'Milosevic heeft Montenegro zwaar beledigd'

De Servische president Milosevic schoffeert doelbewust zijn Montenegrijnse ambgenoot Djukanovic. 'Milosevic beschouwt Joegoslavië als zijn privébezit', zegt FILIP VUJANOVIC, de Montenegrijnse premier....

EVEN vergeet Filip Vujanovic de toon van de premier die zijn land zo netjes mogelijk aan de buitenwereld wil verkopen, en komen zware termen als 'slechte smaak' en 'politiek onacceptabel gedrag' over zijn lippen. Vujanovic heeft president Milosevic maandag de hand geschud en hem gelukgewenst met de Dag van de Joegoslavische Natie, de nationale feestdag. Daarna heeft de jonge minister-president van Montenegro de receptie in het presidentieel paleis te Belgrado ijlings verlaten. 'Ik was zwaar beledigd', zegt hij.

Milosevic heeft weer eens alle protocol aan zijn laars gelapt: hij had de Montenegrijnse president Milo Djukanovic en diens parlementsvoorzitter Svetozar Marovic niet uitgenodigd voor het feest van de Joegoslavische Federatie. Alsof het zijn privé-feestje was, en niet het feest van de twee in de Joegoslavische Federatie verenigde republieken Servië en Montenegro samen.

Vujanovic: 'Dit toont hoe zeer Milosevic zich zijn functie persoonlijk heeft toegeëigend. Hij beschouwt Joegoslavië kennelijk als zijn privébezit.'

Het kleine diplomatieke incident bewijst volgens Vujanovic 'dat de houding van Milosevic ten opzichte van Montenegro verslechtert'. Het zit Milosevic niet lekker dat Montenegro sinds januari geregeerd wordt door een president en een premier die niet meer naar zijn pijpen dansen. Een regering en een staatshoofd die er in tegendeel zelfs een politiek op na houden die lijnrecht indruist tegen de harde lijn van Servië: terwijl Servie koppig de internationale gemeenschap blijft trotseren en aanstuurt op volledig isolement, gooit het kleine Montenegro zijn deuren en ramen open.

Vujanovic' regering zit nog geen honderd dagen. Op 14 januari was hij nog minister van Justitie, en als zodanig verantwoordelijk voor de redding van de democratie. Op die dag, de dag voordat Milo Djukanovic als president werd geïnstalleerd, belegerde een menigte pro-Servische demonstranten het regeringsgebouw. De politie verdedigde het regeringsgebouw met succes en voorkwam - daarvan is Vujanovic overtuigd - een staatsgreep. 'Zonder het optreden van de politie hadden we nu een dictatuur gehad. Dat politie-optreden heeft bewezen dat voortaan in Montenegro niet langer intimidatie regeert.'

De hervormingsgezinde regering voert sindsdien haar eigen politiek. Montenegro maakt haast met privatisering, Montenegro lokt buitenlandse inversteerders, Montenegro knoopt banden aan met al zijn buren - inclusief de Servische aartsvijanden Albanië en Kroatië. Montenegro opent gesprekken met de internationale gemeenschap - inclusief de Verenigde Staten en Duitsland.

Ook in de kwestie-Kosovo is Montenegro 'dissident'. Vujanovic heeft in het door Servië gedomineerde federatiebestuur voortdurend en nadrukkelijk gepleit voor onvoorwaardelijke onderhandelingen: 'Dialoog is de enige mogelijkheid tot een oplossing.' Kosovo moet zijns inziens een grote mate van autonomie krijgen, maar het moet wel binnen Joegoslavië blijven. Het afscheiden van etnische gebieden heeft in deze tijd geen enkele zin meer.'

Als er desondanks oorlog komt en Servië zal worden gestraft met nieuwe, zwaardere sancties, dan hoopt Vujanovic dat het nieuwe Montenegro ditmaal de dans zal ontspringen. 'Wanneer een misdadiger wordt gearresteerd, hoef je toch ook niet meteen zijn broer op te pakken?'

Vujanovic is ervan overtuigd dat zijn regering wat dat betreft succesvol zal zijn: 'De internationale gemeenschap heeft begrip gekregen voor onze positie.' Montenegro zal daarom, verwacht hij, gespaard worden voor de zwaarste sanctie waarmee nu wordt gedreigd: de bevriezing van alle buitenlandse tegoeden van Joegoslavië.

Waarna de logische vraag luidt: waarom blijft Montenegro in de Federatie? Vujanovic: 'Ik ben naar Belgrado gegaan om duidelijk te maken dat ik ondanks alles nog geloof in Joegoslavië.'

Het klinkt niet helemaal overtuigend. Vooral niet als Vujanovic erop laat volgen: 'en we moeten conflicten vermijden. In Kosovo en in Montenegro. We moeten niet het lot van het land op het spel zetten.' Hij blijft voorlopig liever nog even voorzichtig.

Michel Maas

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden