Millennium zoekt waarheid in knipselkrant

De waarheid mag voor velen een zeldzaam goed zijn, het tijdschrift MilleniuM weet er in haar nieuwste nummer 44 pagina's mee te vullen....

Elke pagina van MillenniuM lijkt te zijn overgenomen uit een variëteit van dag-, week- en maandbladen, van De Telegraaf tot de Flash Art, van het Spaanse dagblad El Pais tot de Utrechtse uitgave van het advertentieblad Via Via.

De illusie wordt zodoende gewekt dat de redactie van MillenniuM uit al deze bladen artikelen heeft verzameld die zij, om welke reden dan ook, als een 'waarheid' zag of in elk geval van genoeg belang achtte om over te nemen en met de lezer te delen.

Al lezende blijkt al snel dat het hier een 'practical joke' betreft en dat geen van de reportages, verhalen en gedichten ooit in de betreffende bladen heeft gestaan. Het De Groene Amsterdammer artikel waarmee MillenniuM opent, een artikel ter nagedachtenis van prins Bernhard gedateerd op 29 oktober 1997, is daarvan hetoverduidelijke bewijs.

Het feit dat de kaarten zo duidelijk zijn doorgestoken doet niets aan de pret af. Integendeel, was dit niet het geval, dan zou de puzzel-achtige vormgeving de boventoon voeren en zou het mogelijk belang van de inhoud bij voorbaat het onderspit delven.

Even verwarrend als geestig is wel dat een aantal bijdragen is geschreven door medewerkers van de nagebootste bladen. Zo is bijvoorbeeld het artikel over prins Bernhard niet alleen vormgegeven als een De Groene-artikel, maar is de auteur, René Zwaap, in werkelijkheid ook redacteur van De Groene.

Zwaap doet in licht ronkende bewoordingen een welgemeende poging tot afrekening. Zijn artikel zet vragen bij de politieke onkwetsbaarheid van prins Bernhard, de 'Teutoonse 007', en onderzoekt tegelijk diens belangstelling voor Germaanse mystiek.

Bekende zaken als de Greet Hofmans-affaire en de Lockheed-steekpenningen komen ter sprake, maar ook minder bekende gebeurtenissen als de Hitler-groet door gasten op het huwelijksfeest in 1937 en het vermeende misbruik van gelden van het Wereld Natuur Fonds ten gunste van het voormalige Zuid-Afrikaanse apartheidsregime. In zekere zin is het jammer dat dit serieuze en nietsontziende betoog van Zwaap in een tijdschrift verschijnt dat het als grap verpakt.

Op een viertal Vrij Nederland-pagina's houdt Serge van Duijnhoven een omstandig pleidooi voor Willem Oltmans, de 72-jarige journalist die reeds jaren verkondigt door de Nederlandse Staat benadeeld te zijn. Oltmans schijnt momenteel naadloos te passen in het vrijblijvende, modieuze verzet dat een aantal jonge schrijvers en tijdschriftmakers als enige mogelijkheid lijkt te zien. Onlangs werd ook in het nieuwe tijdschrift Vrijstaat Austerlitz Oltmans als een held naar voren geschoven en werd hem een prijs voor 'onbuigzaamheid' toegekend.

Oltmans zal het ongetwijfeld allemaal prachtig vinden, maar Van Duijnhoven maakt zichzelf op z'n zachtst gezegd belachelijk. Kritiekloos laat hij zich hier voor het karretje van Oltmans spannen door diens gevecht met de Nederlandse regering voor te stellen als 'de Hollandse Dreyfusaffaire' en door stellig te beweren dat 'weinigen in Nederland de waarheid zo serieus (lijken te) nemen als Oltmans'.

De nagemaakte De Morgen-pagina's vormen het meest humoristische deel van MillenniuM. In een opgewonden, uit-de-bocht-vliegende stijl schrijft de Vlaamse dichter en performer Didi de Paris over het stigma dat Hillary Clinton in haar rechterhandpalm kreeg toen zij Moeder Theresa begroette, over 'het lijk van de week' en over een Belgisch televisiestation dat gebruik maakt van het 'Handbuch der Kommunikationsguerilla'.

Ook de advertenties voor onder andere ingenieurs op het gebied van 'massabeheersingssystemen' en de pagina's in Privé-stijl (inclusief het voor de Privé gebruikelijke foutieve zetwerk) maken MillenniuM tot een tijdschrift waarvan de amusementswaarde de literaire en ook de journalistieke waarde overstijgt.

Peter Swanborn

Millennium. Nummer 12, winter 1997/98. De Bezige Bij, ¿ 20,-.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden