. Ze was naast de steun en toeverlaat van president Milosevic ook zijn belangrijkste raadgever. ‘Ze was een integraal onderdeel van het moordlustige regime’, aldus politicoloog Jasmin Mujanovic zondag op Twitter. Markovic werd de Rode Heks genoemd vanwege haar politieke voorkeur – ze was oprichter van de neo-communistische JUL-partij – en haar bijnaam ‘Lady Macbeth van de Balkan’ dankte ze aan haar enorme invloed op het beleid van haar man, die zijn land in een aantal desastreuze oorlogen stortte met Kroatië, Bosnië en Kosovo.

Traumatische jeugd

De voormalig Britse ambassadeur in Joegoslavië vertelde een journalist eens het verhaal over hoe Markovic en Milosevic samen bij een benzinestation stonden, waarna Milosevic opmerkte dat zijn vrouw wel erg goed overweg kon met de pompbediende. ‘Hij was mijn eerste liefde’, zei Markovic tegen haar jaloerse man. ‘Dus als je met hem was getrouwd, was je de vrouw geweest van een pompbediende’, zei Milosevic. ‘Nee’, antwoordde Markovic. ‘Dan was die pompbediende de president van Servië geweest.’

Markovic en Milosevic vonden elkaar in hun traumatische jeugd. Beide ouders van Milosevic pleegden zelfmoord en Markovic’ moeder werd in 1942 door de nazi's opgepakt en gemarteld. Tijdens dat gevangenschap liet ze waarschijnlijk een aantal geheimen los over het partizanennetwerk waarin ze actief was. Dat zou voor haar eigen vader – Mira Markovic’ opa – reden zijn geweest haar te laten executeren wegens hoogverraad. Markovic en Milosevic trouwden in 1965 en kregen samen twee kinderen: dochter Marija en zoon Marko.

Internationale arrestatiebevelen

Tegen Markovic werden de afgelopen decennia meerdere internationale arrestatiebevelen uitgevaardigd, onder andere vanwege machtsmisbruik en de grootschalige smokkel van sigaretten in de jaren negentig. Ook werd ze verdacht van het bestellen van een aantal moorden, waaronder de moord op de Servische president Ivan Stambolic in 2000 en die van de prominente journalist Slavko Curuvija in 1999.

Milosevic werd door het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag postuum veroordeeld voor genocide en andere oorlogsmisdaden. Markovic wist gerechtigheid te ontkomen en vluchtte naar Rusland, waar ze politiek asiel kreeg. Ze leidde daar de afgelopen zestien jaar een waarschijnlijk zeer comfortabel leven dankzij de miljoenen euro’s die zij op buitenlandse spaarrekeningen zou hebben staan. 

Onder de plak

Uit gelekte documenten op klokkenluiderssite WikiLeaks – notulen van een gesprek tussen een Amerikaanse diplomaat met het hoofd van het detentiecentrum van het Joegoslavië-Tribunaal – bleek dat Milosevic ook tijdens zijn detentie nog onder de plak zat bij Markovic. De twee zouden dagelijks telefonisch contact hebben, aldus het hoofd van het detentiecentrum. ‘Milosevic kon een hele natie manipuleren, maar hij worstelde om zijn vrouw de baas te blijven.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden